Η αλόη βέρα (Aloe Barbadensis Miller) είναι ένα φυτό, που έγινε γνωστό για τις πολλαπλές θεραπευτικές και καλλυντικές του ιδιότητες. Βρίσκεται πλέον στα περισσότερα σπίτια και οι χρήσεις της είναι πολλαπλές. Εκτός από τις γνωστές, καλλωπιστικές και φαρμακευτικές ιδιότητες, χρησιμοποιείται πλέον και στην διατροφή. Τα θρεπτικά της συστατικά αποτελούν σύμμαχο υγείας στην πρόληψη και την αντιμετώπιση των μολύνσεων και απορροφώνται στο σύνολό τους, από τον ανθρώπινο οργανισμό, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα.

Πρόκειται για ένα πανάρχαιο φυτό, η ονομασία του οποίου, προέρχεται από την εβραϊκή λέξη «alloeh» και σημαίνει πικρή και λαμπερή ουσία, ενώ το «vera» προκύπτει από τα λατινικά, όπου σημαίνει γνήσιος. Η χρήση της αλόης ξεκίνησε περίπου το 2200π.Χ. , όταν ο άνθρωπος εντόπισε την επουλωτική δράση του φυτού σε περιπτώσεις τραυμάτων, εγκαυμάτων και τσιμπημάτων. Οι ευεργετικές του ιδιότητες έγιναν γνωστές από μεγάλους πολιτισμούς, συμπεριλαμβανομένης της Περσίας, Αιγύπτου, Ινδίας,  Αφρικής, Ελλάδας και Ιταλίας. Μέσω του Χριστόφορου Κολόμβου και της αποικιοκρατίας των Ισπανών, η αλόη βέρα επεκτάθηκε στο δυτικό πολιτισμό και στην Αμερική, ενώ υπάρχουν πολλές αναφορές για το φυτό αυτό και στην Ασιατική λαογραφία.

Επιλέξτε μια από τις ενότητες του πίνακα περιεχομένων κάνοντας κλικ

Σύσταση

Η γνήσια αλόη βέρα είναι ένα αυτοφυές φυτό, που ανήκει στην κατηγορία των κρίνων και μοιάζει με ένα είδος κάκτου. Είναι η μοναδική, ανάμεσα στα υπόλοιπα είδη, που εμφανίζει ένα κίτρινο άνθος. Έχει πράσινα, πλατιά, σαρκώδη και σκληρά φύλλα με αγκαθωτό περίγραμμα, όπου μέσα βρίσκεται το πολύτιμο τζελ της. Αυτό το διαφανές υγρό είναι πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, μέταλλα, ιχνοστοιχεία, πολυσακχαρίτες, ένζυμα, αμινοξέα κ.α.). Έχει καταπραϋντικές και επουλωτικές ιδιότητες και είτε στην πρωτογενή, είτε στην επεξεργασμένη του μορφή, χρησιμοποιείται ως εναλλακτική μορφή θεραπείας.

Η αλοϊνη, το κίτρινο δηλαδή υγρό που εκκρίνεται κατά την κοπή του φυτού, βρίσκεται μεταξύ του πράσινου φλοιού και του τζελ. Έχει όμοια σύσταση με αυτή του κόμμι (φυτό της ίδιας οικογένειας) και σε αντίθεση με το ίδιο το τζελ, σε μεγάλες ποσότητες, έχει καθαρτικά αποτελέσματα. Ώρες μετά την κοπή του φύλλου, παρατηρείται αποχρωματισμός της αλοϊνης εξαιτίας της βιταμίνης Β12, από κίτρινη γίνεται μοβ και προκαλείται από το ίδιο το φυτό ως προστατευτική αντίδραση.

Καλλιέργεια αλόη βέρα

Ως φυτό που προέρχεται από ημιερημικά κλίματα, φύεται και αναπτύσσεται σε πετρώδη και ξηρά εδάφη, τα οποία αποστραγγίζονται εύκολα. Αυτό καθιστά εύκολη την καλλιέργειά της σε επικλινές έδαφος, είτε σε γλάστρες μεγάλης διαμέτρου, ανάλογα βέβαια με τις διαστάσεις και την ηλικία του φυτού. Η αλόη συνιστάται να καλλιεργείται σε παραθαλάσσιες περιοχές με θερμό κλίμα και αρκετό νερό, ώστε το φυτό να μην αναγκάζεται να καταφύγει στα φυσικά του αποθέματα. Επίσης, απαιτείται προσοχή  στα ρεύματα αέρα που απειλούν το βλαστό του, ιδιαίτερα σε μικρή ηλικία. Σε χρονικό διάστημα 2-3 ετών τα φύλλα της αλόης είναι έτοιμα για συγκομιδή, καθώς το τζελ, σε αυτό το διάστημα, έχει  συγκεντρώσει όλα τα πολύτιμα συστατικά.

Οφέλη

Η αλόη βέρα δεν αποτελεί τυχαία σημείο αναφοράς στην εναλλακτική ιατρική. Είναι ευρέως γνωστό ότι οι θεραπευτικές της ιδιότητες, έχουν πολλαπλά οφέλη για την υγεία του ανθρώπου.  Από το πρωταρχικό στάδιο, το τζελ του φυτού, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανακούφιση δερματικών εγκαυμάτων και πληγών, ενώ ταυτόχρονα μειώνει την πιθανότητα μόλυνσης.

