Η πνευμονία είναι ένας τύπος αναπνευστικής λοίμωξης (αποτέλεσμα εισπνοής αναπνευστικών εκκρίσεων από μολυσμένο άτομο), που «χτυπά» τους πνεύμονες. Συχνά, αποτελεί την δυσάρεστη εξέλιξη της γρίπης, ενώ βακτήρια, μύκητες και η έκθεση σε καπνό ή άλλες τοξικές ουσίες, είναι μερικές ακόμη αιτίες που μπορούν να την προκαλέσουν.

Τα μέρη που επηρεάζονται περισσότερο είναι οι κυψελίδες και πρόκειται για βασικές λειτουργικές μονάδες των πνευμόνων, που βοηθούν στην αναπνοή. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως το ιατρικό ιστορικό, η ηλικία και η κατάσταση της υγείας του ανοσοποιητικού συστήματος του ασθενούς.

Τα συμπτώματα της πνευμονίας, είτε είναι ιογενής (προκαλείται από ιούς), είτε είναι βακτηριακή (προκαλείται από βακτήρια), είναι περίπου ίδια και περιλαμβάνουν πυρετό, βήχα, μυϊκούς πόνους κ.α. Λέμε περίπου, διότι στην βακτηριακή πνευμονία, ο πυρετός τείνει να χειροτερεύει μέρα με την μέρα. Παρόλα αυτά, τα συμπτώματα της, είναι λιγότερα συγκριτικά με αυτά της ιογενούς.

Τύποι πνευμονίας

Υπάρχουν 5 τύποι πνευμονίας, που διακρίνονται ανάλογα με τις αιτίες που τους προκαλούν.

Πιο αναλυτικά:

  • Βακτηριακή πνευμονία: Το βακτήριο Streptococcus pneumoniae (πνευμονικός στρεπτόκκοκος) αποτελεί την κύρια αιτία της βακτηριακής πνευμονίας.
  • Ιογενής: Προκαλείται από ιούς όπως ο αδενοϊός, ο ιός της γρίπης τύπου Α και Β, ο ιός του αναπνευστικού συγκυτίου και τους ιούς της παραϊνφλουέντζας
  • Πνευμονία από αναρρόφηση: Συμβαίνει όταν το περιεχόμενου του στομάχου (τροφή, υγρά) εισέρχεται στους πνεύμονες. Αυτός ο τύπος πνευμονίας δεν είναι μεταδοτικός.
  • Μυκητιασική πνευμονία: Ένας σπάνιος τύπος πνευμονίας. Εμφανίζεται σε άτομα με ασθενές ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Νοσοκομειακή πνευμονία: Εμφανίζεται σε ασθενείς που έχουν εισαχθεί στο νοσοκομείο για νοσηλεία.

Μπορεί οι αιτίες που προκαλούν πνευμονία να είναι διαφορετικές, ωστόσο τα συμπτώματα είναι συγκεκριμένα.

Παράγοντες κινδύνου

Οι πιο σημαντικοί παράγοντες κινδύνου είναι:

  • Η γρίπη, η βρογχίτιδα και το κρύωμα.
  • Οποιαδήποτε χρόνια αναπνευστική ή πνευμονική νόσος, συμπεριλαμβανομένης της κυστικής ίνωσης και του ΧΑΠ.
  • Εξασθενημένο ανοσοποιητικό
  • Κακή διατροφή
  • Εμφύσημα
  • Μετάδοση της ασθένειας από την μητέρα στο έμβρυο

Συμπτώματα

Η ιογενής πνευμονία αναπτύσσεται αργά, σε αντίθεση με την βακτηριακή που μπορεί να εκδηλωθεί εντός μιας ημέρας. Είναι σημαντικό να γνωρίζουμε, ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που αναπτύσσουν πνευμονία, έχουν προηγουμένως υποστεί ιογενή λοίμωξη συμπεριλαμβανομένης της γρίπης ή ενός κρυολογήματος. Εάν λοιπόν, μια γρίπη μετατραπεί σε πνευμονία, τότε τα κύρια συμπτώματα της περιλαμβάνουν:

