Πολλοί αναγνωρίζουμε την ρίγανη ως ένα απλό καρύκευμα, που βελτιώνει και ενισχύει την γεύση και το άρωμα στα φαγητά μας. Πόσοι όμως αντιλαμβανόμαστε τον διατροφικό θησαυρό που κρύβει, η μοναδική σύνθεση της;

Εδώ και χιλιάδες χρόνια, η ρίγανη αποτελούσε πολύτιμο κομμάτι όχι μόνο της κουζίνας, αλλά και της εναλλακτικής ιατρικής. Την εποχή που τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα ήταν ανύπαρκτα, οι ιδιότητες των σπουδαίων οργανικών ενώσεων της ρίγανης, κυρίως της θυμόλης και καρβακρόλης, αξιοποιήθηκαν στο έπακρον για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, την αποτοξίνωση του οργανισμού, την υγεία της καρδιάς και την συνολική προστασία του οργανισμού από διάφορες παθήσεις, συμπεριλαμβανομένου των λοιμώξεων και του διαβήτη.

Η ρίγανη, ή αλλιώς άγρια μαντζουράνα, με επιστημονική ονομασία Origanum, είναι ένα πολυετές βότανο που ευδοκιμεί στις ορεινές περιοχές της Ελλάδας και άλλων χωρών της Μεσογείου, ενώ καλλιεργείται ακόμη και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Διακρίνεται τόσο για το έντονο άρωμα, όσο και για την ελαφρώς, πικάντικη γεύση της και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως φρέσκια ή αποξηραμένη.

Οφέλη

Αυτό το δημοφιλές φυτό παρέχει στον οργανισμό αμέτρητα οφέλη. Ορισμένα από τα πιο δημοφιλή περιλαμβάνουν:

  • Πολύ καλή πηγή βιταμινών, αντιοξειδωτικών και άλλων πολύτιμων μεταλλικών στοιχείων.
  • Έχει αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές ιδιότητες.
  • Η συχνή, αλλά πάντοτε με μέτρο, κατανάλωση ρίγανης προωθεί ένα υγιές ανοσοποιητικό σύστημα.
  • Τα αιθέρια έλαια που περιέχονται στην σύνθεση της, συμπεριλαμβανομένης της καρβακρόλης, της θυμόλης, του λιμονένιου, του πινένιου και του β-καρυοφυλλένιου, διακρίνονται για τις ισχυρές αντισηπτικές, αντισπασμωδικές, αποχρεμπτικές και διεγερτικές τους ιδιότητες.
  • Συμβάλλει στην άμεση αντιμετώπιση του κρυολογήματος, της γρίπης, της δυσμηνόρροιας και των στομαχικών διαταραχών.
  • Το έλαιο ρίγανης από ελαιόλαδο ή λάδι καρύδας, καταπραΰνει την φαγούρα και θεραπεύει διάφορες λοιμώξεις του δέρματος.
  • Η υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο συμβάλλει στην πρόληψη της αναιμίας.
  • Το κάλιο που περιέχεται στη ρίγανη, βοηθά στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων.
  • Το ασβέστιο και το μαγνήσιο, διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην υγεία των οστών και των δοντιών.
  • Η θυμόλη έχει ηρεμιστικές ιδιότητες που βοηθούν στην βελτίωση του ύπνου.
  • Ως μια πλούσια πηγή φυτικών ινών, βοηθά να διατηρηθούν τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα, σε ισορροπία.
  • Δεδομένου ότι η ρίγανη είναι πλούσια σε βιταμίνη Α και C, μπορεί να δράσει αποτελεσματικά έναντι των ελεύθερων ριζών (οι οποίες προκαλούν καρκίνο, πρόωρη γήρανση και διάφορες δερματικές παθήσεις).
  • Η βιταμίνη Κ προάγει την σωστή πήξη του αίματος και βοηθά στην διατήρηση του ασβεστίου στον οργανισμό.
  • Κατάλληλη για την ρινική αποσυμφόρηση.
  • Συμβάλλει κατά της δυσπεψίας.
  • Βοηθά στην θεραπεία του πονόλαιμου.
  • Δρα θεραπευτικά σε περίπτωση ακμής.
  • Αποτελεί βασικό συστατικό σε φαρμακευτικά προϊόντα περιποίησης του δέρματος, όπως είναι οι κρέμες ποδιών κ.α.
  • Δρα κατά της φαγούρας στο τριχωτό της κεφαλής
  • Το έλαιο ρίγανης είναι κατάλληλο για την αντιμετώπιση της πιτυρίδας.

