Ο μητρικός θηλασμός, η μόνη δηλαδή φυσική πηγή σίτισης των νεογέννητων μωρών, είναι μια εμπειρία που καμία λέξη δεν μπορεί να περιγράψει. Ο συναισθηματικός δεσμός που αναπτύσσεται μεταξύ της μητέρας και του βρέφους, είναι εξίσου σημαντικός με τα διατροφικά οφέλη του μητρικού γάλακτος, που σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι αναρίθμητα.

Μετά τη γέννα, το μωράκι χρειάζεται τη διαβεβαίωση της συνεχιζόμενης φυσικής παρουσίας της μαμάς του, καθώς το περιβάλλον του, πλέον, αποτελείται από φώτα, θορύβους και μυρωδιές. Κρατώντας το ασφαλές στα χέρια σας και δίνοντας του τροφή από το σώμα σας, το βρέφος αντιλαμβάνεται ότι είναι προστατευμένο και ότι βρίσκεστε εκεί, για να ικανοποιήσετε τις ανάγκες του.

Τις 2 πρώτες μέρες μετά τον τοκετό, το στήθος της μητέρας ξεκινά να εκκρίνει πρωτόγαλα. Ένα κιτρινωπό, παχύ και κολλώδες υγρό, που συχνά ονομάζεται και «υγρός χρυσός», όχι μόνο εξαιτίας του χρώματος του, αλλά και γιατί είναι πολύ σημαντικό για την θρέψη και την προστασία του ευάλωτου νεογέννητου.

Αρχικά, παράγονται ελάχιστες ποσότητες, περίπου 40 με 50ml την ημέρα, αλλά καθώς το βρέφος αναπτύσσεται, η ποσότητα και η σύσταση του μητρικού γάλακτος, προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες του.

 Τα οφέλη του θηλασμού στο βρέφος

Το μητρικό γάλα αποτελεί την ιδανική τροφή για ένα μωρό, αφού τα οφέλη που παρέχει είναι άφθονα. Πιο αναλυτικά:

Πλούσιο σε θρεπτικές ουσίες

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συνιστά θηλασμό του βρέφους, από την πρώτη κιόλας μέρα, αφού το μητρικό γάλα περιέχει όλα όσα χρειάζεται το μωρό για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής του, στις σωστές αναλογίες. Η υψηλή περιεκτικότητα του σε πρωτεΐνες και άλλες ευεργετικές ενώσεις, συμβάλλει στην ομαλή ανάπτυξη του ανώριμου πεπτικού συστήματος του νεογέννητου. Ωστόσο να αναφέρουμε, ότι από το πρωτόγαλα απουσιάζει η βιταμίνη D. Για να αντισταθμιστεί αυτή η ανεπάρκεια, συνήθως συνιστάται συμπλήρωμα σταγόνων βιταμίνης D. Χορηγείται από την ηλικία των 2 ή 4 εβδομάδων.

Παρέχει αντισώματα

Όταν η μητέρα εκτίθεται σε ιούς και βακτήρια, αρχίζει ο οργανισμός της να παράγει αντισώματα. Αυτά με την σειρά τους, εκκρίνονται στο μητρικό γάλα και μεταφέρονται στο βρέφος κατά την διάρκεια του θηλασμού.

Παράλληλα, η ανοσοσφαιρίνη Α (μία από τις πέντε τάξεις αντισωμάτων που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην ανοσία του οργανισμού), που περιέχεται σε υψηλές ποσότητες στο μητρικό γάλα, δημιουργεί ένα προστατευτικό στρώμα στο αναπνευστικό σύστημα του μωρού, αποτρέποντας την εκδήλωση διαφόρων ασθενειών.

Ο θηλασμός μειώνει τον κίνδυνο ασθένειας

Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη είναι η προστασία του νεογέννητου από πολλές ασθένειες και λοιμώξεις, όπως:

Λοίμωξη του μέσου ωτός: Τρεις ή περισσότεροι μήνες αποκλειστικού θηλασμού, μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης μέσης ωτίτιδας, κατά 50%.

Κρυολόγημα: Τα μωρά που θηλάζουν για διάστημα 6 ή περισσοτέρων μηνών, ενδέχεται να έχουν έως και 63% χαμηλότερο κίνδυνο εκδήλωσης σοβαρών λοιμώξεων του λαιμού, καθώς και κρυολογήματος.

