Βρογχίτιδα είναι η λοίμωξη που επηρεάζει τους αεραγωγούς των πνευμόνων και κατατάσσεται στις παθήσεις του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.  Οι κύριες αιτίες που προκαλούν μια τέτοια φλεγμονή, είναι οι ιοί, τα βακτήρια, ακόμη και η επιβάρυνση του οργανισμού λόγω ανθυγιεινών συνηθειών όπως το κάπνισμα. Τα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνουν βήχα που συνοδεύεται από βλέννα, δυσκολία στην αναπνοή, συριγμό, πόνο στο στήθος ή δυσφορία και πυρετό.

Εκδηλώνεται κυρίως κατά τους χειμερινούς μήνες και μπορεί να προσβάλει οποιονδήποτε οργανισμό, χωρίς να κάνει «διακρίσεις» στην ηλικία ή την εκάστοτε κατάσταση υγείας του ατόμου. Απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς η βρογχίτιδα, μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία, μια σοβαρή και ύπουλη λοίμωξη των πνευμόνων.

Υπάρχουν διαφορετικές αιτίες πρόκλησης της ασθένειας και δυο διαφορετικοί τύποι της πάθησης, που κατηγοριοποιούνται ανάλογα με τα συμπτώματα που εμφανίζει ο ασθενείς. Συνήθως στην ελαφριά μορφή βρογχίτιδας, συνίσταται ξεκούραση και κατανάλωση άφθονων υγρών και αν τα συμπτώματα επιμείνουν, ο γιατρός σας μπορεί να χορηγήσει αντιβιοτικά φάρμακα. Πάντοτε για διάγνωση και αντιμετώπιση οποιασδήποτε πάθησης πρέπει να απευθύνεστε πρώτα στον προσωπικό σας ιατρό.

Τύποι βρογχίτιδας

Υπάρχουν 2 τύποι βρογχίτιδας, η οξεία και η χρόνια. Και ενώ, οι δύο ασθένειες έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, υπάρχουν σημαντικές διαφορές που τις κάνουν να ξεχωρίσουν μεταξύ τους. Αυτές οι διαφορές είναι καθοριστικής σημασίας όχι μόνο για τον προσδιορισμό του τύπου ασθένειας, αλλά και για την έγκυρη διάγνωση και τον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης της.

Οξεία βρογχίτιδα

Διαρκεί έως δέκα μέρες. Οι κύριες αιτίες που μπορούν να την προκαλέσουν είναι:

  • Οι ιοί της γρίπης Α και Β, του αδενοϊού, του ρινοϊού και του ιού της παραγρίπης.
  • Τα βακτήρια μυκόπλασμα πνευμονίας, πνευμονικός στρεπτόκοκκος, αιμόφιλος της γρίπης και  μοραξέλλα η καταρροϊκή.
  • Εξωτερικοί παράγοντες, όπως η μακροχρόνια έκθεση σε καπνό, μολυσμένο αέρα και σκόνη.

Οι ασθενείς εμφανίζουν συχνά συμπτώματα όπως:

  • Βήχας που διαρκεί έως και δέκα ημέρες
  • Βλέννα
  • Δύσπνοια
  • Χαμηλό πυρετό (ο υψηλός πυρετός ενδέχεται να είναι σημάδι μιας δευτερογενούς λοίμωξης συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας).
  • Πόνος στο στήθος
  • Πονόλαιμος
  • Σφίξιμο στο στήθος
  • Συριγμός

Η οξεία βρογχίτιδα μπορεί να επηρεάσει όλες τις ηλικίες, ωστόσο τα παιδιά κάτω των 5 ετών είναι πιο επιρρεπή. Οι περισσότερες περιπτώσεις οξείας βρογχίτιδας, θεραπεύονται από μόνες τους χωρίς φαρμακευτική αγωγή, με την προϋπόθεση, ότι οι ασθενείς ξεκουράζονται αρκετά, πίνουν πολλά υγρά και καταναλώνουν μια υγιεινή διατροφή.

