Το πιπέρι καγιέν είναι ένα από τα πιο δημοφιλή μπαχαρικά σε ολόκληρο τον κόσμο και οφείλει το όνομά του στην ομώνυμη γαλλική πόλη, Cayenne. Έχει χρησιμοποιηθεί, τόσο στην μαγειρική, όσο και στην ιατρική για χιλιάδες χρόνια. Αρχικά αναπτύχθηκε στην Κεντρική και Νότια Αμερική, ενώ από τον 15ο αιώνα εισήχθη και στις χώρες της Ευρώπης, από τον διάσημο εξερευνητή Χριστόφορο Κολόμβο.

Χρησιμοποιήθηκε ως εναλλακτική επιλογή του μαύρου πιπεριού, το οποίο εκείνη την εποχή, είχε την ίδια αξία με αυτή του χρυσού. Σήμερα η καυτερή πιπεριά τσίλι, απ’ όπου προέρχεται το πιπέρι καγιέν, είναι η πιο εμπορική καλλιέργεια παγκοσμίως, με την Κίνα και το Μεξικό να κρατούν τα ηνία στις εξαγωγές. Ανήκει στο γένος Capsicum και προέρχεται από μια ποικιλία που ονομάζεται Capsium annuum.

Πιπέρι καγιέν και η διατροφική του αξία

Η φρέσκια καυτερή πιπεριά τσίλι, αποτελείται κυρίως από νερό (88%) και υδατάνθρακες (9%). Επιπλέον, περιέχει τα εξής θρεπτικά συστατικά:

Βιταμίνες και μέταλλα

Το πιπέρι καγιέν είναι πλούσιο σε βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία. Η πρόσληψή τους, ωστόσο, από τον ανθρώπινο οργανισμό είναι ελάχιστη, δεδομένου ότι καταναλώνεται σε μικρές ποσότητες.

  • Βιταμίνη Α: Η κόκκινη καυτερή πιπεριά έχει υψηλή περιεκτικότητα σε β-καροτένιο, το δομικό συστατικό της βιταμίνης Α.
  • Βιταμίνη C: Ένα από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικά. Απαραίτητη για την επούλωση των πληγών και την ανοσοποιητική λειτουργία.
  • Βιταμίνη Β6: Μια σημαντική βιταμίνη για την ενίσχυση του ενεργειακού μεταβολισμού.
  • Βιταμίνη Κ1: Γνωστή και ως φυλλοκινόνη. Μια, ζωτικής σημασίας για τον άνθρωπο, βιταμίνη, καθώς είναι υπεύθυνη για την πήξη του αίματος, τη διατήρηση της υγείας των οστών και των νεφρών.
  • Χαλκός: Σημαντικό αντιοξειδωτικό στοιχείο, απαραίτητο για ισχυρά οστά και υγιείς νευρώνες.
  • Κάλιο: Βασικό μεταλλικό στοιχείο που εξυπηρετεί μια πληθώρα λειτουργιών του οργανισμού. Η επαρκής πρόσληψη του μειώνει τον κίνδυνο καρδιακής νόσου.

Άλλα στοιχεία

Το πιπέρι καγιέν έχει βιοενεργά φυτικά συστατικά τα οποία περιλαμβάνουν:

  • Καψανθίνη: Κύριο καροτενοειδές της καυτερής πιπεριάς τσίλι. Είναι υπεύθυνη για το κόκκινο χρώμα της και οι ισχυρές αντιοξειδωτικές της ιδιότητες μπορούν να δράσουν κατά του καρκίνου.
  • Βιολαξανθίνη: Το κυριότερο αντιοξειδωτικό καροτενοειδές που περιέχει η κίτρινη καυτερή πιπεριά.
  • Λουτεΐνη: Υπάρχει άφθονη στην σύσταση της ανώριμης (πράσινης) καυτερής πιπεριάς. Τα επίπεδα της μειώνονται κατά τη διάρκεια της ωρίμανσης. Η υψηλή κατανάλωση λουτεΐνης συνδέεται με τη βελτίωση της υγείας των ματιών.
  • Καψαϊκίνη: Είναι η πιο μελετημένη ένωση που περιέχεται στο πιπέρι καγίεν. Είναι αυτή που δίνει την καυτερή γεύση και τα περισσότερα οφέλη στην υγεία του οργανισμού.
  • Φερουλικό οξύ: Ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθά στην προστασία του οργανισμού από χρόνιες παθήσεις.