Φαρμακευτικές χρήσεις

  • Τα φύλλα της ρίγανης καθώς και τα άνθη της, έχουν αντισηπτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες.
  • Το αφέψημα ρίγανης είναι ιδανικό για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του κρυολογήματος, της γρίπης, του ήπιου πυρετού, της δυσπεψίας και της δυσμηνόρροιας.

Μαγειρική χρήση

  • Ταιριάζει ιδανικά με φαγητά όπως, αγκινάρες, όσπρια, μπρόκολο, ντομάτες, πατάτες, κοτόπουλο, ψάρι κ.α.
  • Τόσο η αποξηραμένη όσο και η φρέσκια ρίγανη, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε σάλτσες για πίτσα ή ζυμαρικά.
  • Μπορείτε να την χρησιμοποιήσετε για την παρασκευή της ιταλικής σάλτσας βινεγκρέτ.
  • Τα άνθη της, μπορούν επίσης να καταναλωθούν. Αξιοποιήστε την ελαφρώς πικάντικη γεύση τους, για την παρασκευή κάποιας σάλτσας.
  • Φτιάξτε ένα υπέροχο σνακ με ψωμί, ντομάτα, ελαιόλαδο, φέτα και ρίγανη.

Προσοχή! Η υπερβολική χρήση ρίγανης δεν ταιριάζει σε όλα τα πιάτα καθώς, μπορεί να τους δώσει πικρή γεύση. Επιλέξτε να προσθέτετε τη ρίγανη στο τέλος του μαγειρέματος.

Διατροφικά στοιχεία

Στα 100γρ. περιέχονται:

  • Ενέργεια: 265 Kcal
  • Υδατάνθρακες: 68,92g
  • Πρωτεΐνη: 9g
  • Λιπαρά οξέα: 4,28 g
  • Χοληστερίνη: 0 mg
  • Φυτικές ίνες: 42,5 g

Βιταμίνες

  • Θειαμίνη – Βιταμίνη Β1: 0.177 mg
  • Ριβοφλαβίνη – Βιταμίνη Β2: 0.528 mg
  • Νικοτινικό οξύ – Βιταμίνη Β3: 4.640 mg
  • Παντοθενικό οξύ – Βιταμίνη Β5: 0.921 mg
  • Πυριδοξίνη – Βιταμίνη Β6: 1.044 mg
  • Φολάτη –  Βιταμίνη Β9: 237 μg
  • Βιταμίνη Α: 1701 IU
  • Βιταμίνη C: 2.3 mg
  • Βιταμίνη Ε: 18.26 mg
  • Βιταμίνη Κ: 621.7 μg

Ηλεκτρολύτες

  • Νάτριο: 25 mg
  • Κάλιο: 1260 mg

Μεταλλικά στοιχεία

  • Ασβέστιο: 1597 mg
  • Χαλκός: 0.633 mg
  • Σίδηρος: 36.80 mg
  • Μαγνήσιο: 270 mg
  • Μαγγάνιο: 4.990 mg
  • Ψευδάργυρος: 2.69 mg

Φυτικά θρεπτικά συστατικά

  • Καροτένιο β: 1007 μg
  • Κρυπτο-ξανθίνη β: 7 μg
  • Λουτεΐνη-ζεαξανθίνη: 1895 μg

Φτιάξτε μόνοι σας αποξηραμένη ρίγανη

Σίγουρα, σε κάθε νοικοκυριό υπάρχει ένα βάζο με αποξηραμένη ρίγανη που έχουμε προμηθευτεί από κάποιο κατάστημα της περιοχής μας. Μήπως όμως αντί να την αγοράζουμε, να την παρασκευάσουμε μόνοι μας; Τα βήματα είναι απλά.