Χρόνια βρογχίτιδα

Έχει αρκετά κοινά με την οξεία, καθώς εμφανίζεται όταν υπάρχει φλεγμονή και μόλυνση των βρογχικών σωλήνων. Ωστόσο, πρόκειται για μία σοβαρή και μακροχρόνια κατάσταση, η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα επικίνδυνη για την υγεία ενός ατόμου, αφού συνδέεται άμεσα, με την επιταχυνόμενη δυσλειτουργία των πνευμόνων.

Σε αντίθεση με την οξεία βρογχίτιδα που προκαλείται από ιούς και βακτήρια, η κύρια αιτία της χρόνιας βρογχίτιδας είναι το κάπνισμα. Εκτιμάται, ότι πάνω από το 90% των ασθενών με χρόνια βρογχίτιδα είναι ή ήταν, καπνιστές.

Η εισπνοή καπνού από τσιγάρα, ακόμη και για μικρό χρονικό διάστημα, μπορεί να παραλύσει προσωρινά τις τρίχες που υπάρχουν στις ρινικές κοιλότητες. Πρόκειται για ειδικές τρίχες που βρίσκονται κατά μήκος των αεραγωγών και είναι καλυμμένες με μια μεμβράνη που παγιδεύει μικρόβια, σκόνη και άλλα σωματίδια που εισπνέονται. Καθώς οι τρίχες εκτίθενται σε μεγάλες ποσότητες καπνού, εξασθενούν και διαταράσσουν τη σωστή λειτουργία των πνευμόνων.

Επιπλέον, η έκθεση σε παθητικό καπνό, μολυσμένο αέρα, τοξικά αέρια και χημικές ή βιομηχανικές αναθυμιάσεις, μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο για την χρόνια βρογχίτιδα.

Τα άτομα με χρόνια βρογχίτιδα μπορεί να βιώσουν τα ακόλουθα:

  • Επίμονο βήχα που ενδέχεται να διαρκέσει περισσότερο από 3 μήνες
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Κόπωση
  • Πυρετό
  • Συριγμό
  • Πόνο στο στήθος
  • Δύσπνοια

Οι άνθρωποι που χαρακτηρίζονται ευάλωτοι στην χρόνια βρογχίτιδα, είναι ηλικίας 45 ετών και άνω, ωστόσο η συγκεκριμένη ασθένεια μπορεί να επηρεάσει όλες τις ηλικιακές ομάδες.

Πολλές φορές, η χρόνια βρογχίτιδα μπορεί να εμφανίσει πιο σοβαρά συμπτώματατα τα οποία περιλαμβάνουν:

  • Αναπνευστική ανεπάρκεια
  • Πνευμονία
  • Πνευμοθώρακα (παρουσία αέρα στους πνεύμονες)
  • Πολυκυτταραιμία (ασυνήθιστα υψηλή συγκέντρωση ερυθρών αιμοσφαιρίων)
  • Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια
  • Εμφύσημα

Δυστυχώς, η χρόνια βρογχίτιδα δεν αντιμετωπίζεται εύκολα όπως η οξεία. Εκτός από την φαρμακευτική αγωγή (βρογχοδιασταλτικά), είναι πιθανό να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση ή θεραπεία οξυγόνου.

Συμπτώματα

Η έγκυρη διάγνωση της βρογχίτιδας μπορεί να βοηθήσει στην γρήγορη και αποτελεσματική θεραπεία της. Πως όμως θα αναγνωρίσετε τα συμπτώματα της;

Ακολουθούν μερικά προειδοποιητικά σημάδια:

  • Βήχας
  • Φλέγμα
  • Πόνος στο στήθος
  • Συριγμός
  • Πονόλαιμος
  • Πυρετός
  • Κόπωση
  • Δυσφορία
  • Κακός ύπνος
  • Κρυάδες
  • Πονοκέφαλος

Διάγνωση

Αρχικά, ο γιατρός με την βοήθεια ενός στηθοσκοπίου, θα ελέγξει τους ήχους των πνευμόνων, καθώς και τον συριγμό. Παράλληλα, ενδέχεται να παραπέμψει σε διαγνωστικές εξετάσεις που περιλαμβάνουν:

