Λεμονάκι μυρωδάτο… και από περιβόλι αφράτο, λέει ο λαός μέσα από το δημοφιλές δημώδες άσμα, εξυμνώντας μία από τις πιο χαρακτηριστικές ιδιότητες του, την απαράμιλλη ευωδιά του. Το λεμόνι είναι αγαπημένο φρούτο της ελληνικής κουζίνας χρησιμοποιείται με ποικίλους τρόπους για το χυμό του, τη φλούδα του, αλλά ακόμα και για τη σάρκα του.

Πρόκειται για τον καρπό ενός υβριδικου δέντρου γνωστό σε όλους μας ως λεμονιά, με επιστημονική ονομασία Κιτρέα ή Λεμονέα. Οι γνώμες διίστανται ως προς το χρόνο «άφιξης»στη χώρα μας. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι χρησιμοποιείται στην Ελλάδα από τους Ελληνιστικούς χρόνους ακόμα. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι το λεμόνι εμφανίσθηκε στα μέρη μας πάρα πολύ αργότερα. Για την ακρίβεια θεωρούν ότι οι Άραβες το καλλιεργούσαν κατά τον 11ο αιώνα. Αργότερα μεταφέρθηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη μέσω της Σικελίας ή της ιβηρικής χερσονήσου. Μια άλλη εκδοχή υποστηρίζει ότι πέρασε στην Ευρώπη μέσω των σταυροφόρων έπειτα από εκστρατεία στην Παλαιστίνη.

Μια…..«διαφορετική» χρήση του λεμονιού

Η διάδοση και η δημοφιλία του στη χώρα μας, μπορεί να γίνει αντιληπτή από το γεγονός ότι η λέξη περνάει στη φρασεολογία του λαού για να αποδώσει μια σειρά από καταστάσεις. Αν κάποιος είναι άρρωστος το χρώμα του λεμονιού είναι το πλέον κατάλληλο να περιγράψει την κατάσταση του, «κίτρινος σαν το λεμόνι». Αν κάποιος δεν είναι και τόσο….συμπαθητικός σαν άνθρωπος, συνήθως λέγεται ότι είναι «ξινός σαν λεμόνι». Στην περίπτωση της άγριας εκμετάλλευσης ενός ανθρώπου λέμε ότι «τον έστυψαν σαν λεμόνι» ή και ότι «τον πέταξαν σαν στυμμένη λεμονόκουπα». Και βέβαια ας μην ξεχνάμε ότι τα λεμόνια στην χρήση της γλώσσας πολλές φορές χρησιμοποιούνται για να αποδώσουν και το μέγεθος της διαπόμπευσης κάποιου, «τον πήρανε με τα λεμόνια» ή «τον πήρανε με τις λεμονόκουπες».

Ευεργετικές ιδιότητες του αρώματος

Όμως για να είμαστε δίκαιοι απέναντι σε ένα τόσο υπέροχο καρπό θα πρέπει επανέλθουμε λίγο στη μυρωδιά του, έτσι για να μη μας μείνει μια αίσθηση ξινίλας, που μάλλον θα το αδικούσε τελικά.

Αγχολυτικό

Το λεμόνι κατατάσσεται στις μυρωδιές της ευτυχίας για τον άνθρωπο. Οι ειδικοί τονίζουν πως το πορτοκάλι, το γκρέιπφρουτ και το λεμόνι είναι τρεις πολύ «δυναμικές» μυρωδιές, τα αρώματα των οποίων πάνε κατευθείαν στον εγκέφαλό και μας κάνουν να νιώθουμε καλύτερα, πιο υγιείς και με περισσότερη αυτοπεποίθηση. Αν βάλετε μάλιστα ένα κομμένο λεμόνι, το βράδυ, δίπλα στο κρεβάτι θα βοηθήσει να καταπολεμήσετε το άγχος και το στρες. Σύμφωνα με μελέτες, το άρωμα λεμονιού βοηθά στη χαλάρωση του νευρικού συστήματος.

