Τα δαμάσκηνα είναι τα νόστιμα και θρεπτικά φρούτα ενός πολυετούς φυλλοβόλου δέντρου, επιστημονικά γνωστού ως Prunus Domestica. Ανήκουν στην οικογένεια των Rosaceae και έχουν συγγενική σχέση με τα ροδάκινα, τα νεκταρίνια και τα βερίκοκα. Με περισσότερα από 200 καλλιεργούμενα είδη σε Ηνωμένες Πολιτείες, Ευρώπη, Ιαπωνία και Κίνα, τα δαμάσκηνα διατίθενται σε μια μεγάλη γκάμα χρωμάτων, σχημάτων και μεγεθών.

Τα πιο δημοφιλή και πιο εμπορικά, παγκοσμίως, δαμάσκηνα είναι τα ιαπωνικά, διότι είναι τα μοναδικά που μπορούν να πωληθούν ως φρέσκα φρούτα. Είναι στρογγυλά ή σε σχήμα καρδιάς και έχουν σκούρα κόκκινη σάρκα. Αν και το συγκεκριμένο είδος δαμάσκηνων προέρχεται από την Κίνα, οι Ιάπωνες ήταν αυτοί που άρχισαν να το καλλιεργούν και να το εμπορεύονται σε ολόκληρο τον κόσμο, κερδίζοντας έτσι την ονομασία.

Η δεύτερη πιο διαδεδομένη ποικιλία δαμάσκηνων είναι η Ευρωπαϊκή, που η ιστορία της απαριθμεί 2.000 χρόνια. Από αυτήν προέρχονται τα αποξηραμένα δαμάσκηνα, ενώ συχνά χρησιμοποιούνται για την παρασκευή μαρμελάδων και γλυκισμάτων. Σήμερα, οι Ηνωμένες Πολιτείες και συγκεκριμένα η Καλιφόρνια, είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός δαμάσκηνων, με την Κίνα να κατέχει την πρώτη θέση.

Οφέλη

Πλούσια σε ευεργετικά συστατικά, τα δαμάσκηνα παρέχουν στον οργανισμό ένα εντυπωσιακό φάσμα οφελών. Μερικά από τα πιο σημαντικά περιλαμβάνουν:

Κατά της δυσκοιλιότητας

Τα δαμάσκηνα είναι ιδιαίτερα δημοφιλή εξαιτίας των καθαρτικών ιδιοτήτων τους.  Οι φυτικές ίνες του φρούτου σε συνδυασμό με τη σορβιτόλη (αλκοόλη ζάχαρης) και την ιστατίνη (πρωτείνη που βρίσκεται στο σάλιο) βοηθούν στην σωστή λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Τόσο τα φρέσκα, όσο και τα αποξηραμένα δαμάσκηνα μπορούν να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις πεπτικές διαταραχές, όπως είναι η δυσκοιλιότητα μειώνοντας, ταυτόχρονα, τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και των αιμορροΐδων.

Η ισχυρή αντιοξειδωτική ιδιότητα των φρέσκων και αποξηραμένων δαμάσκηνων

Τα δαμάσκηνα, έχουν αποτελέσει για πολλά χρόνια αντικείμενο ερευνών, εξαιτίας της υψηλής περιεκτικότητας τους σε μοναδικά φυτοθρεπτικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένων των χλωρογενικών οξέων. Ουσιαστικά, πρόκειται για ουσίες που ταξινομούνται ως φαινόλες. Ενώσεις που φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών. Την κύρια, δηλαδή, αιτία ανάπτυξης δυσάρεστων καταστάσεων, όπως είναι το άσθμα, ο καρκίνος του παχέος εντέρου, η οστεοαρθρίτιδα και η ρευματοειδής αρθρίτιδα.

Καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου και περισσότερη αντιοξειδωτική προστασία από τη βιταμίνη C

Ως μια πολύ καλή πηγή Βιταμίνης C, τα φρέσκα και τα αποξηραμένα δαμάσκηνα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην διαδικασία απορρόφησης του σιδήρου από τον οργανισμό και στην δημιουργία ενός ισχυρού ανοσοποιητικού συστήματος. Γεγονός, που βοηθά, τόσο στην πρόληψη και την αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος και της γρίπης, όσο και στην αποτροπή ασθενειών που σχετίζονται με το αίμα, συμπεριλαμβανομένης της αναιμίας.

Παράλληλα, με δεδομένο ότι η οξειδωμένη χοληστερόλη που συσσωρεύεται στις αρτηρίες, ευθύνεται για τη δημιουργία βλαβών στα αιμοφόρα αγγεία, η κατανάλωση δαμάσκηνων, και κατ’ επέκταση βιταμίνης C, κρίνεται απαραίτητη από άτομα που πάσχουν από αθηροσκλήρωση ή διαβητική καρδιακή νόσο. Όπως έχει τεκμηριωθεί επιστημονικά, τα συγκεκριμένα φρούτα έχουν την ικανότητα να διατηρούν τις τιμές της χοληστερίνης σε φυσιολογικά επίπεδα.

Απώλεια βάρους

Οι διαλυτές φυτικές ίνες που περιέχονται στην σύσταση των δαμάσκηνων, συμβάλλουν στην ομαλοποίηση των επιπέδων του σακχάρου. Αυτό επιτυγχάνεται με την επιβράδυνση της απορρόφησης της γλυκόζης από τον οργανισμό και με την αύξηση της ευαισθησίας στην ινσουλίνη.  Ως εκ τούτου, η τακτική, αλλά πάντα με μέτρο, κατανάλωση δαμάσκηνων, διαδραματίζει χρήσιμο ρόλο στην πρόληψη και τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2.