  • Επίμονο βήχα
  • Βλέννα
  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Συριγμό
  • Πόνο στο στήθος
  • Πυρετό
  • Πονοκέφαλο
  • Πόνο στο στομάχι
  • Εφίδρωση
  • Κόπωση
  • Στομαχικές διαταραχές (απώλεια της όρεξης)
  • Ναυτία

Διάγνωση

Εάν υπάρχει υποψία πνευμονίας, τότε είναι απαραίτητο να ζητηθεί ιατρική βοήθεια, ώστε να γίνει ακριβής διάγνωση και να δοθεί η κατάλληλη θεραπεία. Αρχικά, ο γιατρός θα ζητήσει το ιατρικό ιστορικό του πάσχοντα. Στην συνέχεια, με την βοήθεια ενός στηθοσκοπίου θα αφουγκραστεί τους ήχους των πνευμόνων. Η «βαριά» αναπνοή, οι ακανόνιστοι ήχοι και ο συριγμός, πιθανόν να αποτελούν ένδειξη ύπαρξης μιας πνευμονίας. Τέλος, για να προσδιοριστεί με ακρίβεια το είδος της λοίμωξης, ενδέχεται να ζητηθεί ακτινογραφία θώρακος και εξετάσεις αίματος.

Θεραπεία για την πνευμονία

Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ιογενής πνευμονία μπορεί να προληφθεί με εμβολιασμό, σωστή διατροφή και αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών παραγόντων (π.χ.καπνός). Σε αντίθεση με την βακτηριακή λοίμωξη, δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά.  Πιο αναλυτικά:

Αντιμετώπιση της λοίμωξης, στο σπίτι

Οι περισσότερες περιπτώσεις βακτηριακής πνευμονίας αντιμετωπίζονται με χορήγηση αντιβιοτικών, κατανάλωση άφθονων υγρών και αρκετή ξεκούραση. Η πλειοψηφία των ασθενών ανταποκρίνεται στην θεραπεία, σε μία έως τρεις ημέρες. Επιπροσθέτως, ο γιατρός ενδέχεται να συστήσει φάρμακα για την ανακούφιση του πυρετού και του βήχα. Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφέρουμε, ότι ο βήχας βοηθά στην απομάκρυνση του υγρού που υπάρχει στους πνεύμονες, και για τον λόγο αυτό θα ήταν καλό, να μην εξαλειφθεί εξ ολοκλήρου.

Νοσηλεία στο νοσοκομείο

Εάν τα συμπτώματα είναι έντονα ή ο οργανισμός που έχει μολυνθεί, υποφέρει και από άλλα προβλήματα υγείας, τότε ίσως χρειαστεί εισαγωγή σε κάποιο νοσοκομείο. Εκεί, οι γιατροί, πιθανότατα να αντιμετωπίσουν την ασθένεια με:

  • Ενδοφλέβια αντιβιοτικά: Εισαγωγή αντιβιοτικών από τις φλέβες
  • Οξυγονοθεραπεία: Θεραπεία που βοηθά στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων οξυγόνου. Μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω ρινικού σωλήνα ή μάσκας προσώπου.
  • Σε ακραίες περιπτώσεις, ενδέχεται να χρειαστεί μηχανική αναπνευστική υποστήριξη.

Φυσικές θεραπείες

Εκτός από τις συμβατικές θεραπείες της πνευμονίας, υπάρχουν πολλοί φυσικοί τρόποι, με τους οποίους μπορείτε να προστατευτείτε από διάφορους παράγοντες που την προκαλούν.

Προβιοτικά

Με την λήψη προβιοτικών, ενισχύεται η δράση των «καλών» βακτηρίων που βρίσκονται στην γαστρεντερική οδό, περιορίζοντας ταυτόχρονα τα επιβλαβή βακτήρια. Γνωστά προβιοτικά είναι το γιαούρτι και τα λαχανικά.

Βιταμίνη C

Η τακτική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε βιταμίνη C, επιταχύνει την θεραπεία και προστατεύει από μελλοντικές λοιμώξεις. Το τζίντζερ,το σκόρδο, η εχινάκεια, η γλυκόριζα και ο κουρκουμάς είναι μερικές τροφές που ενισχύουν το ανοσοποιητικό.

