Η γαστρεντερίτιδα είναι μια νόσος που προκαλείται από τη λοίμωξη και τη φλεγμονή του γαστρεντερικού συστήματος. Τα τυπικά συμπτώματα περιλαμβάνουν κοιλιακές κράμπες, διάρροια και εμετό. Συνήθως διαρκεί λίγες μέρες και στις περιπτώσεις που δεν είναι ιδιαίτερα σοβαρές, δεν απαιτείται θεραπευτική αγωγή με αντιβιοτικά.

Η κύρια επιπλοκή της γαστρεντερίτιδας είναι η αφυδάτωση, αλλά αυτό μπορεί να αποφευχθεί, εάν τα υγρά που έχουν χαθεί από τον εμετό ή τη διάρροια, αντικατασταθούν.

Η εκδήλωση γαστρεντερίτιδας οφείλεται σε:

  • Ιούς (Νοροϊό ή ροτοϊό)
  • Βακτήρια (Καμπυλοβακτήριο)
  • Παράσιτα (Ιστολυτική ενδαμοιβάδα)
  • Βακτηριακές τοξίνες – τα ίδια τα βακτήρια δεν προκαλούν ασθένειες, ωστόσο τα δηλητηριώδη υποπροϊόντα τους μπορούν να μολύνουν τα τρόφιμα. Μερικά στελέχη σταφυλοκοκκικών βακτηριδίων παράγουν τοξίνες που είναι υπεύθυνες για την εκδήλωση γαστρεντερίτιδας.
  • Χημικές ουσίες (τοξίνες στα δηλητηριώδη μανιτάρια)

Βακτηριακή γαστρεντερίτιδα

Η βακτηριακή γαστρεντερίτιδα συμβαίνει όταν τα βακτήρια προκαλούν λοίμωξη στο έντερο. Συχνά οφείλεται σε κακή υγιεινή ή στην κατανάλωση μολυσμένου νερού ή φαγητού. Τα βακτήρια αυτά είναι:

  • Το βακτήριο του Σταφυλόκοκκου, βρίσκεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας και τα αυγά.
  • Σιγκέλα, βρίσκεται στο νερό.
  • Σαλμονέλα, βρίσκεται στα γαλακτοκομικά προϊόντα, το κρέας και τα αυγά.
  • Καμπυλοβακτήριο, βρίσκεται στο κρέας και στα πουλερικά.
  • E-Coli, βρίσκεται στο βοδινό κρέας και τα λαχανικά

Ιογενής γαστρεντερίτιδα

Η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια φλεγμονή του στομάχου και των εντέρων που προκαλείται από έναν ή περισσότερους ιούς. Είναι γνωστή και ως «γρίπη στομάχου» και μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε. Πρόκειται για μία εξαιρετικά μεταδοτική ασθένεια, που εξαπλώνεται μέσω της στενής επαφής με άτομα που έχουν μολυνθεί, με μολυσμένα τρόφιμα ή νερό. Εστίες μπορεί να είναι τα σχολεία, τα νοσοκομεία ή άλλοι πολυσύχναστοι χώροι.

Πολλοί διαφορετικοί ιοί, μπορούν να προκαλέσουν την ασθένεια, κάθε μια με τη δική της περίοδο αιχμής. Οι πιο συνηθισμένοι ιοί περιλαμβάνουν το Νοροϊό και τον Ροτοϊό.

Ροτοϊός

Επηρεάζει συνήθως τα βρέφη ή τα μικρά παιδιά, τα οποία στη συνέχεια μεταδίδουν τη λοίμωξη σε άλλα παιδιά και ενήλικες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως εντός δύο ημερών από τη μόλυνση και περιλαμβάνουν εμετό, απώλεια όρεξης και υδαρή διάρροια. Σύμφωνα με το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, ο ιός αυτός εκδηλώνεται κυρίως μεταξύ των μηνών Δεκεμβρίου και Ιουνίου.

Νοροϊός

Αυτός ο τύπος ιού είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε σε οποιαδήποτε ηλικία. Εξαπλώνεται μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού και επιφανειών ή από μολυσμένα άτομα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν ναυτία, διάρροια, πυρετό και σωματικό πόνο. Η περίοδος έξαρσης του ιού ορίζεται μεταξύ των μηνών Νοεμβρίου και Απριλίου.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ποικίλουν ανάλογα με τα βακτήρια ή τους ιούς που προκαλούν τη μόλυνση. Αυτά περιλαμβάνουν:

  • Απώλεια όρεξης
  • Ναυτία
  • Εμετός
  • Διάρροια
  • Κοιλιακές κράμπες
  • Πυρετός

Αν τα συμπτώματα επιμένουν παραπάνω από τρεις μέρες, η επίσκεψη σε γιατρό θεωρείται αναγκαία.