Η θεραπευτική αξία του καγιέν

Το πιπέρι καγιέν, καθώς και οι ποικιλίες πιπεριών και τσίλι, περιέχουν στην σύστασή τους την γνωστή ένωση καψαϊκίνη. Το συστατικό αυτό έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Συμβάλλει, πρωτίστως, στη μείωση των επιπέδων της χοληστερόλης, αλλά και στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Το πιπέρι καγιέν παρέχει στον οργανισμό τεράστια οφέλη. Ορισμένα από αυτά περιλαμβάνουν:

  • Πολύ καλή πηγή βιταμινών Α, C, B6, K και μαγγανίου.
  • Η καψαϊκίνη είναι ένα ισχυρό αντιφλεγμονώδες.
  • Ανακουφίζει τον πόνο της αρθρίτιδας και τη φλεγμονή.
  • Μειώνει τα επίπεδα χοληστερόλης και κατά συνέπεια τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών παθήσεων.
  • Είναι χρήσιμη για την αντιμετώπιση του κρυολογήματος και της γρίπης.
  • Επιταχύνει τον μεταβολισμό και βοηθά στην άμεση απώλεια θερμίδων.
  • Εμποδίζει τον σχηματισμό θρόμβων στο αίμα, γεγονός που είναι χρήσιμο στην πρόληψη των εγκεφαλικών επεισοδίων και των καρδιαγγειακών παθήσεων.
  • Είναι κατάλληλο για διαβητικούς, καθώς φαίνεται να μειώνει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
  • Αποτελεί βασικό συστατικό σε αλοιφές και κρέμες που χρησιμοποιούνται για να καταπραΰνουν μυϊκούς πόνους και μώλωπες.
  • Διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος.
  • Χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των διαταραχών του στομάχου, όπως είναι η διάρροια και οι κράμπες.

Η καυτερή πιπεριά στην γαστρονομία

Το πιπέρι καγιέν είναι το πιο δημοφιλές συστατικό, τόσο της μεξικάνικης, όσο και της ινδικής κουζίνας. Χρησιμοποιείται για την παρασκευή σαλτσών, πικάντικων μιγμάτων, αλλά και σε μαρινάδες κρεατικών. Στην ευρωπαϊκή κουζίνα χρησιμοποιείται ως ένα εξωτικό μπαχαρικό, το οποίο απογειώνει και το πιο βαρετό πιάτο.

Επιλογή και αποθήκευση

  1. Οι καυτερές πιπεριές τσίλι διατίθενται φρέσκες ή αποξηραμένες ή σε μορφή σκόνης. Επιλέξτε πιπεριές με λαμπερό κόκκινο ή πράσινο χρώμα και αποφύγετε όσες έχουν μαύρες κηλίδες ή χαλασμένες άκρες.
  2. Η φρέσκια καυτερή πιπεριά φυλάσσεται σε πλαστική σακούλα μέσα στο ψυγείο, για περίπου μια εβδομάδα.
  3. Το πιπέρι καγιέν (μπαχαρικό) αποθηκεύεται σε αεροστεγή, γυάλινα δοχεία, σε σκοτεινό και δροσερό μέρος για αρκετούς μήνες.

Παρενέργειες

Οι φαρμακευτικές λοσιόν και οι κρέμες που περιέχουν εκχύλισμα καυτερής πιπεριάς θεωρούνται ασφαλείς. Η δραστική ουσία, καψαϊκίνη, έχει εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων, ως προϊόν χωρίς συνταγή. Επομένως, μπορείτε να το προμηθευτείτε από φαρμακεία, χωρίς να απαιτείται ιατρική συνταγή. Ωστόσο, υπάρχει το ενδεχόμενο η τοπική χρήση της να οδηγήσει σε παρενέργειες, που περιλαμβάνουν ερεθισμό του δέρματος, κάψιμο και κνησμό. Μπορεί επίσης να ερεθίσει τα μάτια, την μύτη και τον λαιμό, και για τον λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στην χρήση της.

Η υπερβολική κατανάλωση του πιπεριού είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει σε στομαχικές διαταραχές, ερεθισμούς, εφίδρωση, έξαψη και ρινική καταρροή.

Επειδή η καυτερή πιπεριά τσίλι μπορεί να αυξήσει την αιμορραγία έπειτα από μια χειρουργική επέμβαση, καλό είναι τα άτομα που πρόκειται να χειρουργηθούν, να μην την καταναλώσουν τουλάχιστον για δύο εβδομάδες, πριν από την προγραμματισμένη χειρουργική επέμβαση.

Τα φάρμακα που επιβραδύνουν την πήξη του αίματος, συμπεριλαμβανομένων των αντιπηκτικών, αλληλεπιδρούν με το πιπέρι καγιέν, οπότε θα πρέπει να αποφεύγεται ο συνδυασμός τους.

*Το άρθρο έχει καθαρά πληροφοριακό χαρακτήρα και δεν θεωρείται σε καμία περίπτωση ιατρική συμβουλή. Πριν χρησιμοποιήσετε οποιοδήποτε σκεύασμα, συμβουλευτείτε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.