Τα τελευταία χρόνια οι σπόροι chia έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς και αρκετοί γνωρίζετε ήδη τα σημαντικά οφέλη που παρέχουν στον οργανισμό. Αυτό που ίσως δεν γνωρίζετε, είναι πως δεν πρόκειται για μια νέα ανακάλυψη, αλλά για μια τροφή που έχει τις ρίζες τις στα βάθη των αιώνων. Ήταν το μυστικό στη διατροφή των Αζτέκων και των Μάγια και πλέον θεωρούνται το ιδανικό superfood.

Χρόνο με το χρόνο κερδίζουν περισσότερο έδαφος, και αυξάνεται σημαντικά η κατανάλωση τους, αποκτώντας μάλιστα φανατικούς οπαδούς και όχι άδικα, καθώς αυτοί οι μικροσκοπικοί σπόροι αποτελούν εξαιρετική πηγή δύναμης και ενέργειας. Για όσους, λοιπόν, είναι ιδιαίτερα δραστήριοι, αλλά και για εκείνους που ψάχνουν εναλλακτικές για μια πιο υγιεινή διατροφή, τα θαυματουργά σποράκια ήρθαν για να ανατρέψουν τα δεδομένα.

Οι σπόροι chia (τσία ή κία) προέρχονται από το ομώνυμο ανθοφόρο φυτό chia. Συγκεκριμένα, ανήκει στην οικογένεια των χειλανθών, στην οποία ανήκει και η μέντα, και η καλλιέργειά του ξεκίνησε κατά την προ-Κολομβιανή εποχή στην Λατινική Αμερική. Η πλούσια θρεπτική αξία των σπόρων, τους ανέδειξε ως βασικό στοιχείο στη διατροφή των στρατιωτών της εποχής. Μάλιστα, στο Μεξικό και στη Γουατεμάλα θεωρήθηκαν το ίδιο σημαντικοί με το καλαμπόκι. Σήμερα, χρησιμοποιούνται ολόκληροι, είτε αλεσμένοι για την παρασκευή ενεργειακών ποτών και θρεπτικών προϊόντων.

Διατροφική Αξία

Αναμφίβολα, οι σπόροι chia δεν έχουν μπει τυχαία στην λίστα των superfoods. Η συγκεκριμένη υπερτροφή απαριθμεί πολλά ωφέλιμα συστατικά, γι’ αυτό και επιδρά θετικά στην υγεία του οργανισμού.

Πιο συγκεκριμένα, μια κουταλιά της σούπας (περίπου 20gr) σπόρων chia έχει μόνο 60kcal και περιέχει 3gr πρωτεΐνη, 5gr φυτικές ίνες, 2282mg Ω-3 και 752mg Ω-6 λιπαρά οξέα. Επιπλέον, εάν νομίζετε ότι για να συμπληρώσετε τις ανάγκες σας σε μαγνήσιο, ασβέστιο και κάλιο, μπορείτε να απευθυνθείτε μόνο στις κλασσικές τροφές, κάνετε λάθος.

Τα μικροσκοπικά σποράκια έχουν 15 φορές περισσότερο μαγνήσιο από το μπρόκολο, 6 φορές περισσότερο ασβέστιο από το γάλα και διπλάσιο κάλιο από τις μπανάνες. Ακόμη, περιλαμβάνουν όλες τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, με μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε Β2 και Β3.

Πράγματι, τα «καλά λιπαρά» είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του οργανισμού. Παρόλα αυτά, τα περισσότερα προσλαμβάνονται μόνο μέσω των τροφών. Πρόκειται για φυτικά λιπαρά, τα οποία συμβάλλουν στην διατήρηση της υγείας της καρδιάς, συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερόλης και επιταχύνουν την καύση του λίπους. Περιέχουν επίσης Ω-λιπαρά οξέα, τα οποία δεν μπορεί να συνθέσει μόνος του ο οργανισμός. Οι σπόροι chia, από τα ολικά λιπαρά που περιέχουν, το 60% είναι Ω-3 λιπαρά, το 15% είναι Ω-6 λιπαρά, το 5% είναι Ω-9 λιπαρά και μόνο το 20% είναι κορεσμένο λίπος.