Επιπλέον, τα φλαβονοειδή, οι ανθοκυάνες  και οι κατεχίνες, είναι ορισμένες από τις βιοδραστικές ενώσεις που υπάρχουν στην σύνθεση των δαμάσκηνων. Αυτές βοηθούν στην καταπολέμηση του μεταβολικού συνδρόμου και στην πρόληψη διαταραχών, που σχετίζονται με την παχυσαρκία και την υψηλή χοληστερόλη.

Οφέλη και διατροφικά στοιχεία

Τα φρέσκα και τα αποξηραμένα δαμάσκηνα περιέχουν χημικές ενώσεις που προσφέρουν στον οργανισμό τα παρακάτω οφέλη:

  • Βιταμίνη Α: Διατηρεί μια υγιή όραση και προλαμβάνει την εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (κύρια αιτία τύφλωσης).
  • Βιταμίνη C: Ενισχύει την συνολική υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος.
  • Βιταμίνη Κ: Βοηθά στην πήξη του αίματος.
  • Βιταμίνη Β6: Προάγει ένα υγιές και ισχυρό νευρικό σύστημα.
  • Κάλιο: Διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην διατήρηση της υγείας των κυττάρων του οργανισμού.
  • Ασβέστιο: Πολύτιμο συστατικό για την διατήρηση της υγείας των οστών και των δοντιών.
  • Σίδηρος: Βοηθά στον σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
  • Χαλκός: Απαραίτητος για την δημιουργία κολλαγόνου.
  • Φλαβονοειδή (ρουτίνη και καφεϊκό οξύ): Βοηθούν στην πρόληψη της οστεοπόρωσης.
  • Χλωρογενή οξέα: Συμβάλλουν στην μείωση του άγχους.

Άλλες θρεπτικές ουσίες που βρίσκονται στα δαμάσκηνα είναι:

  • Θειαμίνη
  • Ριβοφλαβίνη
  • Βιταμίνη
  • Φθόριο
  • Μαγνήσιο
  • Ψευδάργυρος

Τα δαμάσκηνα στην κουζίνα μας

Το ευχάριστο άρωμα και η γλυκιά γεύση είναι δύο χαρακτηριστικά, που έχουν κάνει τα δαμάσκηνα ιδιαίτερα δημοφιλή στις κουζίνες ολόκληρου του κόσμου. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν είτε φρέσκα, είτε αποξηραμένα για την παρασκευή μαρμελάδων και πουτιγκών. Επίσης, ο χυμός των δαμάσκηνων αποτελεί συχνά βασικό συστατικό σε αλκοολούχα ποτά.

Επιλογή και αποθήκευση

Μπορείτε να προμηθευτείτε τα δαμάσκηνα από τα σούπερ μάρκετ και τα οπωροπωλεία της πόλης σας. Επιλέξτε δαμάσκηνα που έχουν ομαλή επιφάνεια και αναδύουν γλυκό άρωμα. Τα ώριμα φρούτα διατηρούνται στο ψυγείο για μερικές μέρες. Τα άγουρα δαμάσκηνα, μπορούν να φυλαχθούν στο ψυγείο μέσα σε μια χαρτοσακούλα, έως ότου ωριμάσουν. Για να διατηρήσετε τα δαμάσκηνα για πολλούς μήνες χωρίς να αλλοιωθεί η γεύση τους, αποθηκεύστε τα σε αεροστεγές δοχείο και τοποθετήστε το σε σκοτεινό και δροσερό μέρος.

Παρενέργειες

Η κατανάλωση δαμάσκηνων θεωρείται, σε γενικές γραμμές ασφαλής. Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις που η πρόσληψη τους κρίνεται ακατάλληλη. Πιο συγκεκριμένα:

Αλλεργικές αντιδράσεις

Τα φρέσκα δαμάσκηνα, όπως επίσης και τα αποξηραμένα δαμάσκηνα συχνά υποβάλλονται σε επεξεργασία με θειώδη άλατα, προκειμένου να αποτραπεί η οξείδωση τους. Για τον λόγο αυτό, τα άτομα που παρουσιάζουν ευαισθησία στις συγκεκριμένες χημικές ουσίες, θα πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση δαμάσκηνων, καθώς ενδέχεται να εκδηλώσουν αλλεργικές αντιδράσεις, όπως είναι ο βήχας, το φτέρνισμα, η δυσκολία στην αναπνοή κ.α.

Αλλοίωση αποτελεσμάτων των διαγνωστικών εξετάσεων

Οι καρκινικοί όγκοι έχουν την ιδιότητα να αυξάνουν τα επίπεδα της σεροτονίνης. Δεδομένου του ότι τα δαμάσκηνα περιέχουν ένα αρκετά υψηλό ποσοστό σεροτονίνης, είναι πολύ πιθανό, η πρόσληψή τους πριν από μια διαγνωστική εξέταση, να οδηγήσει σε ψευδώς θετικό αποτέλεσμα. Κατά συνέπεια, συμβουλεύεστε πάντοτε τον γιατρό σας για οτιδήποτε σας προβληματίζει ή σας δημιουργεί αμφιβολίες.