Κατά της κατάθλιψης

Μέχρι ώρας, είδαμε λοιπόν, ότι το λεμόνι μπορεί να μας βοηθήσει να κοιμηθούμε καλύτερα και να δώσει ενέργεια το πρωί. Όμως, σύμφωνα με μία Ιαπωνική μελέτη, μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα για εμάς. Ενισχύει την διάθεση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και σε περιπτώσεις κατάθλιψης. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εξέθεσαν 12 ασθενείς με διαγνωσμένη κατάθλιψη, σε ένα ανάμικτο άρωμα εσπεριδοειδών (αποτελούμενο κυρίως από έλαιο λεμονιού), διαχέοντας το, στο δωμάτιο που περνούσαν τον περισσότερο χρόνο τους. Το άρωμα ρύθμισε τα επίπεδα των ορμονών, τόνωσε τη λειτουργία του ανοσοποιητικού και βοήθησε να μειωθούν σημαντικά οι δοσολογίες των αντικαταθλιπτικών που χρειάζονταν οι ασθενείς.

Άλλες ιδιότητες

Εκτός από τις αγχολυτικές και αντικαταθλιπτικές ιδιότητες, το λεμόνι:

  • Ενισχύει τη συγκέντρωση και βελτιώνει την λειτουργία του αναπνευστικού συστήματος.
  • Χαρίζει ενέργεια, ενώ συμβάλει σε έναν πιο ξεκούραστο και καθαρό ύπνο.
  • Έχει εντομοαπωθητικές ιδιότητες, οι οποίες συμβάλλουν στην ποιότητα του ύπνου μας και κρατά μακριά τους  ενοχλητικούς, νυχτερινούς επισκέπτες.

Οφέλη

Ανεξάντλητα μοιάζουν να είναι τα οφέλη του λεμονιού για τον ανθρώπινο οργανισμό και τι να πρωτοαναφέρει κανείς για αυτό το χρυσαφένιο ζουμερό διατροφικό θησαυρό που υπάρχει σχεδόν σε όλα τα σπίτια τουλάχιστον στη χώρα μας. Πιο συγκεκριμένα:

Δρα ως αντισκουρβοτικό

Περιέχει βιταμίνες, Β1, Β2, Β3, Β6 και βέβαια μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C, που το καθιστούσε παλαιότερα ιδανικό για χρήση ως αντισκορβουτικό. Και αν το σκορβούτο ως ασθένεια στο μυαλό σας είναι ταυτισμένο με τους ναυτικούς και με την ιστορία, ξανασκεφτείτε το. Τα τελευταία χρόνια η ασθένεια κάνει comeback και  μάλιστα σε ανεπτυγμένες χώρες όπως η Αυστραλία και η Αγγλία. Αυτό ταυτίζεται με τις κακές διατροφικές συνήθειες των σύγχρονων ανθρώπων και κυρίως την απομάκρυνση των φρούτων και λαχανικών από το διαιτολόγιο τους.

Πλούσιο σε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά

Το λεμόνι διακρίνεται για την υψηλή περιεκτικότητα σε:

  • Πρωτεΐνες
  • Υδατάνθρακες
  • Κάλιο
  • Ανόργανα άλατα, (ασβέστιο, φώσφορο, μαγνήσιο και πυρίτιο).

Αντικαρκινικό

Στον μικρό αυτό αρωματικό καρπό φαίνεται να έχουν στρέψει το ενδιαφέρον τους τα τελευταία χρόνια και οι ερευνητές από τα εθνικά ινστιτούτα υγείας των ΗΠΑ. Νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι υψηλές δόσεις βιταμίνης C, πιθανόν να έχουν σημαντικές δράσεις καταστολής και καταστροφής των καρκινικών κυττάρων, αφήνοντας ανεπηρέαστα τα υγιή κύτταρα. Σε μια μελέτη μάλιστα του Ινστιτούτου Επιστημών Υγείας της Βαλτιμόρης αναφέρεται ότι, ο χυμός του λεμονιού είναι 10.000 φορές ισχυρότερος απ τη χημειοθεραπεία και καταστρέφει 11 είδη καρκινογόνων κύτταρων.