Θηλασμός

Ένας από τους καλύτερους τρόπους πρόληψης είναι ο θηλασμός, τουλάχιστον για τον πρώτο χρόνο της ζωής μας. Έχει αποδειχθεί ότι το μητρικό γάλα βοηθά στην προστασία των παιδιών από πολυάριθμες ασθένειες συμπεριλαμβανομένων των αλλεργιών και του άσθματος.

Ανάκαμψη του ασθενή

Μια εβδομάδα (με κατάλληλη θεραπεία και αρκετή ξεκούραση) ενδέχεται να είναι αρκετή, ώστε ο ασθενής να αισθανθεί καλύτερα. Ωστόσο, υπάρχουν περιπτώσεις που χρειάζεται περισσότερο χρόνο ανάκαμψεις. Αυτό εξαρτάται από τον τύπο πνευμονίας και την γενική υγεία του ατόμου.

Πρόληψη

Για να μειωθούν οι πιθανότητες εκδήλωσης πνευμονίας, μπορούν να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα:

  • Θηλασμός του βρέφους (περισσότερο των τεσσάρων μηνών) προκειμένου να ενισχυθεί το ανοσοποιητικό του σύστημα.
  • Αποφυγή καπνού και άλλων χημικών
  • Διακοπή του καπνίσματος
  • Συχνό και σχολαστικό πλύσιμο χεριών
  • Υγιεινός τρόπος ζωής (ξεκούραση, γυμναστική και υγιεινή διατροφή)
  • Εμβολιασμός

Τα εμβόλια δεν μπορούν πάντοτε να αποτρέψουν την εκδήλωση πνευμονίας, ωστόσο μπορούν να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές της ασθένειας.

Ευπαθείς ομάδες

Όλοι οι άνθρωποι διατρέχουν τον κίνδυνο πνευμονίας, ωστόσο, υπάρχουν κάποιες ομάδες οι οποίες χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ευπαθείς. Σε αυτές συμπεριλαμβάνονται:

  • Τα βρέφη ηλικίας έως 2 ετών
  • Ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών
  • Άτομα που έχουν υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό λόγω ασθένειας ή χρήσης φαρμάκων (π.χ. κατά του καρκίνου).
  • Καπνιστές
  • Άτομα που υποφέρουν από χρόνιες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου του άσθματος και του διαβήτη.

Επιπλοκές

Η πνευμονία μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές, ειδικά σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό ή χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης. Οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Βακτηριαιμία: Τα βακτήρια που έχουν προκαλέσει πνευμονία μπορεί να εξαπλωθούν στο αίμα. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα, την επικίνδυνα χαμηλή πίεση και σε ορισμένες περιπτώσεις ανεπάρκεια οργάνων.
  • Μειωμένη αναπνοή: Μπορεί να παρουσιάσετε δυσκολία στην πρόσληψη οξυγόνου. Είναι πιθανό να χρειαστεί ένας αναπνευστήρας.
  • Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής δυσχέρειας: Πρόκειται για μία σοβαρή μορφή αναπνευστικής ανεπάρκειας ή οποία χρήζει άμεσης ιατρικής περίθαλψης.
  • Υπεζωκοτική συλλογη: Εάν η πνευμονία δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, τότε είναι πολύ πιθανό, να αναπτυχθεί υγρό στον υπεζωκότα( διαφανής υμένας που καλύπτει τους πνεύμονες).

Προφυλάξεις

Εάν υποψιάζεστε ότι μπορεί να έχετε πνευμονία, απευθυνθείτε άμεσα στον ιατρό σας. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δείχνουμε στα συμπτώματα των παιδιών και των ατόμων άνω των 65 ετών, καθώς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Ακολουθούν ορισμένα σημεία τα οποία χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής:

  • Αίμα στα ούρα
  • Λιποθυμία
  • Σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή
  • Υψηλός πυρετός
  • Συνεχής εμετός και διάρροια

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά την ιατρική γνωμάτευση. Συμβουλεύεστε πάντοτε τον θεράποντα ιατρό σας.