Μετά την επεξεργασία, ο χυμός συνιστάται για την καταπράυνση  των πεπτικών δυσφοριών, αλλά και για την αποτοξίνωση του οργανισμού. Άλλωστε, η σύνθεση της αλόη βέρα είναι τέτοια, ώστε να είναι εντελώς συμβατή με το ανθρώπινο σώμα. Τι θα πει αυτό; Κάθε οργανισμός παίρνει από την αλόη τα στοιχεία που έχει ανάγκη και αποβάλλει τα υπόλοιπα χωρίς να τον επιβαρύνουν, πράγμα που σημαίνει ότι τα οφέλη της διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Θεραπευτική δράση

  • Αποτελεί ισχυρότατη πηγή 9 βιταμινών (E, C, A ,B1, B2, B3, B6, B12, φολικού οξέος), μετάλλων, ιχνοστοιχείων, ενζύμων και αμινοξέων.
  • Έχει αντιμικροβιακή και μυκητοκτόνα δράση, συμβάλλοντας στην πρόληψη της γρίπης, του κρυώματος και των αναπνευστικών λοιμώξεων.
  • Βελτιώνει την κινητική λειτουργία των μυών και των αρθρώσεων.
  • Έχει πολύ καλή αναπλαστική και αναζωογονητική δράση σε κακώσεις του δέρματος (τραυματισμούς, πληγές, εγκαύματα) και δερματοπάθειες (ακμή, ψωρίαση, κηλίδες κ.α.).
  • Λειτουργεί ευεργετικά σε πεπτικά προβλήματα, καθώς ρυθμίζει την εντερική χλωρίδα και τη λειτουργία του στομαχιού. Έχει καταπραϋντικές ιδιότητες που βοηθούν παθήσεις, όπως η κολίτιδα, η δυσκοιλιότητα, οι αιμορροΐδες, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση κλπ.
  • Έχει αντιγηραντικές ιδιότητες και προσφέρει άριστη ενυδάτωση της επιδερμίδας. Αυξάνει τοπικά την κυκλοφορία του αίματος , ειδικότερα σε επίπεδο ανταλλαγής οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών των κυττάρων. Παράλληλα, ενισχύει την παραγωγή ινών, ελαστίνης και κολλαγόνου, με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η ελαστικότητα και η λάμψη της επιδερμίδας.
  • Συμβάλλει στην αποτοξίνωση του σώματος, καθαρίζοντας τα ζωτικά όργανα και επεμβαίνοντας θετικά στα επίπεδα των ελεύθερων ριζών.
  • Συνεισφέρει στην μείωση της αρτηριακής πίεσης, της χοληστερόλης και του σακχαρώδους διαβήτη.
  • Έχει αντιφλεγμονώδεις και αντιαλλεργικές ιδιότητες.
  • Φροντίζει για την στοματική και οδοντική υγιεινή.
  • Προσφέρει αυξημένα επίπεδα ενέργειας και χαρίζει τόνωση του οργανισμού.

Έρευνες για τα οφέλη της αλόης

Η αλόη, με δεδομένο ότι ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, εξετάζεται, ακόμη σε ερευνητικό επίπεδο, για τις αντικαρκινικές  ιδιότητες, που ενδεχομένως διαθέτει. Ταυτόχρονα, σε ερευνητικό στάδιο βρίσκεται και η επεξεργασία της αλοΐνης, η οποία λόγω της σύστασης της σταθεροποιείται πιο δύσκολα από το ίδιο το τζελ. Λόγω της καθαρτικής της δράσης, η αλοΐνη μπορεί να δράσει ως αναλγητικό, αντιβιοτικό και αντιιικό.

Αντενδείξεις

Πράγματι, δεν αποκαλούμε τυχαία την αλόη «ελιξίριο υγείας». Άλλωστε τα πολλαπλά χαρακτηριστικά της, συνηγορούν σε αυτόν τον ορισμό. Ωστόσο, υπάρχουν και πράγματα που πρέπει να προσέξουμε, ιδιαίτερα εάν σκοπεύουμε να χρησιμοποιήσουμε το δικό μας φυτό αλόης, είτε για εξωτερική χρήση, είτε ως πόσιμο.

Ειδικότερα:

  • Ο χυμός της αλόης προέρχεται από την επεξεργασία του τζελ που υπάρχει στα φύλλα και δίνει όλες τις θρεπτικές ουσίες. Παρόλα αυτά, όπως αναφέραμε, στα φύλλα του φυτού βρίσκεται και η αλοΐνη, η οποία έχει καθαρτικές ιδιότητες και σε μεγάλη ποσότητα ενδέχεται να προκαλέσει διάρροιες και απώλεια της χλωρίδας του εντέρου. Μπορεί, αντίστοιχα να προκαλέσει εμετούς και γαστρίτιδα.
  • Δεν συνιστάται σε εγκύους και σε άτομα με μόσχευμα. Τα συστατικά της αντιλαμβάνονται το έμβρυο ή το μόσχευμα αντίστοιχα, ως ξένο σώμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, να τείνουν να το αποβάλλουν από τον οργανισμό.
  • Δεν πρέπει να καταναλώνεται από παιδιά κάτω των 12 ετών και από ηλικιωμένους, καθώς ο χυμός ενδέχεται να προκαλέσει προβλήματα στο έντερο.
  • Δεν επιτρέπεται η κατανάλωση από άτομα που έχουν χαμηλή πίεση ή υποφέρουν από νεφρική ανεπάρκεια.
  • Σε κάθε περίπτωση, για να επωφεληθούμε από όλες τις θεραπευτικές της ιδιότητες, πρέπει να συμβουλευτούμε τον γιατρό ή τον θεραπευτή μας. Τα σπιτικά φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν κάποιες αντενδείξεις, εάν δεν είμαστε καλά ενημερωμένοι.