  • Παλμική οξυμετρία: Πρόκειται για μία εξέταση με την οποία προσδιορίζονται τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα.
  • Ακτινογραφία θώρακος: Βοηθά ώστε να εντοπιστεί με ακρίβεια η αιτία που προκαλεί βήχα. Αυτή η εξέταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα σημαντική για όσους καπνίζουν.
  • Έλεγχος πνευμονικής λειτουργίας: Είναι ειδική εξέταση που μοιάζει με σπιρομέτρηση. Ουσιαστικά, με αυτήν την εξέταση ελέγχεται η συνολική λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.
  • Αξονική θώρακος υψηλής ευκρίνειας: Εξέταση που μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, εξασφαλίζει εικόνες υψηλής ανάλυσης και διακριτικής ικανότητας.

Τρόποι αντιμετώπισης

Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, πολλές περιπτώσεις οξείας βρογχίτιδας αντιμετωπίζονται χωρίς φαρμακευτική αγωγή, αλλά με επαρκή ξεκούραση και κατανάλωση πολλών υγρών. Ωστόσο, η χρόνια βρογχίτιδα είναι μια πιο περίπλοκη κατάσταση, η οποία απαιτεί ιατρική παρακολούθηση, προκειμένου ο ασθενής να ανακουφιστεί από τα συμπτώματα και να αντιμετωπίσει την πάθηση.

Φαρμακευτική αγωγή

Επειδή τα περισσότερα κρούσματα βρογχίτιδας προκαλούνται από ιογενείς λοιμώξεις, η λήψη αντιβιοτικών δεν είναι πάντα αποτελεσματική. Ωστόσο, αν ο γιατρός σας κρίνει, ότι η ασθένεια σας προέρχεται από βακτηριακή λοίμωξη είναι πολύ πιθανό να χορηγήσει αντιβιοτικό. Επιπλέον, μπορεί να συστήσει φάρμακα για την καταπολέμηση του βήχα, καθώς και κάποια συσκευή εισπνοής, έτσι ώστε να μειωθεί η φλεγμονή και να διευκολυνθεί η αναπνοή.

Φυσικές θεραπείες

Πολλές φορές, η υπερβολική χρήση φαρμάκων, είναι πιθανό να οδηγήσει σε παρενέργειες, όπως ηπατική ανεπάρκεια, κώμα, ακόμη και θάνατο. Για τον λόγο αυτό, οι φυσικές θεραπείες, μπορεί να αποδειχθούν πολύ καλύτερες από τις συμβατικές. Αυτό βέβαια, απαιτεί και τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντα ιατρού σας. Πιο αναλυτικά:

Ενυδάτωση

Είναι σημαντικό να πίνετε άφθονα υγρά καθ όλη τη διάρκεια της μέρας. Βοηθά στην μείωση της βλέννας από τους αναπνευστικούς σωλήνες, διευκολύνοντας την αναπνοή.

Διακοπή του καπνίσματος

Είναι ίσως, το πιο σημαντικό βήμα που πρέπει να γίνει, προκειμένου να μειωθούν οι πιθανότητες εμφάνισης χρόνιας βρογχίτιδας. Σύμφωνα με μελέτες, ο κίνδυνος εμφάνισης χρόνιας βρογχίτιδας είναι υψηλότερος στους καπνιστές απ ‘ ότι σε άτομα που δεν κάπνισαν ποτέ.

Υγιεινή διατροφή

Εκτός όμως από τις ενναλακτικές θεραπείες, σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση της πάθησης διαδραματίζει και η διατροφή.

Εχινάκεια

Πολλά συστατικά της εχινάκειας, αποτελούν ισχυρά διεγερτικά του ανοσοποιητικού συστήματος και παρέχουν σημαντική θεραπευτική αξία. Υπάρχουν πολλές μελέτες, οι οποίες έχεις δείξει ότι οι αντι-ιικές ιδιότητες της εχινάκειας, έχουν την ικανότητα να καταπολεμούν το κοινό κρυολόγημα σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%. Παράλληλα, βοηθά στην αντιμετώπιση του πονόλαιμου και του πονοκεφάλου.