Θεραπευτικές δράσεις

Το λεμόνι διακρίνεται για:

  • Την αντιπυρετική και αντιβακτηριακή του δράση. Θεωρείται ως ένα από τα αποτελεσματικότερα φυσικά αντιμικροβιακά για την καταπολέμηση διαφόρων ιών, λοιμώξεων και φλεγμονών.
  • Βοηθά στην καταπολέμηση των προβλημάτων που σχετίζονται με λοιμώξεις του λαιμού, όπως  πονόλαιμος και αμυγδαλίτιδα.
  • Συμβάλλει στην καλή διατήρηση των αγγείων, ωφελεί την όραση και βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση του σιδήρου και του ασβεστίου.
  • Έχει αποδειχθεί και επιστημονικά η διουρητική και κυρίως η λιποδιαλυτική του δράση, γεγονός που το καθιστά ιδανικό σύμμαχο στην προσπάθεια απώλειας βάρους.
  • Βοηθάει στην προστασία της καρδιάς, γιατί περιέχει κάλιο το οποίο είναι αποτελεσματικό στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.
  • Ενεργεί ως αντίδοτο και προλαβαίνει τις δηλητηριάσεις που προκαλούνται κυρίως από οστρακοειδή.

Λεμόνι για ομορφιά και υγεία

Να αφήσουμε όμως λίγο τα ιατρικά οφέλη, για να δείξουμε τη δέουσα προσοχή και στην ομορφιά μας. Ένας τόσο πολύτιμος καρπός δεν θα μπορούσε παρά να συνεισφέρει και σε αυτόν τον καίριο τομέα που απασχολεί εκατομμύρια ανθρώπους. Ο χυμός του λεμονιού λοιπόν, χρησιμοποιείται αποτελεσματικά:

  • Για εγκαύματα από τον ήλιο
  • Σε χιονίστρες και κάλους
  • Στην ψωρίαση
  • Στο ξέβγαλμα των μαλλιών (για την πιτυρίδα και την τριχόπτωση)
  • Ως καλλυντικό
  • Για να εξαφανίσει τις φακίδες από το πρόσωπο
  • Για να καθαρίσει και να λευκάνει το δέρμα

Βασική παρατήρηση

Ποτέ δεν χρησιμοποιούμε το χυμό του λεμονιού στο πρόσωπο κατά τη διάρκεια της ημέρας. Καλό είναι να χρησιμοποιείται μόνο τον χειμώνα που η ηλιοφάνεια είναι περιορισμένη, γιατί ενδέχεται να προκαλέσει βλάβες στο δέρμα.

Μαγειρική χρήση

Θα μπορούσε κανείς να γράψει ανεξάντλητα πράγματα για τις ιδιότητες του λεμονιού, αλλά οποιαδήποτε αναφορά σε αυτό, που δεν περιλαμβάνει τη χρήση του στη μαγειρική και τις γευστικές απολαύσεις που προσφέρει, θα ήταν τουλάχιστον ελλιπής, καθώς η προσθήκη του νοστιμίζει και αναδεικνύει ακόμη και τα πιο απλά φαγητά. Το λεμόνι ταιριάζει ιδανικά με τα χόρτα της ελληνικής γης. Επιπλέον, μπορείτε να το προσθέσετε στα μπιφτέκια, προκειμένου να ενισχύσετε την γεύση και το άρωμα τους. Τέλος, μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε για να μαγειρέψετε κοτόπουλο λεμονάτο ή μοσχαράκι με λεμονάτη σάλτσα.

Η μαγειρική χρήση δεν περιορίζεται μόνο στην παρασκευή φαγητών αλλά επεκτείνεται και στα γλυκά. Μπορείτε εύκολα να φτιάξετε μία μυρωδάτη τάρτα λεμονιού, από τραγανά μπισκότα αρωματισμένα με λεμόνι, ένα ζουμερό κέικ, μία παγωμένη σπιτική λεμονάδα με θρυμματισμένο πάγο ή ένα απολαυστικό τσιζκέικ λεμονιού.

Λεμόνια λοιπόν για την υγεία, την ομορφιά και κυρίως την απόλαυση μας. Αλλά μην ξεχνάτε ότι, αν και η ξινούτσικη γεύση του χρυσαφένιου φρούτου είναι απόλυτα αποδεκτή δεν είναι το ίδιο και οι…ξινούτσικοι άνθρωποι. Για αυτό όποιος λιγάκι…λεμονίζει, μακριά από εμάς!