Όσοι έχετε ανακαλύψει τις μαγικές ιδιότητες των βοτάνων, θα έχετε καταλάβει ότι τα αιθέρια έλαια που κρύβουν, αποτελούν σύμμαχό ευεξίας. Το μεθυστικό τους άρωμα σε συνδυασμό με τα ευεργετικά συστατικά τους, τα καθιστούν συνώνυμο της ομορφιάς και της ευεξίας, ενώ φυσικά, δεν μπορούμε να παραλείψουμε και τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Η θαυματουργή τους δράση, ποικίλει ανάλογα το φυτό από το οποίο προέρχονται και δεν παύουν να μας εκπλήσσουν με την αποτελεσματικότητά τους.

Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά, τι είναι τα αιθέρια έλαια και τι σημασία έχουν για τον άνθρωπο. Πρόκειται για πτητικές ουσίες που περιέχονται κυρίως στα αρωματικά φυτά και συγκεντρώνονται στους ελαιογόνους αδένες που έχουν τα φύλλα, ο βλαστός, ο φλοιός, τα άνθη, ακόμα και οι ρίζες και προκύπτουν από την απόσταξη.

Επιπλέον, λόγω της πτητικότητάς τους, διαθέτουν έντονο άρωμα ανάλογα με το φυτό από το οποίο προέρχονται και έχουν την ιδιότητα να εξατμίζονται εύκολα. Σε αντίθεση βέβαια, με τα φυτικά έλαια που προέρχονται από καρπούς, όπως το ελαιόλαδο. Συνήθως, τα βρίσκουμε σε υγρή μορφή και είναι άχρωμα ή διάφανα.

Αδιαμφισβήτητα, τα πολύτιμα συστατικά των βοτάνων συμπεριλαμβάνονται εξολοκλήρου και στα αιθέρια έλαια τους. Αυτός είναι και ο λόγος που δεν μπορούμε να παραλείψουμε τις αρωματικές, τις φαρμακευτικές ιδιότητες και τις θεραπευτικές τους χρήσεις. Στις ημέρες μας, τα αιθέρια έλαια αποτελούν την βάση της αρωματοθεραπείας, μίας βασικής μεθόδου εναλλακτικής ιατρικής, η οποία στοχεύει στην χαλάρωση και την τόνωση τόσο του σώματος, όσο και του πνεύματος. Ακόμη, χρησιμοποιούνται στην επεξεργασία τροφίμων και σε καλλυντικά για την φροντίδα της επιδερμίδας.

Διαδικασία παραγωγής αιθέριων ελαίων

Αναντίρρητα, οι ευεργετικές ιδιότητες που διαθέτουν τα αιθέρια έλαια εξαρτώνται άμεσα από τις καλλιεργητικές μεθόδους του εκάστοτε φυτού. Σύμφωνα με μελέτες, υπάρχουν περίπου 2000 φυτά τα οποία παράγουν αιθέρια έλαια, με κύριες παραγωγούς χώρες την Βραζιλία, την Κίνα και την Ινδία. Η ποιότητά τους διαφέρει ανάλογα με τον τόπο και τον τρόπο καλλιέργειας του φυτού, από τον τρόπο απόσταξης αλλά και από την αποθήκευση του ελαίου. Συγκεκριμένα, κατά τη διαδικασία παραγωγής ακολουθούνται τα εξής στάδια:

  1. Συλλογή βοτάνου: Καθορίζεται η ποικιλία του φυτού, το στάδιο της ανάπτυξής κατά τη συλλογή και γίνεται ξεκαθάρισμα ώστε να καθοριστεί η πρώτη ύλη.
  2. Εξαγωγή αιθέριου ελαίου: Τα αιθέρια έλαια του φυτού μπορούν να εξαχθούν μέσω απόσταξης ή εκχύλισης και ανάλογα με την διαδικασία εξαγωγής, καθορίζονται τα τελικά χαρακτηριστικά τους.
  3. Μεταποίηση: Πολλές φορές θέλουμε να δώσουμε έναν διαφορετικό τόνο στο άρωμα ή την γεύση των αιθέριων ελαίων που εξάγουμε. Αυτό επιτυγχάνεται με την απομάκρυνση των ανεπιθύμητων συστατικών, μέσω φυσικών ή χημικών μεθόδων.
  4. Σύνθεση και χαρακτηριστικά: Για να καθοριστεί η περιεκτικότητα των αιθέριων ελαίων, ανάλογα με τα συστατικά και την καθαρότητα του, πρέπει να ληφθεί υπόψη η ενδεχόμενη προσθήκη κάποιου χημικού συστατικού. Τον σκοπό αυτό εξυπηρετούν ειδικές διαδικασίες όπως η χρωματογραφία, η οποία μπορεί να διαχωρίσει τα συστατικά του ελαίου. Ωστόσο, η διαπίστωση αυτή πρέπει να γίνει απευθείας από έναν ειδικό, του οποίου οι αισθήσεις και η εμπειρία μπορούν να οδηγήσουν σε καλύτερη κριτική.
  5. Αποτέλεσμα: Λαμβάνονται υπόψη όλα τα βήματα της παραπάνω διαδικασίας ώστε να καθοριστούν τα τελικά χαρακτηριστικά.