Τρόποι κατανάλωσης

Σίγουρα, οι πολύτιμες ουσίες που περιέχουν οι σπόροι chia σας κεντρίζουν το ενδιαφέρον να τους δοκιμάσετε, αλλά αν αναρωτιέστε με ποιον τρόπο. Ας δούμε μαζί μερικές προτάσεις:

Απευθείας από τη φύση

Ο καλύτερος τρόπος να επωφεληθείτε από τις χρήσιμες ουσίες, είναι να τους καταναλώσετε χωρίς καμία επεξεργασία, δηλαδή, ωμούς. Έτσι, λοιπόν, μπορείτε να τους προσθέσετε στο γιαούρτι, το γάλα, στα δημητριακά, ακόμα και στα σάντουιτς. Εναλλακτικά, μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε σε διάφορα πιάτα. Πασπαλίστε πάνω από τις σαλάτες, τα ζυμαρικά και τα κρεατικά ή προσθέστε μέσα σε σάλτσες, smoothies και ζεστά ροφήματα.

Αλέστε… Μαγειρέψτε

Εάν θέλετε να φτιάξετε το δικό σας «ενισχυμένο» αλεύρι, τότε μπορείτε μέσα στο κανονικό αλεύρι να αλέστε και να προσθέσετε σπόρους chia. Χρησιμοποιήστε το για να φτιάξετε ψωμί, μπισκότα, κέικ, ακόμα και φύλλο για πίτες, και ξεφύγετε από τις απλές, μονότονες λύσεις.

Οφέλη

Είναι γνωστό ότι τα συστατικά που διαθέτουν οι σπόροι chia είναι σημαντικά για την υγεία του ανθρώπου. Επιστημονικές έρευνες έχουν αναδείξει τα πολλαπλά τους οφέλη, τα οποία αποδίδονται στις φυτικές ίνες, τις πρωτεΐνες, τα μέταλλα και τα «καλά λιπαρά» που περιλαμβάνουν.

Αναλυτικότερα:

Προστατεύουν την καρδιά

Τα Ω-3 λιπαρά οξέα συμβάλλουν αποτελεσματικά στην διατήρηση της υγείας της καρδιάς. Οι σπόροι chia περιέχουν έως και την δεκαπλάσια ποσότητα των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων, ενώ παράλληλα περιλαμβάνουν και λινολεϊκό οξύ. Οι συγκεκριμένες ουσίες σε συνδυασμό με τις φυτικές ίνες και τα αντιοξειδωτικά τα οποία φέρουν, συμβάλλουν στην μείωση της «κακής» LDL χοληστερόλης και των τριγλυκεριδίων. Ως αποτέλεσμα, ο οργανισμός επανέρχεται στα φυσιολογικά του επίπεδα και προλαμβάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιακών παθήσεων.

Μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά των σπόρων chia είναι ότι παρά τις πλούσιες ουσίες τους, έχουν πολύ χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη. Η ένταξή τους, λοιπόν, στη διατροφή μας συνεπάγεται την σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Επομένως, μειώνεται σημαντικά η ανάγκη μας για γλυκά και για ζάχαρη και έτσι προλαμβάνεται η εμφάνιση της μεταβολικής ασθένειας του διαβήτη.

Βελτιώνουν την λειτουργία του πεπτικού συστήματος

Χάρη στις φυτικές ίνες, οι σπόροι chia είναι ιδανικοί για την επίλυση προβλημάτων του πεπτικού αλλά και γαστρεντερικού συστήματος. Πιο συγκεκριμένα, διευκολύνεται η λειτουργία του παχέος εντέρου με αποτέλεσμα να προλαμβάνονται η δυσκοιλιότητα και επιπλέον πεπτικές διαταραχές.

Χαρίζουν ενέργεια

Είναι πραγματικά αξιοσημείωτο, πως αυτά τα μαγικά μικροσκοπικά σποράκια μας δίνουν ενέργεια για αρκετό χρονικό διάστημα. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι οι Αζτέκοι και οι Μάγια τα είχαν ξεχωρίσει γι’ αυτό τους το χαρακτηριστικό. Οι σύνθετοι υδατάνθρακες που περιέχουν, δηλαδή οι φυτικές ίνες, «σπάνε» σταδιακά, ώστε τα επίπεδα ενέργειας και αντοχής να διατηρούνται. Γι’ αυτό λοιπόν, συστήνονται συχνά σε όσους γυμνάζονται και επιθυμούν να αυξήσουν την απόδοσή τους με φυσικό τρόπο.

