Για χιλιάδες χρόνια το τσάι του βουνού αποτελούσε την βασική θεραπεία για οποιαδήποτε ασθένεια. Οι αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, απολυμαντικές, διεγερτικές και διουρητικές ιδιότητες του, το κατέστησαν ως ένα από τα πιο δημοφιλή φαρμακευτικά ροφήματα. Πρώτος από όλους, ο πατέρας της σύγχρονης Ιατρικής, Ιπποκράτης, ήταν αυτός που αναγνώρισε τα πολύτιμα οφέλη, που μπορεί να προσφέρει αυτό το φυσικό αφέψημα, τόσο στο ανοσοποιητικό, όσο και στο αναπνευστικό σύστημα του ανθρώπου.

Αιώνες μετά, επιστημονικές έρευνες έρχονται να επιβεβαιώσουν όλα όσα ο Ιπποκράτης υποστήριξε. Πιο συγκεκριμένα, πρόσφατες μελέτες απέδειξαν ότι η τακτική κατανάλωση τσαγιού του βουνού (ένα φλιτζάνι/ημέρα) μπορεί να προσφέρει ανακούφιση από το στρες, να μειώσει τα επίπεδα της υψηλής αρτηριακής πίεσης, να ενισχύσει την υγεία του πεπτικού συστήματος και να χρησιμοποιηθεί ως μέσο θεραπείας των καρδιαγγειακών παθήσεων και των φλεγμονών.

Το τσάι του βουνού είναι μια πολυετής πόα που ευδοκιμεί στις ηλιόλουστες πλαγιές των ελληνικών βουνών και διακρίνεται τόσο για το ξεχωριστό άρωμα, όσο και για την υπέροχη γεύση του. Το ύψος της κυμαίνεται από 10 έως 50 εκατοστά, έχει επιμήκη, σαρκώδη φύλλα και ανοιχτόχρωμα κίτρινα λουλούδια, σε ταξιανθίες. Το κύριο χαρακτηριστικό του βοτάνου είναι η υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο, γεγονός που δικαιολογεί και την ονομασία, σιδηρίτης.

Τα είδη

Υπάρχουν περισσότερα από 100 διαφορετικά είδη τσαγιού, εκ των οποίων τα 17 αναπτύσσονται στην χώρα μας.

Τα πιο διάσημα από αυτά είναι:

  • Sideritis athoa: Γνωστό επίσης και ως Βλάχικο τσάι. Βρίσκεται στο Άγιο Όρος, την Πίνδο και τη Σαμοθράκη.
  • Sideritis clandestina: Γνωστό και ως τσάι Ταΰγέτου ή τσάι του Μαλεβού. Ευδοκιμεί στις κορυφές του Ταΰγετου.
  • Sideritis syriaca: Επίσης γνωστό και ως τσάι της Κρήτης ή μαλοτίρα Κρήτης. Αυτοφύεται στα Λευκά Όρη και στον Ψηλορείτη σε υψόμετρο 1.300 έως 2.000μ.
  • Sideritis euboea: Γνωστό και ως τσάι της Εύβοιας ή τσάι των Δελφών. Βρίσκεται στα όρη Δίρφη της Εύβοιας σε υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.000 μέτρων.
  • Sideritis scardica:  Ονομάζεται αλλιώς και τσάι του Ολύμπου. Αναπτύσσεται στα όρη Όλυμπο και Όσσα σε υψόμετρο άνω των 1.000 μέτρων.
  • Sideritis raeseri: Το τσάι του Παρνασσού. Είναι ίσως, η μοναδική ποικιλία που μπορεί να εντοπιστεί σε χαμηλά υψόμετρα.

Θρεπτικά συστατικά

Το τσάι του βουνού περιέχει περισσότερα από 60 ενεργά χημικά συστατικά, των οποίων οι ευεργετικές ιδιότητες στον ανθρώπινο οργανισμό, έχουν αποδειχθεί κλινικά μέσω πολυάριθμων ακαδημαϊκών ερευνών. Τα πιο σημαντικά είναι:

  • Φαινόλες
  • Φλαβονοειδή
  • Διτερπένια
  • Φαινυλοπροπάνιο
  • Μονοτερπένια
  • Ιριδοειδή
  • Τανίνες
  • Βιταμίνη C
  • Μικροθρεπτικά συστατικά, όπως ο σίδηρος, ο χαλκός, ο ψευδάργυρος, το κοβάλτιο και το σελήνιο
  • Μακροστοιχεία όπως ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο και νάτριο

Αξίζει να τονίσουμε, ότι τα ευεργετικά αποτελέσματα του βοτάνου οφείλονται στην αλληλεπίδραση όλων αυτών των στοιχείων και όχι στο κάθε ένα ξεχωριστά.