Αγαπημένα αιθέρια έλαια

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το φαρμακείο της φύσης έχει όλα όσα χρειαζόμαστε για την υγεία του σώματος και του πνεύματος. Ο κόσμος των βοτάνων είναι τόσο μεγάλος και κρύβει πολλά μυστικά, ανάμεσα στα οποία κρύβονται και τα ωφέλιμα συστατικά που περιέχουν τα αιθέρια έλαια τους. Οι αρωματικές και οι φαρμακευτικές τους ιδιότητες αναδεικνύουν την ιδιαίτερη σημασία τους, γι’ αυτό και οι χρήσεις τους αυξάνεται συνεχώς. Ωστόσο, υπάρχουν αιθέρια έλαια από συγκεκριμένα φυτά, που είναι πιο ψηλά στις προτιμήσεις μας.

Πιο συγκεκριμένα:

Λεβάντα

Είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι έχουμε συνδυάσει τη λεβάντα, με τη χαλάρωση και την αρμονία, καθώς το άρωμα της γαληνεύει το σώμα και το πνεύμα μας. Το αιθέριο έλαιο λεβάντας διακρίνεται για τις χαλαρωτικές του ιδιότητες και επαναφέρει την χαμένη ηρεμία. Μερικές μόνο σταγόνες το βράδυ, θα βοηθήσουν να απομακρύνετε το άγχος και την νευρικότητα και θα χαρίσει αποτελεσματική χαλάρωση. Μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε ως αρωματικό χώρου ή να το αναμίξετε σε ειδικά έλαια για να κάνετε μασάζ, δίνοντας έμφαση στους μύες που έχει συσσωρευτεί η ένταση. Τα θεραπευτικά συστατικά του θα σας ανακουφίσουν και θα κοιμηθείτε καλύτερα από ποτέ.

Μέντα

Το αιθέριο έλαιο της μέντας είναι γνωστό διεγερτικό. Χρησιμοποιείται στην αρωματοθεραπεία για να τονώσει, να ανεβάσει τη διάθεση και να προσφέρει πνευματική εγρήγορση. Παράλληλα, χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία για να απομακρύνει τη λιπαρότητα. Είναι κατάλληλο για λιπαρές επιδερμίδες ή επιδερμίδες με ακμή και για λιπαρά μαλλιά. Επιπλέον, συμβάλει στην διαδικασία της πέψης και δρα κατά της ναυτίας. Ακόμη, έχει παυσίπονη δράση και ανακουφίζει από αναπνευστικά προβλήματα.

Τεϊόδεντρο

Το αιθέριο έλαιο τεϊόδεντρου, είναι γνωστό για την αντιβιοτική και απολυμαντική του δράση. Επίσης, μπορεί να θεραπεύσει δερματικούς ερεθισμούς μικρές πληγές και τσιμπήματα εντόμων. Επιπλέον, διαθέτει αντιμυκητιασική δράση και μπορεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους ονυχομύκητες και λοιμώξεις του γυναικείου κόλπου. Ωστόσο, πρέπει να θυμόμαστε ότι η χρήση του μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες. Γιαυτό, είναι προτιμότερο να αποφεύγουμε την απευθείας επαφή με το δέρμα και πάντοτε να το χρησιμοποιούμε αραιωμένο.

Φασκόμηλο

Εάν θέλετε να αλλάξετε την ενέργεια του χώρου, τότε το αιθέριο έλαιο από φασκόμηλο είναι η Νο1 λύση. Θεωρείται ως ένα από τα ισχυρά χαλαρωτικά έλαια της αρωματοθεραπείας που μπορεί να καταπολεμήσει το στρες και να προσδώσει ευφορία. Ταυτόχρονα, η αντισηπτική και αντιμυκητιασική δράση του, το καθιστούν ως βασικό συστατικό στην κοσμετολογία. Είναι ιδανικό για την αντιμετώπιση των ρυτίδων και της λιπαρότητας σε μαλλιά και δέρμα. Ακόμη, ανακουφίζει σημαντικά από ημικρανίες και πονοκεφάλους και συμβάλλει στην εξισορρόπηση των ορμονών.

