Η Εχινάκεια είναι ένα πολυετές ανθοφόρο φυτό που φυτρώνει στην Βόρεια Αμερική και καλλιεργείται σε όλη την Ευρώπη. Έχει ψηλούς μίσχους, φέρει ροζ και μοβ άνθη, και ευδοκιμεί σε υγρότοπους και δάση. Το όνομα της προέρχεται από την Ελληνική λέξη εχινός (σκαντζόχοιρος), εξαιτίας του αγκαθωτού, πορφυρού ή καφέ κώνου, που βρίσκεται στο κέντρο του φυτού.

Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία, οι Αμερικανοί τη χρησιμοποιούσαν για περισσότερα από 400 χρόνια στην καταπολέμηση πολλών ασθενειών και λοιμώξεων. Ωστόσο, η εισαγωγή των αντιβιοτικών στις Ηνωμένες Πολιτείες, έκανε την εχινάκεια να χάνει «έδαφος». Όμως, τα θετικά αποτελέσματα των επιστημονικών ερευνών που διεξήχθησαν στη Γερμανία κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα, σχετικά με τη σύσταση και τις ευεργετικές ιδιότητες, έκαναν ξανά δημοφιλή τα παρασκευάσματα του βοτάνου.

Πλέον, οι άνθρωποι χρησιμοποιούν Εχινάκεια για να συντομεύσουν τη διάρκεια του κοινού κρυολογήματος και της γρίπης, καθώς επίσης και για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα του πονόλαιμου, του βήχα και του πυρετού. Παράλληλα, αρκετοί βοτανολόγοι τη συνιστούν ως ενισχυτικό του ανοσοποιητικού συστήματος και ως βοηθητικό του οργανισμού για την καταπολέμηση των λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος, του κόλπου, της αμυγδαλίτιδας και της διφθερίτιδας.

Χημική δομή

Η εχινάκεια περιέχει διάφορες χημικές ουσίες, στις οποίες οφείλονται και τα θεραπευτικά της αποτελέσματα. Αυτά περιλαμβάνουν:

  • Πολυσακχαρίτες
  • Γλυκοπρωτεΐνες
  • Πτητικά έλαια
  • Φλαβονοειδή
  • Αλκαμίδια

Οι χημικές ουσίες που περιέχονται στη ρίζα διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στο άνω μέρος του φυτού. Για παράδειγμα, οι ρίζες έχουν υψηλές συγκεντρώσεις πτητικών ελαίων, ενώ τα τμήματα που βρίσκονται πάνω από το έδαφος τείνουν να περιέχουν περισσότερους πολυσακχαρίτες (ουσίες που ενεργοποιούν τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού). Ο συνδυασμός αυτών των δραστικών ουσιών είναι υπεύθυνος για τα ευεργετικά αποτελέσματα του βοτάνου. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι, το ο βλαστός, τα φύλλα και τα άνθη του φυτού είναι πιο αποτελεσματικά.

Τα είδη Εχινάκειας

Τα είδη του βοτάνου που χρησιμοποιούνται για ιατρικούς σκοπούς είναι τρία.

  • Πορφυρή Εχινάκεια (επιστημονική ονομασία: Echinacea purpurea)
  • Εχινάκεια η στενόφυλλη (επιστημονική ονομασία: Echinacea angustifolia)
  • Λευκή Εχινάκεια (επιστημονική ονομασία: Echinacea pallida)

Τα περισσότερα παρασκευάσματα Εχινάκειας περιέχουν ένα, δύο ή και όλα τα είδη του βοτάνου. Η αποτελεσματικότητα των παρασκευασμάτων διαφέρει, καθώς σε κάθε προϊόν χρησιμοποιούνται διαφορετικά μέρη από το κάθε είδος.

Διατίθεται ως εκχύλισμα, δισκία, κάψουλες, βάμμα και αλοιφές. Καθώς επίσης και σε συνδυασμό με άλλα βότανα, βιταμίνες και μέταλλα. Μπορείτε να τα προμηθευτείτε από φαρμακεία ή άλλα επιλεγμένα καταστήματα.

Οφέλη

Παρακάτω ακολουθούν μερικά από τα αμέτρητα οφέλη που προσφέρει η Εχινάκεια στον οργανισμό.

Ενισχυμένο ανοσοποιητικό σύστημα

Η εχινάκεια είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το ανοσοποιητικό σύστημα. Πολλά από τα συστατικά του φυτού, μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις χημικές διεργασίες του ανοσοποιητικού συστήματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνή πρόσληψη, μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες κρυολογήματος κατά το ήμισυ. Ενώ, αν κάποιος είναι ήδη κρυωμένος, μπορεί να ελαχιστοποιήσει τη διάρκεια της ασθένειας κατά μιάμιση μέρα.

Κατά του καρκίνου

Η ικανότητα να επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, σχετίζεται με τον τρόπο που διαχειρίζεται τις ξένες ουσίες μέσα στο σώμα. Η Εχινάκεια έχει συνδεθεί με την πρόληψη του καρκίνου, επειδή διεγείρει το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού, συμβάλλοντας στην εξάλειψη των καρκινικών κυττάρων. Αν και η Εχινάκεια δεν θεωρείται αντιοξειδωτικό ωστόσο, μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη των ελεύθερων ριζών με την ενδυνάμωση των υγειών κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος.

Παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων

Εκτός από την ενδυνάμωση των κυττάρων, αυξάνει την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων στον οργανισμό, τα οποία αποτελούν τους κύριους «στρατιώτες» στη μάχη κατά της ασθένειας. Επιπλέον, περιέχει ενώσεις οι οποίες αναστέλλουν τη διείσδυση των βακτηρίων και των ιών στα υγιή κύτταρα, μειώνοντας σημαντικά τις μολύνσεις.