Συμβάλλουν στον έλεγχο του σωματικού βάρους και στην αύξηση μυϊκής μάζας

Ο κύριος λόγος που έχουν έγιναν γνωστοί, είναι γιατί υπόσχονται να βοηθήσουν να χάσουμε τα περιττά κιλά. Η υψηλή περιεκτικότητά σε φυτικές ίνες και η διόγκωσή όταν μουλιάσουν σε νερό είναι ο τρόπος να αυξήσουν το αίσθημα του κορεσμού κατά τη διάρκεια μιας δίαιτας. Επιπλέον, οι σύνθετοι υδατάνθρακες επιβραδύνουν την διαδικασία της πέψης και διατηρούν σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ως αποτέλεσμα, παύουμε να υποκύπτουμε σε υπερφαγικά επεισόδια. Ταυτόχρονα, τα υψηλά ποσοστά πρωτεΐνης τα καθιστούν ιδανικά για όσους γυμνάζονται και επιθυμούν την αύξηση της μυϊκής μάζας και γράμμωση, χωρίς όμως να καταφύγουν σε τεχνητά σκευάσματα.

Ενυδατώνουν τον οργανισμό

Το gel από σπόρους chia είναι ό,τι πρέπει για να διατηρήσετε τα κατάλληλα επίπεδα ενυδάτωσης. Ο συνδυασμός του νερού με τα μεταλλικά στοιχεία που περιέχουν, συμβάλλει στην καλύτερη ενυδάτωση του οργανισμού. Επιπλέον, είναι ιδανικό για τους αθλητές, προκειμένου να αναπληρώσουν τους ηλεκτρολύτες που χάθηκαν κατά τη διάρκεια μιας έντονης προπόνησης.

Βελτιώνουν την διάθεση

Οι σπόροι chia περιέχουν τρυπτοφάνη, έναν αμινοξύ ο οποίος σχετίζεται με την σεροτονίνη που απελευθερώνει ο εγκέφαλος. Η κατανάλωσή τους διεγείρει την παραγωγή του συγκεκριμένου νευροδιαβιβαστή, με αποτέλεσμα η διάθεσή μας να βελτιώνεται και παράλληλα να μειώνεται αποτελεσματικά το στρες και η ένταση.

Σπόροι chia σε gel

Πρόκειται για έναν συμπληρωματικό τρόπο κατανάλωσης, που είναι πιο ωφέλιμος, χάρη στην περιεκτικότητά σε νερό.

Συστατικά:

Θα χρειαστείτε:

  • 100gr σπόροι chia
  • 500ml νερό

Παρασκευή:

Το μόνο που χρειάζεται να κάνετε είναι να αδειάσετε τα συστατικά σε ένα μπλέντερ και να ανακατέψτε, έως ότου το μίγμα ομογενοποιηθεί. Αφού το αφήσετε για περίπου 15 λεπτά, επαναλάβετε και ανακατέψτε ξανά, ώστε να σχηματιστεί η ρευστότητα που επιθυμείτε. Χρησιμοποιήστε το σε σάλτσες, μαρμελάδες, ψωμί, κέικ κλπ. Εναλλακτικά, προσθέστε σε smoothies και φτιάξτε το ιδανικό ρόφημα μετά από μια εξουθενωτική προπόνηση.

Προφυλάξεις

Πράγματι, οι σπόροι chia μετρούν πολλές σημαντικές ιδιότητες για την υγεία μας. Ωστόσο, όπως έχουμε αναφέρει, καμία τροφή δεν είναι ιδανική και πρέπει σε κάθε περίπτωση να είμαστε ενημερωμένοι.

Οι συγκεκριμένοι σπόροι απορροφούν μεγάλη ποσότητα νερού και  λόγω της διόγκωσης, δημιουργούν το αίσθημα της πληρότητας στο στομάχι. Σύμφωνα λοιπόν, με καταγεγραμμένο περιστατικό, ένας άνδρας παραλίγο να πνιγεί, αφού κατάπιε τους σπόρους chia με νερό. Έτσι, οι σπόροι διογκώθηκαν κατά τη διέλευση τους από τον οισοφάγο και του προκάλεσαν δυσχέρεια στην αναπνοή.  Επομένως, συστήνεται να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και προτιμήστε να μουλιάσετε τους σπόρους πριν τους καταναλώσετε.