Μαντζουράνα

Ήταν γιατρικό των Αρχαίων Ελλήνων και σύμφωνα με τη μυθολογία πήρε το άρωμά του από την θεά Αφροδίτη. Από τότε θεωρείται το βότανο του έρωτα και της τιμής. Τα πλούσια συστατικά του φυτού αναδεικνύουν τις χαλαρωτικές του ιδιότητες και το αιθέριο έλαιο συμβάλλει στην ανακούφιση των μυών του προσώπου που ευθύνονται για την δημιουργία ρυτίδων έκφρασης. Επίσης, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος και ταυτόχρονα επιφέρει ηρεμία στο πνεύμα, λειτουργώντας κατά της αϋπνίας, του στρες και της επιθετικότητας.

Ευκάλυπτος

Το αιθέριο έλαιο ευκαλύπτου, ειδικεύεται στην ανακούφιση των συμπτωμάτων από προβλήματα του αναπνευστικού συστήματος. Λειτουργεί ως αποχρεμπτικό, διευκολύνει και απελευθερώνει την αναπνοή, ενώ ταυτόχρονα δρα ως παυσίπονο και αντιπυρετικό. Το ιδιαίτερο άρωμα του, δρα κατά της κούρασης και λειτουργεί ως ηρεμιστικό. Χρησιμοποιείται κυρίως αραιωμένο, καθώς η υψηλή συγκέντρωση των χημικών ουσιών του, το καθιστούν επιβλαβές για το δέρμα.

Λιβάνι

Όταν ακούμε για λιβάνι, η πρώτη σκέψη μας πάει στην εκκλησία. Πράγματι, αυτά τα δύο συνδέονται άρρηκτα, και μάλιστα, η επιλογή του λιβανέλαιου δεν είναι τυχαία. Τα αρώματα που αναδύει επιφέρουν χαλάρωση και ηρεμία στο νευρικό σύστημα και μειώνει τους καρδιακούς παλμούς. Επιπλέον, διαθέτει αντισηπτικές και αντιβακτηριδιακές ιδιότητες και δρα κατά των μολύνσεων.

Γκρέιπφρουτ

Πρόκειται για γλυκόξινο φρούτο που ανήκει στην οικογένεια των εσπεριδοειδών. Τα αιθέρια έλαια του, διαθέτουν πολύτιμες αποτοξινωτικές ιδιότητες και απομακρύνουν την πνευματική και σωματική κούραση, και το στρες. Πιο συγκεκριμένα, τα ευεργετικά συστατικά του συντελούν στον βαθύ καθαρισμό του δέρματος και στην ενίσχυση της τρίχας, ενώ βοηθούν τον οργανισμό να απαλλαγεί από την κατακράτηση υγρών. Παράλληλα, το γκρέιπφρουτ λειτουργεί ως χωνευτικό και ενισχύει το αίσθημα κορεσμού.

Δράση

Στην πραγματικότητα, η διαφορά των αιθέριων ελαίων και των φυτικών ελαίων είναι στην λιπαρότητα. Τα αιθέρια έλαια δεν περιέχουν λιπαρά οξέα, αλλά παρουσιάζουν μεγάλη πτητικότητα και είναι πλούσια σε τερπένια, τα οποία τους χαρίζουν τις φαρμακευτικές και καλλυντικές τους ιδιότητες. Ειδικότερα, οι ιδιότητες που διαθέτουν, ανάλογα με το φυτό από το οποίο προέρχονται είναι οι εξής:

  • Αναλγητικές
  • Αντιφλεγμονώδεις
  • Αντιτοξικές
  • Αντισηπτικές
  • Αντικαταθληπτικές
  • Αποχρεμπτικές
  • Διουρητικές
  • Εντομοαπωθητικές
  • Επουλωτικές
  • Σπασμολυτικές
  • Χαλαρωτικές
  • Χωνευτικές
  • Υπεραιμικές

Τι να προσέχετε

Είναι γνωστό ότι τα αιθέρια έλαια αποτελούν την αιθέρια «ζωή» των φυτών και χρησιμοποιούνται στην αρωματοθεραπεία για τις ευεργετικές ιδιότητες που παρέχουν στο σώμα, στην ψυχή και στο μυαλό. Ωστόσο, πολλές φορές έχουμε έρθει αντιμέτωποι με νοθευμένες συνθέσεις, οι οποίες συνεχώς αυξάνονται στην αγορά τα τελευταία χρόνια. Ενδεικτικά, πρόσφατες καταγραφές ανέδειξαν ότι στην αγορά διακινείται επταπλάσια ποσότητα αιθέριων ελαίων γκρεϊπφρουτ, σε σχέση με τις μάξιμουμ δυνατότητες, με βάση τη συνολική παραγωγή του φρούτου. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί κατά την επιλογή του κατάλληλου αιθέριου ελαίου.