Μολύνσεις του εντέρου: Ο μητρικός θηλασμός παρέχει προστασία του εντέρου από λοιμώξεις, ακόμη και 2 μήνες μετά την διακοπή του.

Βλάβη του εντέρου: Στο έντερο κάθε ανθρώπου, από την πρώτη κιόλας μέρα της γέννησης του, αναπτύσσονται ωφέλιμα βακτήρια, τα οποία βοηθούν στην διατήρηση της υγείας του πεπτικού συστήματος και στην προστασία του οργανισμού από επιβλαβή βακτήρια, όπως το Ε.coli. Ωστόσο, στα νεογέννητα, ο πληθυσμός αυτών των βακτηρίων είναι ελάχιστος. Για τον λόγο αυτό, συνιστάται ο θηλασμός, καθώς το μητρικό γάλα περιέχει ειδικά σάκχαρα και ουσίες που διεγείρουν των πολλαπλασιασμό τους.

Σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου νεογνών (SIDS): Ο αποκλειστικός θηλασμός κατά τον πρώτο μήνα ζωής του βρέφους, μειώνει τον κίνδυνο αιφνίδιου θανάτου κατά 50% και κατά 36% κατά το πρώτο έτος.

Αλλεργικές ασθένειες: Ο μητρικός θηλασμός μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης διαφόρων αλλεργικών ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου του άσθματος, της ατοπικής δερματίτιδας και του εκζέματος.

Κοιλιακή νόσος: Έχει παρατηρηθεί, ότι τα μωρά που θηλάζουν, έχουν μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης της κοιλιακής νόσου που ονομάζεται κοιλιοκάκη.

Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου: Ο θηλασμός παρέχει στο βρέφος την προστασία που χρειάζεται, προκειμένου να μην αναπτυχθεί φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, κατά την παιδική ηλικία.

Διαβήτης: Ο τρίμηνος αποκλειστικός θηλασμός συνδέεται άμεσα με τον μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 1 και 2.

Λευχαιμία: Ένα από τα πιο σημαντικά οφέλη του μητρικού γάλακτος είναι η προστασία του μωρού μας από την πιο συχνή κακοήθεια της παιδικής ηλικίας, την λευχαιμία.

Ενάντια στην παιδική παχυσαρκία

Σύμφωνα με μελέτες έχει διαπιστωθεί, ότι ο μητρικός θηλασμός προάγει την υγιή αύξηση βάρους του νεογέννητου. Παράλληλα, μπορεί να βοηθήσει και στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας. Αυτό οφείλεται κατά κύριο λόγο στην λεπτίνη. Μια βασική ορμόνη που περιέχεται στο μητρικό γάλα και ρυθμίζει την όρεξη και διαμορφώνει τα φυσιολογικά ποσοστά λίπους στο σώμα.

Υγιή δόντια

Ο αποκλειστικός θηλασμός μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης τερηδόνας, καθώς τα σάκχαρα που περιέχονται στη σύσταση του μητρικού γάλακτος, δεν μπορούν να βλάψουν την υγεία των δοντιών, σε αντίθεση με τα τυποποιημένα παρασκευάσματα.

Ο μητρικός θηλασμός κάνει τα παιδιά πιο έξυπνα

Μελέτες έχουν δείξει ότι η σωματική επαφή του νεογέννητου με την μητέρα κατά την διάρκεια του θηλασμού, βοηθά στην μακροπρόθεσμη ανάπτυξη της νοημοσύνης του βρέφους. Επιπλέον, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εκδήλωσης προβλημάτων συμπεριφοράς και μαθησιακών δυσκολιών. Επίσης τα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μακράς αλυσίδας, που περιέχονται στην σύσταση του μητρικού γάλακτος, είναι απαραίτητα για την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού.

Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφέρουμε, ότι ο θηλασμός εκτός από τη μείωση κινδύνου πολλών λοιμώξεων και ασθενειών, μπορεί να ελαχιστοποιήσει σημαντικά την σοβαρότητα τους. Επιπλέον, οι προστατευτικές του ιδιότητες, φαίνεται να διαρκούν, όχι μόνο κατά την παιδική ηλικία, άλλα και στην ενηλικίωση.