Θεραπεία

Η θεραπεία έχει ως σκοπό την ενυδάτωση και την αποφυγή επιπλοκών. Είναι πολύ σημαντικό να μην χάσει ο οργανισμός πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, όπως το νάτριο και το κάλιο, καθώς αυτές οι ενώσεις είναι απαραίτητες για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας, είναι πιθανή η εισαγωγή στο νοσοκομείο, όπου χορηγούνται ενδοφλέβια υγρά και άλατα. Τα αντιβιοτικά συνήθως προορίζονται για πιο σοβαρές καταστάσεις.

Αντιμετώπιση των ήπιων καταστάσεων

Η ήπια μορφή γαστρεντερίτιδας μπορεί να αντιμετωπιστεί κατ’ οίκον με τους εξής τρόπους:

  • Άφθονα υγρά
  • Λίγα και συχνά γεύματα συμπεριλαμβανομένου και μερικών αλμυρών τροφών
  • Κατανάλωση ισοτονικών ποτών

Το πιο σημαντικό στις περιπτώσεις γαστρεντερίτιδας, είναι να διατηρηθεί η ισορροπία των ηλεκτρολυτών στον οργανισμό. Το τζίντζερ μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση των λοιμώξεων και να καταπραΰνει τον κοιλιακό πόνο. Το ξύδι από μηλίτη και ο βασιλικός, μπορούν επίσης να ανακουφίσουν το στομάχι καθώς και να το προστατεύσουν από μελλοντικές λοιμώξεις.

Καλό είναι να αποφεύγεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, φρούτων ή τροφίμων υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες για να μην επιδεινωθεί η διάρροια.

Αιτίες

  • Μη τήρηση των κανόνων υγιεινής π.χ. ακατάλληλο πλύσιμο χεριών
  • Κατανάλωση μολυσμένου νερού ή τροφής
  • Κατανάλωση ωμών οστρακοειδών από μολυσμένα νερά

Πρόληψη

Η τήρηση των κανόνων υγιεινής και ασφάλειας, όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών και η χρήση απολυμαντικών, με περισσότερο από 60% αλκοόλ, η χρήση διαφορετικών σκευών για τα ωμά και τα μαγειρεμένα φαγητά, η σωστή αποθήκευση των τροφών και η αποφυγή στενής επαφής με  άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα, είναι ένας ορθός τρόπος πρόληψης της ασθένειας.

Παράγοντες κινδύνου

Το ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα, λόγω μιας υπάρχουσας νόσου, είναι πιο ευάλωτο στην εκδήλωση γαστρεντερίτιδας. Ο κίνδυνος αυξάνεται και όταν λαμβάνονται φάρμακα που μειώνουν την οξύτητα του στομάχου.

Η εσφαλμένη χρήση τροφίμων, καθώς και η λανθασμένη αποθήκευση τους, είναι παράγοντες που βοηθούν την εξάπλωση και την επιβίωση των βακτηρίων.

Διάγνωση

Αρχικά ο γιατρός θα σας ελέγξει για αφυδάτωση και κοιλιακό πόνο. Άλλες εξετάσεις που μπορεί να προτείνει είναι:

  • Εξετάση αίματος
  • Εξέταση κοπράνων

Επιπλοκές

Η βακτηριακή γαστρεντερίτιδα, σπάνια προκαλεί κάποια επιπλοκή σε υγιείς ανθρώπους. Ωστόσο τα παιδιά και οι ηλικιωμένοι είναι πιο επιρρεπείς στα συμπτώματα και διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών. Αυτά τα άτομα πρέπει να παρακολουθούνται στενά, καθώς μπορεί να χρειάζονται ιατρική παρέμβαση.

Οι επιπλοκές αυτών των λοιμώξεων είναι:

  • Μυικός πόνος
  • Αδυναμία ελέγχου του εντέρου

Ενώ σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορούν να προκληθούν:

  • Βλάβη στα νεφρά
  • Αιμορραγία στον εντερικό σωλήνα
  • Αναιμία

Η άμεση αντιμετώπιση της βακτηριακής γαστρεντερίτιδας, μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης αυτών των επιπλοκών.

Η γαστρεντερίτιδα στα παιδιά

Τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή σε λοιμώξεις σε σχέση με τους ενήλικες. Έρευνα του 2015 αναφέρει, ότι τα παιδιά ηλικίας κάτω του ενός έτους, είναι πιο πιθανό να μολυνθούν από το βακτήριο της σαλμονέλας. Για αυτό πρέπει να εφαρμόζεται σωστή υγιεινή. Τακτικό πλύσιμο χεριών, καθώς και σχολαστική προετοιμασία των γευμάτων τους.