Ας δούμε αναλυτικά:

Ελέγχουμε τα συστατικά: Σε κάθε συσκευασία, αναζητούμε το ταμπελάκι με τις πληροφορίες του αιθέριου ελαίου, στο οποίο αναγράφεται το όνομα του φυτού στα λατινικά.

Προσέχουμε τη συσκευασία: Όλα τα γνήσια αιθέρια έλαια πρέπει να περιέχονται σε σκούρα καφέ μπουκαλάκια, ώστε να μην αλλοιώνονται από το φως του ήλιου και τη ζέστη.

Παρατηρούμε το αποτύπωμα: Πρόκειται για το κλασσικό τεστ, το οποίο αποδεικνύει εάν το αιθέριο έλαιο που προμηθευτήκαμε είναι νοθευμένο. Ρίχνουμε μια σταγόνα πάνω σε λευκό χαρτί. Εάν γύρω από τη σταγόνα σχηματιστεί ένα περίγραμμα λιπαρότητας, τότε το έλαιο δεν είναι αγνό. Φυσικά, υπάρχουν και αιθέρια που εκ φύσεως είναι πιο λιπαρά, τέτοια είναι το σανδαλόξυλο, το βετιρέ ή το χαμομήλι.

Ενεργοποιούμε τις αισθήσεις μας: Η αφή είναι η πρώτη αίσθηση που μπορεί να ελέγξει την ποιότητα των αιθέριων ελαίων. Εάν τρίψουμε μια σταγόνα στον αντίχειρα, θα μπορέσουμε να καταλάβουμε την λιπαρότητα του. Τα αγνά αιθέρια έλαια δεν αφήνουν κανένα αίσθημα λιπαρότητας. Επίσης, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν συνίσταται η απευθείας χρήση με το δέρμα για να αποφευχθούν τυχόν ερεθισμοί και αλλεργίες.

Ελέγχουμε για επίσημη πιστοποίηση: Κάθε συσκευασία φέρει ταμπελάκι με τις πληροφορίες του. Εκεί θα βρείτε τις σφραγίδες όλων των αξιόπιστων οργανισμών, οι οποίοι πιστοποιούν ότι το έλαιο προέρχεται από απόσταξη βιολογικής καλλιέργειας, χωρίς χημικά.

Διασταυρώνουμε την τιμή

Για να έχουμε μια πρώτη εκτίμηση για την τιμή, αρκεί να έχουμε στο μυαλό μας ότι μόλις 10gr αιθέριου ελαίου απαιτούν περίπου 5 κιλά από τα φύλλα του φυτού. Αυτό σημαίνει ότι η διαδικασία είναι αρκετά δαπανηρή, με αποτέλεσμα η τελική τιμή να είναι αρκετά υψηλή.

Παρενέργειες

Όπως σε όλα τα φαρμακευτικά βότανα, έτσι και στα αιθέρια έλαια, πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις παρενέργειες που μπορεί να προκαλέσουν. Πιο συγκεκριμένα, απαγορεύεται η χρήση τους κατά της διάρκεια της εγκυμοσύνης και κυρίως στους 3 πρώτους μήνες. Επιπλέον, πρέπει να γνωρίζουμε ότι απαγορεύεται να έρθουν σε επαφή με το δέρμα, αδιάλυτα. Η υψηλή τους συγκέντρωση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές δερματικές αντιδράσεις και βλάβες. Γι’ αυτό το λόγο, αραιώνονται σε «κανονικά» έλαια, που ονομάζονται βάσεις, με αυτό τον τρόπο επιτυγχάνουμε τη μείωση της δραστικότητα τους. Σε αντίθετη περίπτωση ενδέχεται να προκαλέσουν:

  • Εγκαύματα
  • Αλλεργικές αντιδράσεις
  • Αναπνευστικά προβλήματα
  • Ρυπαίνση

Για να ελέγξετε την ευαισθησία σας στα αιθέρια έλαια, μπορείτε να τρίψετε μια μικρή σταγόνα στο χέρι. Εάν παρουσιάσετε φαγούρα ή κάποιο εξάνθημα, τότε απευθυνθείτε στον γιατρό σας.

Πηγές

vita.gr

clickatlife.gr

sigmalive.com

apivita.com

el.wikipedia.org