Τα οφέλη του θηλασμού, στην μητέρα

Ο θηλασμός και η παραγωγή μητρικού γάλακτος, παρέχουν σημαντικά οφέλη και στην μητέρα.

Γρήγορη ανάρρωση μετά τον τοκετό

Οι γυναίκες που θηλάζουν, αναρρώνουν γρηγορότερα μετά την γέννα, ακόμη και αν έχουν υποβληθεί σε καισαρική τομή. Αυτό συμβαίνει, διότι με τον θηλασμό, απελευθερώνεται η ορμόνη οξυτοκίνη. Μια ορμόνη, που συμβάλλει στη γρήγορη αποκατάσταση της μήτρας, βοηθώντας την να ανακτήσει το αρχικό της σχήμα.

Συναισθηματική ικανοποίηση

Πολλές μητέρες, μέσα από την σωματική και συναισθηματική κοινωνία που βιώνουν με το μωρό τους (θηλασμό), νιώθουν συναισθήματα πληρότητας και χαράς. Τα συναισθήματα αυτά αυξάνονται με την απελευθέρωση ορμονών, όπως:

  • Ωκυτοκίνη: Γνωστή και ως «ορμόνη της αγάπης» ή «ορμόνη της αγκαλιάς». Προωθεί μια ισχυρή αίσθηση αγάπης και προσκόλλησης, μεταξύ του βρέφους και της μαμάς του.
  • Προλακτίνη: Δημιουργεί ένα αίσθημα γαλήνης, που επιτρέπει στην μητέρα να χαλαρώσει και να επικεντρωθεί στην σωστή γαλουχία του νεογνού.

Θηλασμός και επιλόχειος κατάθλιψη

Οι γυναίκες που θηλάζουν αμέσως μετά τον τοκετό, έχουν λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν επιλόχειο κατάθλιψη. Αυτό, κατά πάσα πιθανότητα, οφείλεται στην συχνή έκκριση οξυτοκίνης. Μιας ορμόνης που παράγεται από τον οργανισμό, όταν αυτός βιώνει ευχάριστες καταστάσεις.

Απώλεια βάρους

Το σωματικό λίπος που συσσωρεύεται στο σώμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, χρησιμοποιείται για την παραγωγή γάλακτος. Συνεπώς, οι γυναίκες που θηλάζουν, επανέρχονται ταχύτερα στο βάρος που είχαν, πριν από την εγκυμοσύνη.

Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού

Οι γυναίκες που θηλάζουν, μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού κατά 25%. Ένα ποσοστό μεταβλητό, καθώς οι τιμές διαμορφώνονται ανάλογα με το χρονικό διάστημα, που πραγματοποιείται ο θηλασμός. Δηλαδή, όσο περισσότερους μήνες θηλάζει μια μαμά, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Ασπίδα προστασίας για την μήτρα, και τις ωοθήκες

O αποκλειστικός και παρατεταμένος θηλασμός μειώνει τις πιθανότητες εκδήλωσης καρκίνου των ωοθηκών, καθώς και του ενδομήτριου. Αυτό, πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός, ότι ο μητρικός θηλασμός καταστέλλει τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων (ορμόνες που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση αυτών των τύπων καρκίνου).

Ο ρόλος του πατέρα στον θηλασμό

Επικρατεί η άποψη, ότι ο θηλασμός είναι μια υπόθεση που αφορά αποκλειστικά τη νέα μητέρα και το νεογέννητο μωρό της. Στην πραγματικότητα όμως, αυτό δεν ισχύει, καθώς ο ρόλος του πατέρα είναι εξίσου σημαντικός. Ο μητρικός θηλασμός είναι μια διαδικασία ιδιαίτερα δύσκολη, εξαντλητική και αγχώδης, καθώς πρόκειται για μια πρωτόγνωρη εμπειρία. Σχεδόν όλες οι μαμάδες αμφιβάλλουν σχετικά με την ορθότητα της τεχνικής του θηλασμού, καθώς και την ικανότητα τους να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της γαλουχίας. Σε αυτό το σημείο, η παρέμβαση του πατέρα διαδραματίζει βασικό ρόλο, αφού καλείται να ενισχύσει και να ενθαρρύνει την γυναίκα που θηλάζει. Οφείλουμε να αναγνωρίζουμε, ότι ο ρόλος της υποστήριξης, είναι ιδιαίτερα δύσκολος, όταν η μητέρα είναι πολύ κουρασμένη και απογοητευμένη. Ωστόσο, αξίζει η προσπάθεια. Επίσης, ο μπαμπάς μπορεί να φροντίσει το μωρό αμέσως μετά τον θηλασμό, έτσι ώστε να μπορεί και η μητέρα να ξεκουραστεί.

