Το σολάριουμ (solarium) είναι μια συσκευή με λάμπες, που είτε ως όρθιος θάλαμος, είτε ως σκεπαστό κρεβάτι, χρησιμοποιείται για τεχνητό μαύρισμα. Οι λάμπες, εκπέμπουν στο σώμα μας ακτινοβολία, παρόμοια με αυτήν που δεχόμαστε από τον ήλιο και με αυτό τον τρόπο συμβάλλουν στο μαύρισμα του δέρματος.  Είναι γνωστό και ως κρεβάτι ή ξαπλώστρα τεχνητού μαυρίσματος. Οι θάλαμοι είναι κλειστοί χώροι με φώτα υψηλής έντασης, στους οποίους μπορεί κάποιος παραμένοντας για ορισμένο χρονικό διάστημα, να αποκτήσει μαύρισμα παρεμφερές, με αυτό που προκύπτει από την έκθεση στον ήλιο.

Όπως οι ηλιακές ακτίνες, έτσι και οι φωτεινές ακτίνες που εκπέμπονται από τις λάμπες του σολάριουμ, περιέχουν υπεριώδεις ακτινοβολίες UV. Συνεπώς, φέρουν και αυτές τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος και οφθαλμικών παθήσεων, που σχετίζονται με την υπεριώδη ακτινοβολία.

Οι ακτίνες UV στους θαλάμους ή στα κρεβάτια του τεχνητού μαυρίσματος, είναι πιο συγκεντρωμένες από αυτές του ήλιου, κάτι που σημαίνει ότι η ακτινοβολία UV που εκπέμπεται, είναι πιο έντονη.

Ύστερα από μελέτες, διαπιστώθηκε ότι το φως που εκπέμπεται στο σολάριουμ, είναι 3 φορές πιο έντονο από τον καλοκαιρινό ήλιο.

Εκτός από τη συνολική ένταση, και η αναλογία των ακτινοβολιών UVB που εκπέμπονται, είναι μεγαλύτερη από την αναλογία των ακτίνων UVB που εκπέμπονται από τον ήλιο. Οι ακτίνες UVB είναι το είδος των ακτίνων UV, που παρουσιάζουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την υγεία και οι οποίες ευθύνονται για την πλειονότητα των καρκίνων του δέρματος.

Γιατί αυξάνεται η χρήση του σολάριουμ

Τα τελευταία χρόνια η χρήση του σολάριουμ, προωθείται ως ένας ασφαλής τρόπος μαυρίσματος.  Βέβαια, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν μια τέτοια εκδοχή. Στις μέρες μας, έχει επικρατήσει ο μύθος, πως ένα μαυρισμένο σώμα, δείχνει πιο υγιές και ελκυστικό. Η πεποίθηση αυτή, έχει οδηγήσει στην αύξηση της χρήσης των θαλάμων τεχνητού μαυρίσματος.

Ωστόσο, στους χώρους που γίνεται χρήση σολάριουμ, δεν παρέχονται επαρκείς πληροφορίες σχετικά με τις επιπτώσεις στην υγεία. Εντυπωσιακός είναι ο αριθμός αύξησης των πωλήσεων και των δραστηριοτήτων που σχετίζονται με το σολάριουμ και το τεχνητό μαύρισμα. Κάθε χρόνο, όλο και περισσότερα άτομα καταφεύγουν σε αυτές τις πρακτικές, πεπεισμένοι πως πρόκειται για μια ασφαλή διαδικασία. Αγνοώντας το γεγονός, ότι η βασική αιτία πολλών κινδύνων για την υγεία του δέρματος, είναι η έκθεση σε ηλιακές ακτινοβολίες.

Ποιοι χρησιμοποιούν το σολάριουμ

Υπολογίζεται πως το 1/3 του παγκόσμιου πληθυσμού κάνει χρήση σολάριουμ. Μάλιστα, ένα μεγάλο μέρος αυτού του ποσοστού, κάνει τακτική χρήση. Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με μελέτες που διεξήχθησαν σε μαθητές γυμνασίου, διαπιστώθηκε πως το 35 % κάνει σολάριουμ, δύο φορές το μήνα.  Γεγονός, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και ως εθισμός. Οι γυναίκες και οι έφηβοι, είναι αυτοί που επιλέγουν συχνότερα το τεχνητό μαύρισμα. Αξίζει να σημειωθεί, πως η έκθεση στις ακτίνες  UV, σε μικρή ηλικία, πολλαπλασιάζει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του δέρματος.

Ποιους κινδύνους κρύβει το τεχνητό μαύρισμα

Τα ολοένα και αυξανόμενα αποτελέσματα ενός συνόλου ερευνών,  αποδεικνύουν, πως η έκθεση σε τεχνητή υπεριώδη ακτινοβολία, αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του δέρματος. Εκτιμάται πως γύρω στις 400.000 άτομα, έχουν εκδηλώσει καρκίνο, έπειτα από χρήση σολάριουμ, ενώ αρκετοί είναι και οι ετήσιοι θάνατοι που οφείλονται σε μελανώματα.

Μπορεί να μην έχουν πραγματοποιηθεί έρευνες σχετικά με τη χρήση της ηλιακής ακτινοβολίας και των οφθαλμικών παθήσεων και διαταραχών, ωστόσο υπάρχουν διάφοροι κίνδυνοι για την υγεία των ματιών, που συνδέονται με την έκθεση στην τεχνητή (και όχι μόνο) ακτινοβολία UV.

Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν:

  • Καρκίνο των ματιών
  • Καταρράκτη
  • Πτερύγιο

Ευπαθείς ομάδες

Υπάρχουν ορισμένες ομάδες ανθρώπων που είναι περισσότερο επιρρεπείς στους κινδύνους που προκαλεί η έκθεση σε τεχνητή ακτινοβολία.

Πιο αναλυτικά:

Άτομα με μικρά ποσοστά μελανίνης

Στα άτομα με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα, η έκθεση στον ήλιο, προκαλεί ερυθρότητα. Ενώ διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν χαμηλά επίπεδα μελανίνης.

* Μελανίνη: Η ουσία που προστατεύει το δέρμα από βλάβες που προκαλεί η έκθεση στις ηλιακές ακτίνες.

Παιδιά

Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία από την παιδική ηλικία, είναι ένας καθοριστικός παράγοντας για την εμφάνιση μελανώματος. Τα παιδιά έχουν χαμηλότερα επίπεδα μελανίνης από τους ενήλικες, συνεπώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Συστάσεις  για τη μείωση των επιπτώσεων της τεχνητής ακτινοβολίας

Οι ειδικοί σε θέματα υγείας, συνιστούν σε όσους επιθυμούν να προστατευθούν από τον καρκίνο που σχετίζεται με την έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία, να μην χρησιμοποιούν σολάριουμ. Επίσης, οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν τους αυξημένους κινδύνους  που προκαλεί η έκθεση στις ηλιακές ακτίνες από την παιδική ηλικία. Καθώς επίσης και τις επιπτώσεις των θαλάμων τεχνητού μαυρίσματος, ώστε να ενημερώσουν και να προφυλάξουν τα παιδιά τους. Η σωστή ενημέρωση και σωστή χρήση, θα αποτρέψει μελλοντικές παθήσεις του δέρματος, που μπορεί να προκαλέσει η κατάχρηση συσκευών τεχνητού μαυρίσματος.