Οφέλη και ιδιότητες

Τα οφέλη που μπορεί να προσφέρει το τσάι του βουνού είναι πάρα πολλά. Ορισμένα από αυτά περιλαμβάνουν:

  • Μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις διαταραχές της πεπτικής οδού, συμπεριλαμβανομένης της δυσπεψίας, του στομαχικού πόνου και του έλκους.
  • Η αντι-οιστρογονική δράση του, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην θεραπεία του καρκίνου του μαστού.
  • Επιταχύνει την διάρκεια επούλωσης των πληγών και των τραυμάτων.
  • Οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες βοηθούν τον οργανισμό στην καταπολέμηση του οξειδωτικού στρες και των ελεύθερων ριζών.
  • Έχει αναλγητικές ιδιότητες που χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ευεργετικές για την αντιμετώπιση του πονοκεφάλου.
  • Σύμφωνα με μελέτες που διεξήχθησαν στα Πανεπιστήμια Πατρών και Ιωαννίνων, το είδος του τσαγιού του Μαλεβού (Sideritis clandestina) συμβάλλει στην άμεση αντιμετώπιση των φλεγμονών του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Ως εκ τούτου, βοηθά στην αποσυμφόρηση της ρινικής οδού, στην καταπολέμηση του κρυολογήματος και στην πτώση του πυρετού (δράσεις που μπορούν να ενισχυθούν όταν στο τσάι του βουνού προστεθεί μέλι).
  • Κατά της οστεοπόρωσης. Έρευνες του Πανεπιστημίου Αθηνών απέδειξαν, ότι το τσάι του Μαλεβού (Sideritis clandestina) και το τσάι των Δελφών (Sideritis euboea) περιέχουν ενώσεις που φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετικές, για την πρόληψη της οστεοπόρωσης, αφού προστατεύει από την απώλεια οστικής πυκνότητας.
  • Υγιές δέρμα. Εξαιτίας των αντιοξειδωτικών δράσεων του, το τσάι του βουνού αρχίζει σιγά σιγά να κερδίζει έδαφος και στην βιομηχανία της ομορφιάς, καθώς αποτελεί συστατικό σε κρέμες, μάσκες και σαμπουάν.
  • Μείωση της θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο.
  • Μείωση καρδιακών προσβολών.
  • Η υψηλή περιεκτικότητα του σε σίδηρο βοηθά στην πρόληψη της αναιμίας.

Εκτός όμως από ένα ισχυρό ανοσοποιητικό σύστημα, το τσάι του βουνού φροντίζει και για έναν υγιή εγκέφαλο. Πιο συγκεκριμένα, η κατανάλωση του βοτάνου βοηθά:

  • Στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου Alzheimer.
  • Στην αντιμετώπιση  νευροψυχιατρικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένων των διαταραχών άγχους, της κατάθλιψης, της γνωστικής δυσλειτουργίας και των νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Πως θα φτιάξετε τσάι του βουνού

Ένα αφέψημα από τσάι του βουνού είναι αρκετό, για να επωφεληθείτε από όλες τις ευεργετικές ιδιότητες του βοτάνου. Στην συνέχεια, θα αναφέρουμε τα 4 απλά βήματα που απαιτούνται για να φτιάξετε αυτό το εξαιρετικό ρόφημα.

Διαδικασία παρασκευής αφεψήματος

  1. Σε ένα κατσαρολάκι θα προσθέσετε νερό ανάλογο με τον αριθμό φλιτζανιών που θέλετε να σερβίρετε (π.χ. για 1 φλιτζάνι τσάι, χρειάζεστε 1 φλιτζάνι νερό).
  2. Στην συνέχεια τοποθετήστε λίγα κλαδιά από το τσάι του βουνού.
  3. Σιγοβράστε για περίπου 5 λεπτά.
  4. Σουρώνετε και πίνετε.

Μπορείτε να καταναλώσετε το αφέψημα του τσαγιού 3 φορές την ημέρα.

Παρενέργειες – Αντενδείξεις

Το τσάι του βουνού είναι ίσως το μοναδικό βότανο, στο οποίο δεν έχουν παρατηρηθεί παρενέργειες, ακόμη και μετά από υπερβολική κατανάλωση. Συνεπώς, είναι ένα υπέροχο ρόφημα που μπορείτε να απολαύσετε με ασφάλεια, είτε ζεστό κατά τη διάρκεια του χειμώνα, είτε παγωμένο τους καλοκαιρινούς μήνες.

Αλληλεπιδράσεις

Μπορεί στο τσάι του βουνού να μην έχουν καταγραφεί παρενέργειες, ωστόσο η χρήση του βοτάνου σε εγκύους ή άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή δεν συνιστάται χωρίς την συμβουλή γιατρού ή φαρμακοποιού. Πολλές φορές, οι ουσίες που περιέχονται στην σύσταση του τσαγιού ενδέχεται να αλληλεπιδράσουν με τα φάρμακα. Αυτό μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα, είτε την μείωση της αποτελεσματικότητα τους, είτε της περαιτέρω επιβάρυνσης των ήδη αποδυναμωμένων λειτουργιών του οργανισμού, εκθέτοντας τον ασθενή σε απειλητικές για την ζωή, συνθήκες.