Μητρικό γάλα ή τυποποιημένο?

Στο μητρικό γάλα, υπάρχουν συστατικά που κανένα τυποποιημένο παρασκεύασμα βρεφικού γάλακτος δεν περιέχει. Τα πιο σημαντικά από αυτά είναι:

  • Κορεσμένα και ακόρεστα λίπη, καθώς και χοληστερόλη, μια σημαντική ουσία που συμβάλλει στην υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού ιστού.
  • Ένα φάσμα βιταμινών και ανόργανων συστατικών σε έναν εύπεπτο συνδυασμό.
  • Πρωτεΐνες: Το μητρικό γάλα περιέχει δύο τύπους πρωτεϊνών, τον ορό γάλακτος (60%) και την καζεΐνη (40%) που προστατεύουν το ανοσοποιητικό.
  • Λακτοφερρίνη: Εμποδίζει την ανάπτυξη ιών και βακτηρίων στο γαστρεντερικό σύστημα.
  • Λυσοζύμη: Ένζυμο που έχει την ιδιότητα να καταστρέφει τα εντεροβακτήρια και τα θετικά κατά gram βακτήρια. Επιπλέον, προωθεί την ανάπτυξη μιας υγιούς εντερικής χλωρίδας και έχει αντιφλεγμονώδεις λειτουργίες.
  • Παράγοντας Bifidus: Προάγει την ανάπτυξη των ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο.

Καταστάσεις που καθιστούν τον μητρικό θηλασμό, απαγορευτικό

Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που ο θηλασμός πρέπει να αποφεύγεται.

Γαλακτοζαιμία

Πρόκειται για μια σπάνια κληρονομική διαταραχή, όπου το πεπτικό σύστημα του βρέφους, δεν μπορεί να αφομοιώσει την γαλακτόζη. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η μόνη εναλλακτική λύση είναι η κατανάλωση γάλακτος από σόγια.

HIV

Είναι γνωστό, ότι μια μητέρα που έχει μολυνθεί με HIV, μπορεί να μεταδώσει τον ιό, μέσω του μητρικού γάλακτος. Εκτιμάται, ότι περίπου το 30% των βρεφών που γεννιούνται από οροθετικές μητέρες, μολύνθηκαν είτε κατά την διάρκεια του τοκετού, είτε μέσω του θηλασμού.

Τα φάρμακα που διατίθενται στις γυναίκες που έχουν προσβληθεί από HIV και θηλάζουν, μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τις πιθανότητες μετάδοσης λιγότερο από 1%. Συνεπώς, η αποφυγή του θηλασμού είναι το μόνο αποτελεσματικό μέτρο.

Χημειοθεραπείες

Οι γυναίκες που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, συνιστάται να μην θηλάζουν, καθώς οι χημικές ουσίες των φαρμάκων μπορούν να περάσουν στο βρέφος, μέσω του μητρικού γάλακτος.

Συμπέρασμα

Ο μητρικός θηλασμός είναι πάντα ευεργετικός, ακόμη και όταν το μωρό εμβολιάζεται, καθώς παρέχει πρόσθετη προστασία μέσω των αντισωμάτων. Είναι ασφαλές, θρεπτικό, αφομοιώνεται εύκολα από τον οργανισμό και παρέχει σημαντικά οφέλη, τόσο στο βρέφος όσο στην μητέρα. Τέλος, δημιουργεί έναν από τους ισχυρότερους δεσμούς της φύσης, αυτόν της μητέρας με το παιδί της. Για όλα αυτά, θα ήταν καλό να επιλέξετε τον θηλασμό, ωστόσο η απόφαση είναι δική σας!