Μειωμένη φλεγμονή

Έχει αποδειχθεί ότι τα χημικά συστατικά του βοτάνου, μειώνουν τη φλεγμονή και τον πόνο.

Για το λόγο αυτό, προτείνεται συχνά ως θεραπεία:

  • Στον πόνο των αρθρώσεων
  • Του πονοκεφάλου
  • Στον πόνο που σχετίζεται με τον έρπη
  • Στο δάγκωμα φιδιού
  • Του πονόλαιμου
  • Του στομαχόπονου
  • Της αμυγδαλίτιδας
  • Του πονόδοντου

Μερικοί συνηθισμένοι τρόποι για την καταπολέμηση του πόνου, είναι να πιείτε αφέψημα Εχινάκειας ή να φτιάξετε μια πάστα από αποξηραμένο βότανο και να το τρίψετε απευθείας στην περιοχή.

Υγιές δέρμα με εχινάκεια

Τα έλαια Εχινάκειας, είναι χρήσιμα για την αντιμετώπιση ηλιακού εγκαύματος και άλλων δερματικών παθήσεων. Συνιστάται εδώ και χρόνια ως θεραπεία στην ψωρίαση και το έκζεμα. Επιπλέον, οι αντιβακτηριακές ιδιότητες μπορούν να επιταχύνουν την επούλωση των πληγών.

Ανακουφίζει τα προβλήματα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος

Λόγω των ανοσοκατασταλτικών και αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων της, η εχινάκεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση των ακόλουθων συμπτωμάτων:

  • Οξεία παραρρινοκολπίτιδα
  • Γρίπη
  • Άσθμα
  • Κοινό κρυολόγημα
  • Διφθερίτιδα
  • Φυματίωση
  • Κοκκύτης
  • Στρεπτόκοκκος

Στοματική υγιεινή

Δεδομένου ότι η ουλίτιδα είναι μια βακτηριακή λοίμωξη, η πρόσληψη εχινάκειας μπορεί να συμβάλλει στην αντιμετώπιση της. Η τακτική κατανάλωση, είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος για να διατηρήσετε τα δόντια δυνατά και υγιή.

Τσάι εχινάκειας

Ακολουθεί μια εύκολη συνταγή παρασκευής τσαγιού. Για επιπλέον γεύση μπορείτε να προσθέσετε μέλι.

  1. Ζεσταίνετε ένα φλιτζάνι νερό σε μέτρια φωτιά.
  2. Προσθέστε ένα μείγμα από άνθη, ρίζα και φύλλα του φυτού.
  3. Καλύψτε με ένα καπάκι και σιγοβράστε για 15 λεπτά.
  4. Στραγγίζετε και πίνετε ζεστό ή  κρύο.

Πιθανές αλληλεπιδράσεις

Καφεΐνη: Η εχινάκεια μπορεί να συμβάλλει στην διάσπασης της καφεΐνης. Το αποτέλεσμα είναι να αυξηθεί ο χρόνος παραμονής της καφεΐνης στον οργανισμό.

Ανοσοκατασταλτικά: Πρόκειται για μια ομάδα φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία του καρκίνου και για την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος μετά από μεταμόσχευση οργάνου, έτσι ώστε να μην απορριφθεί το καινούργιο όργανο. Συνεπώς, η ιδιότητα της εχινάκειας να ενισχύει την ανοσολογική λειτουργία την κρίνει απαγορευτική για όσους λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά.

Επιπλεόν, ο συνδυασμός του βοτάνου με παυσίπονα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το συκώτι.

Παρενέργειες

Η χρήση των βοτάνων είναι μια διαχρονική προσέγγιση για την ενίσχυση του οργανισμού και για τη θεραπεία διαφόρων ασθενειών. Ωστόσο, τα βότανα περιέχουν δραστικές ουσίες που μπορούν να προκαλέσουν παρενέργειες. Για τον λόγο αυτό, η λήψη τους πρέπει να γίνεται μόνο υπό την επίβλεψη ενός ειδικού.

Άτομα με φυματίωση, λευχαιμία, σκλήρυνση κατά πλάκας ή άλλες αυτοάνοσες ασθένειες, καθώς και άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά  δεν πρέπει να καταναλώνουν εχινάκεια. Σύμφωνα με έρευνες, το συγκεκριμένο βότανο έχει την ικανότητα να μειώνει την αποτελεσματικότητα των φαρμάκων που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Σε άλλες περιπτώσεις, η εχινάκεια ενδέχεται να προκαλέσει αλλεργικές αντιδράσεις που μπορεί να είναι ένα ήπιο εξάνθημα ή ακόμη και αναφυλαξία.

Άλλες παρενέργειες περιλαμβάνουν στομαχικές διαταραχές, ναυτία, ζάλη και ξηροφθαλμία. Όταν λαμβάνεται από το στόμα μπορεί να προκαλέσει προσωρινό μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στη γλώσσα.

Παρά τις ανησυχίες ότι η εχινάκεια δεν είναι ασφαλής για εγκύους και θηλάζουσες, στοιχεία δείχνουν ότι η χρήση κατά τη διάρκεια εγκυμοσύνης δεν αυξάνει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών ή άλλων προβλημάτων. Ωστόσο, συνετό θα ήταν να αποφεύγεται η κατανάλωση της στην περίοδο της κύησης ή του θηλασμού, έως ότου διεξαχθούν περαιτέρω μελέτες.