  • Αφού κόψετε από τις πλαγιές την φρέσκια ρίγανη (προσέξτε να κόψετε τον θάμνο ψηλά χωρίς να τον ξεριζώσετε), κρεμάστε την ανάποδα σε ηλιόλουστο και ξηρό περιβάλλον.
  • Αφήστε για μία εβδομάδα.
  • Αφού στεγνώσουν τα κλωνάρια διαχωρίστε τα φύλλα από τα λουλούδια.
  • Συνθλίψτε τα αποξηραμένα φύλλα με την παλάμη σας, μέχρι να γίνουν σκόνη.
  • Αποθηκεύστε σε αεροστεγές δοχείο.
  • Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την αποξηραμένη ρίγανη για διάστημα 6 μηνών.

Παρενέργειες – Αντενδείξεις

Όπως αναφέραμε, η ρίγανη διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο όχι μόνο στην κουζίνα αλλά και στην υγεία μας. Ωστόσο, η υπερβολική και συχνή χρήση της ενδέχεται να προκαλέσει ορισμένες παρενέργειες, τις οποίες καλό είναι να γνωρίζουμε.

  • Τοξική: Οι επιστήμονες επισημαίνουν πως πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όσον αφορά την υπερβολική κατανάλωση ρίγανης, καθώς μπορεί να γίνει τοξική εξαιτίας του υπερβολικού ποσοστού θυμόλης.
  • Αλλεργικές αντιδράσεις: Αφορά όσους έχουν αλλεργία στα φυτά της οικογένειας (Lamiaceae) όπως είναι το φασκόμηλο, το θυμάρι, ο βασιλικός και η μέντα. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν δερματικά εξανθήματα, κνησμό, δύσπνοια, ναυτία, εμετό κ.α.
  • Υπογλυκαιμία: Αναφέραμε ότι η ρίγανη έχει την ιδιότητα να ελέγχει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο η υπερβολική κατανάλωση μπορεί να μειώσει σε μεγάλο βαθμό τις τιμές του σακχάρου, οδηγώντας σε υπογλυκαιμία. Όσοι πάσχουν από διαβήτη και λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.
  • Φυσικό αντιπηκτικό: Όσοι πρόκειται να υποβληθούν σε κάποια χειρουργική επέμβαση θα πρέπει να αποφύγουν την κατανάλωση ρίγανης για τουλάχιστον 2 εβδομάδες. Ως φυσικό αντιπηκτικό ενισχύει τον κίνδυνο εκδήλωσης αιμορραγίας και άλλων επιπλοκών.
  • Πρόβλημα στην εγκυμοσύνη: Έχει αποδειχθεί ότι η ρίγανη διεγείρει την κυκλοφορία του αίματος. Αυτό μπορεί να επηρεάσει την εξέλιξη της κύησης, καθώς η αυξημένη ροή αίματος στην μήτρα δυσκολεύει το έμβρυο να αναπτυχθεί φυσιολογικά, με αποτέλεσμα να υπάρξουν πιθανές παρενέργειες.
  • Εμποδίζει τη διαδικασία απορρόφησης σιδήρου:  Η ρίγανη έχει την ιδιότητα να εμποδίζει τα κύτταρα να απορροφούν την ποσότητα πολύτιμων συστατικών, συμπεριλαμβανομένου του σιδήρου που έχει ανάγκη ο οργανισμό μας.

Συνιστώμενη δόση

Δεν υπάρχουν κλινικές μελέτες που να συνιστούν συγκεκριμένη ποσότητα. Ωστόσο, εξαιτίας της διευρυμένης χρήσης στην μαγειρική, έχει οριστεί από την Υπηρεσία Τροφίμων ασφαλής ημερήσια δόση 200 mg.

Διαβάστε επίσης πως να φτιάξετε ριγανέλαιο.