Βιταμίνη C

Όπως είναι γνωστό, η βιταμίνη C συμβάλλει στην τόνωση του ανοσοποιητικού και μειώνει τη διάρκεια του κρυολογήματος και άλλων αναπνευστικών προβλημάτων. Τροφές πλούσιες σε Βιταμίνη C, είναι το πορτοκάλι, το ακτινίδιο, το γκρέιπφρουτ, το μπρόκολο κ.α.

Τζίνσενγκ

Το τζίνσενγκ βοηθά στην βελτίωση της λειτουργίας των πνευμόνων, για αυτό χρησιμοποιείται συχνά ως συμπλήρωμα στην θεραπεία διαφόρων αναπνευστικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένου του άσθματος. Ταυτόχρονα, έχει την ικανότητα να απομακρύνει τα βακτήρια από τους πνεύμονες, να ενισχύει την ανοσοποιητική λειτουργία, να μειώνει τη φλεγμονή και να θεραπεύει τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

Έλαιο ευκαλύπτου

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σε άτομα που υποφέρουν από βρογχίτιδα. H κύρια δραστική ουσία του ευκαλύπτου που ονομάζεται, cineole, μπορεί να βελτιώσει την αναπνοή και την λειτουργία των πνευμόνων. Υπάρχουν μάλιστα έρευνες που αποδεικνύουν, ότι η cineole μπορεί να μειώσει την φλεγμονή.

Έλαιο ρίγανης

Το ριγανέλαιο δρα ως φυσικός αντιβακτηριακός παράγοντας και υποστηρίζει την υγεία του αναπνευστικού συστήματος. Χρησιμοποιείται ως φυσικό αντιβιοτικό χωρίς τις επιβλαβείς παρενέργειες. Μπορεί να μειώσει την φλεγμονή και να ανακουφίσει τα συμπτώματα της ασθένειας.

Μέλι

Γνωστό για τις αντιικές, αντιβακτηριακές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις του. Μπορεί να θεραπεύσει την φλεγμονή των πνευμόνων και των αναπνευστικών σωλήνων. Επιπλέον, το μέλι μπορεί να ανακουφίσει τα συμπτώματα της λοίμωξης του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος, στα παιδιά.

Διατροφή πλούσια σε προβιοτικά

Κάθε φορά που προσπαθείτε να καταπολεμήσετε μια λοίμωξη, είτε πρόκειται για βακτηριακή είτε για ιογενή, θα πρέπει να επιλέξετε μια διατροφή που να βοηθά, στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος. Φρούτα και λαχανικά, είναι τροφές που παρέχουν στον οργανισμό τις βιταμίνες και τα μέταλλα που χρειάζεται, έτσι ώστε να αντιμετωπιστεί γρηγορότερα η βρογχίτιδα.

Επίσης, είναι χρήσιμο να καταναλώνετε τροφές πλούσιες σε προβιοτικά (κεφίρ). Ενισχύουν την ανοσολογική λειτουργία και ευνοούν την ανάπτυξη των υγιών βακτηριδίων.

Πρόληψη

Για να ελαχιστοποιήσετε τις πιθανότητες εμφάνισης βρογχίτιδας, μπορείτε να ακολουθήσετε τα παρακάτω:

Διακοπή του καπνίσματος: Ο καπνός του τσιγάρου αυξάνει τον κίνδυνο χρόνιας βρογχίτιδας

Πλύσιμο χεριών: Το συχνό πλύσιμο, καθώς και η χρήση απολυμαντικών για τα χέρια, βοηθά στην πρόληψη της ασθένειας.

Αποφύγετε την έκθεση σε σκόνη και διάφορα χημικά: Εάν στην εργασία σας είστε εκτεθειμένοι σε χημικά, σκόνη ή καπνό (ορυχεία), μπορείτε να προφυλαχθείτε φορώντας μια μάσκα στο πρόσωπό σας.

Προφυλάξεις

Εάν τα συμπτώματα της βρογχίτιδας διαρκέσουν περισσότερο από 3 εβδομάδες ή εάν ο βήχας συνοδεύεται με σκούρα βλέννα και αίμα, επισκεφθείτε άμεσα τον ιατρό σας.