Η κολλιτσίδα ή αλλιώς αρκουδοβότανο (arctium lappa) είναι ένα εγγενές βότανο της Βόρειας Ασίας και της Ευρώπης, που πλέον αναπτύσσεται και στις Ηνωμένες Πολιτείες. H ονομασία arctium προέρχεται από την ελληνική λέξη άρκτος, δηλαδή αρκούδα.  Αναγνωρίζεται ως ένα ζιζάνιο που κολλάει στα ρούχα αλλά και ως καλλιεργήσιμο λαχανικό, πλούσιο σε φυτικές ίνες.

Αναπτύσσεται κατά μήκος των ποταμών και το ύψος του κυμαίνεται από 1 έως 2 μέτρα και εξαιτίας αυτού, έχει βαθιές ρίζες, χρώματος καφέ ή μαύρο. Έχει μεγάλα (50 εκατοστά περίπου), κυματιστά, σε σχήμα καρδιάς, φύλλα, που είναι πράσινα στην κορυφή και λευκά στο κάτω μέρος, με λουλούδια. Η συγκομιδή των ανθέων πραγματοποιείται μεταξύ των μηνών Ιουνίου και Οκτωβρίου.

Η ρίζα του πρώτου έτους βλάστησης και τα στελέχη του δεύτερου, μπορούν να τα παρασκευαστούν ως αφέψημα. Όμως πριν τον βρασμό, οι μίσχοι πρέπει να αποφλοιωθούν και οι ρίζες να καθαριστούν προκειμένου να αφαιρεθεί το πικρό μέρος του φυτού. Η γεύση του αρκουδοβότανου μοιάζει πολύ με αυτή της αγκινάρας.

Παράλληλα, εδώ και χιλιάδες χρόνια, εκτός από τη μαγειρική, η κολλιτσίδα βρίσκει εφαρμογή και στην ολιστική ιατρική ως θεραπεία σε μια ποικιλία σοβαρών ασθενειών. Καταπολεμά τον καρκίνο, τον διαβήτη, την αμυγδαλίτιδα, βελτιώνει την αρθρίτιδα, την υγεία του δέρματος και βοηθά στη θεραπεία σε περιπτώσεις διευρυμένης σπλήνας. Ενώ παραδοσιακά χρησιμοποιείται ως διουρητικό και ως πεπτικό βοήθημα.

Τα οφέλη της κολλιτσίδας

Οι επιστήμονες έχουν ανακαλύψει πολυάριθμα οφέλη, που δικαιολογούν τη χρήση του φυτού, ως συμπληρωματική θεραπεία σε διάφορες παθήσεις.

Αντιοξειδωτική δράση

Έρευνες του 2010, έδειξαν ότι η ρίζα της κολλιτσίδας περιέχει πολλούς τύπους ισχυρών αντιοξειδωτικών, όπως η κουερσετίνη, λουτεολίνη και φαινολικά οξέα. Τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν τα κύτταρα του οργανισμού από βλάβες, που οφείλονται στις ελεύθερες ρίζες. Μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και τη θεραπεία πολλών σοβαρών ασθενειών.

Αφαιρεί τις τοξίνες

Μια από τις συνηθέστερες παραδοσιακές χρήσεις της ρίζας του φυτού, ήταν να καθαρίσει το αίμα. Πρόσφατα στοιχεία έδειξαν, ότι η κολλιτσίδα μπορεί να απομακρύνει τις τοξίνες από το αίμα και να συμβάλλει στη σωστή λειτουργία του κυκλοφορικού συστήματος.

Κατά του καρκίνου

Όπως αποδεικνύεται, η κολλιτσίδα μπορεί όχι μόνο να αφαιρέσει τις τοξίνες, αλλά και να εμποδίσει την εκδήλωση ορισμένων μορφών καρκίνου. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2011, διαπιστώθηκε ότι οι σπόροι του φυτού είχαν «ισχυρά ανασταλτικά αποτελέσματα» στην ανάπτυξη όγκων, που προκλήθηκαν από καρκίνο, όπως για παράδειγμα το παγκρεατικό καρκίνωμα. Ενώ χρειάζεται περαιτέρω έρευνα σχετικά με άλλες μορφές καρκίνου. Ωστόσο, το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας, εξακολουθεί να αποτελεί ένα σπουδαίο εύρημα.

Αφροδισιακό

Μια άλλη παραδοσιακή χρήση του φυτού. Μελέτες σε αρσενικούς αρουραίους, έδειξαν ότι το εκχύλισμα της κολλιτσίδας, έχει αφροδισιακό αποτέλεσμα, καθώς ενίσχυσε τη σεξουαλική δραστηριότητα των τρωκτικών. Ωστόσο, όσον αφορά τον άνθρωπο, απαιτούνται επιπλέον έρευνες και στοιχεία για να υποστηρίξουν αυτόν τον ισχυρισμό.

Αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων

Εξαιτίας της ισχυρής επιρροής της στο συκώτι και το αίμα, η κολλιτσίδα έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία δερματικών παθήσεων, όπως η ακμή, η ψωρίαση, το έκζεμα και οι λειχήνες. Οι αντιφλεγμονώδεις και αντιβακτηριακές ιδιότητες, μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων, καθώς επίσης και στη θεραπεία τοπικών εγκαυμάτων.

Άλλες χρήσεις

  • Μειώνει το ουρικό οξύ
  • Κατάλληλο για όσους έχουν υπόταση καθώς ρυθμίζει την περιεκτικότητα σακχάρου στο αίμα
  • Διαλύει τις πέτρες στα νεφρά
  • Κατά των δηλητηριάσεων
  • Για ρευματισμούς και αρθριτικά
  • Ανάπτυξη και τόνωση των μαλλιών
  • Κατά τις τριχόπτωσης
  • Κατά της δυσκοιλιότητας
  • Κατά της ναυτίας
  • Αποχρεμπτικό βότανο
  • Ιδανική για ασθένειες του στόματος και του λαιμού (απόστημα, κρυολόγημα)

Διατροφική αξία

100 γραμμάρια φυτού

Θερμίδες: 72 kcal

Λιπίδια: 0.2 gr

Xοληστερόλη: 0 mg

Νάτριο: 5 mg

Κάλιο: 308 mg

Υδατάνθρακες: 17 g

  • Φυτικές ίνες: 3.3 g
  • Ζάχαρη: 2.9 g

Πρωτεΐνη: 1.5 g

Ασβέστιο: 41 mg

Μαγνήσιο: 38 mg

Σίδηρο: 0.8 mg

Βιταμίνη C: 3.0 mg

Μορφές και δοσολογία

Υπάρχουν πολλές διαφορετικές διαθέσιμες μορφές κολλιτσίδας .

Αυτές περιλαμβάνουν:

  • Αποξηραμένη ή φρέσκια μορφή
  • Βάμμα ή αλοιφή

Δεν υπάρχουν πρόσφατα κλινικά στοιχεία που να υποδεικνύουν την ημερήσια πρόσληψη, ωστόσο εκτιμάται γύρω στα 2 γραμμάρια. Πάντοτε να συμβουλεύεστε τον γιατρό σας.

Επιλογή και αποθήκευση

Επιλέξτε μεσαίου μεγέθους, σταθερές και αδιάσπαστες ρίζες και αποφύγετε τις υπερβολικά ξερές και χτυπημένες. Η καθαρισμένη ρίζα διατηρείται για αρκετούς μήνες, εάν φυλάσσεται σε ένα δροσερό και καλά αεριζόμενο μέρος. Μπορείτε επίσης να την τυλίξετε σε υγρή χαρτοπετσέτα, να τη σφραγίσετε σε μια πλαστική σακούλα και να την αποθηκεύσετε στο ψυγείο. Ωστόσο, τα μέρη που έχουν υποστεί επεξεργασία, πρέπει να διατηρούνται στο ψυγείο και να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατόν συντομότερα.

Παρενέργειες και κίνδυνοι

Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία έρευνα, σχετικά με τη δράση του φυτού, στα παιδιά. Για το λόγο αυτό, καλό θα ήταν να μην χορηγείται κολλιτσίδα στα παιδιά, παρά μόνο υπό την επίβλεψη του γιατρού.

Μερικοί πιθανοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • Γενικά θεωρείται ως ένα ασφαλές προς κατανάλωση φυτό, ωστόσο, θα πρέπει να αγοράζεται μόνο από αξιόπιστους πωλητές και δεν πρέπει να συλλέγεται ποτέ άγριο. Ανήκει και μεγαλώνει στην ίδια οικογένεια με αυτήν του δηλητηριώδους φυτού belladonna, συνεπώς, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα τοξικό φυτό.
  • Η λήψη συμπληρωμάτων πρέπει να γίνεται με μέτρο και απαιτούνται περισσότερες έρευνες για τον καθορισμό της ασφαλούς ποσότητας λήψης.
  • Η ρίζα αποτελεί φυσικό διουρητικό, επομένως δεν πρέπει να λαμβάνεται όταν ο οργανισμός είναι αφυδατωμένος. Ο συνδυασμός με άλλα διουρητικά ενδέχεται να ενισχύσει την αφυδάτωση.
  • Είναι απαγορευτικό (όπως επίσης και τα συμπληρώματα), για εγκύους και γυναίκες που θηλάζουν.
  • Επιβραδύνει την πήξη του αίματος. Η χρήση κολλιτσίδας, μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, σε άτομα με αιμορραγικές διαταραχές.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα, συμβουλεύεστε πάντοτε τον γιατρό σας.