Το ελαιόλαδο ή «χρυσό υγρό», όπως το ονόμασε ο Όμηρος, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της Μεσογειακής Διατροφής και είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την μακροζωία. Η θρεπτική σύσταση, οι πολύτιμες ιδιότητες και η υπέροχη γεύση του, το έχουν καταστήσει αναπόσπαστο κομμάτι στη ζωή και στη διατροφής μας, αφού οι χρήση στην κουζίνα και στην κοσμητική και εναλλακτική ιατρική, είναι απεριόριστες. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι Έλληνες κατέχουν το ρεκόρ της μεγαλύτερης, κατά άτομο, κατανάλωσης ελαιολάδου η οποία ξεπερνά τα 18 κιλά ετησίως.

Αναφορικά με την παραγωγή του ελαιόλαδου, αν και οι πρώτοι αμφορείς ελαιολάδου χρονολογούνται από το 3500 π.Χ., ωστόσο υπάρχει η πεποίθηση ότι η παραγωγή του ξεκίνησε πολύ νωρίτερα. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα που αποδεικνύουν ότι η καλλιέργεια της ελιάς πραγματοποιείτο ήδη, από το 4500 π.Χ.

Από την εποχή εκείνη μέχρι και σήμερα, η χώρα εξακολουθεί να καλλιεργεί και να εμπορεύεται μία από τις καλύτερες ποικιλίες διεθνώς και να κατέχει τη θέση του τρίτου μεγαλύτερου παραγωγού ελαιολάδου, καθώς εξάγει περίπου το 15% της συνολικής παγκόσμιας παραγωγής. Στην πραγματικότητα, αυτό που κάνει την Ελλάδα τόσο μοναδική σε σύγκριση με άλλες χώρες παραγωγής, είναι ότι το 70-80% του συνόλου που παράγεται, χαρακτηρίζεται ως εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο.

Οι κύριες περιοχές παραγωγής στην Ελληνική επικράτεια είναι η Πελοπόννησος και η Κρήτη. Ωστόσο, το ελαιόλαδο υψηλής ποιότητας παράγεται και σε άλλες περιοχές όπως το νησί της Λέσβου και η βόρεια περιοχή της Χαλκιδικής. Η κυρίαρχη ποικιλία που καλλιεργείται σε ολόκληρη τη χώρα είναι η Κορωνέικη, η οποία καλλιεργείται εκτενώς τόσο στην Κρήτη όσο και στη νότια Πελοπόννησο. Άλλες γνωστές ποικιλίες που παράγουν εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο είναι το Μανάκι, η Χονδρολιά και η Αθηνολιά.

Οξύτητα ελαιολάδου

Κατηγοριοποιείται με βάση το ποσοστό οξύτητας, δηλαδή την ποσότητα των ελεύθερων λιπαρών οξέων εκφρασμένων σε gr ελαϊκού οξέος που περιέχονται σε 100 gr λαδιού. Το ιδανικό ποσοστό θα πρέπει να κυμαίνεται κάτω από 1 (οξύτητα εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου 0,80%). Οι υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν χαμηλής ποιότητας λάδι.

Παράγοντες που διαμορφώνουν το ποσοστό

Τα ποσοστά οξύτητας εξαρτώνται από τους εξής παράγοντες:

  • Την υγεία των καρπών
  • Τον τρόπο συγκομιδής
  • Την ανάμειξη με ελαιόλαδα παλιότερων ετών
  • Ο τρόπος αποθήκευσης

Τύποι ελαιολάδου

Κατά την παραγωγή, υπάρχουν ορισμένες μεταβλητές που επηρεάζουν το χρώμα, την γεύση και το άρωμα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή διαφορετικών τύπων και τους διαχωρίζουμε ως εξής:

Εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

Πρόκειται για την καλύτερη και ακριβότερη ποικιλία. Περιέχει υψηλή περιεκτικότητα σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, δεν έχει υποστεί καμία επεξεργασία και συγκριτικά με άλλους τύπους, έχει το χαμηλότερο επίπεδο οξύτητας, από 0 έως 1. Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως είναι η βιταμίνη Κ, η βιταμίνη Ε και ο σίδηρος. Το χρώμα του είναι χρυσό – πράσινο και έχει υπέροχη φρουτώδη γεύση.

Παρθένο ελαιόλαδο

Πρόκειται επίσης, για ένα μη επεξεργασμένο τύπο που ενώ παρέχει στον οργανισμό όλα τα πολύτιμα οφέλη του εξαιρετικά παρθένου ελαιόλαδου, το ποσοστό οξύτητας του είναι ελαφρώς μεγαλύτερο, από 1 έως 2.

Εξευγενισμένο ελαιόλαδο

Είναι φθηνότερο από το παρθένο ελαιόλαδο και υστερεί όχι μόνο στα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως είναι τα αντιοξειδωτικά, αλλά και σε γεύση και άρωμα. Το ποσοστό οξύτητας του κυμαίνεται από 2 έως 3,3.

Αγνό ελαιόλαδο

Πρόκειται για ένα μείγμα από εξαιρετικό παρθένο και εξευγενισμένο ελαιόλαδο. Συγκριτικά με το παρθένο, το αγνό ελαιόλαδο έχει μικρότερη θρεπτική αξία. Για τον λόγο αυτό, δεν χρησιμοποιείται στο μαγείρεμα αλλά αποτελεί συστατικό σε καλλυντικά προϊόντα για την περιποίηση μαλλιών μαλλιά και δέρματος. Η οξύτητα του είναι από 3,3% και πάνω.

Διατροφική αξία

Το ελαιόλαδο αποτελείται ως επί το πλείστον, από μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Το πιο ευεργετικό από όλα είναι το ελαϊκό οξύ, διότι βελτιώνει την υγεία της καρδιάς και έχει ιδιότητες που καταστρέφουν τις ελεύθερες ρίζες. Περιέχει επίσης, μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Κ και βιταμίνης Ε.

Πιο αναλυτικά:

Τα 100 ml περιέχουν: 884 Kcal

  • Κορεσμένα λιπαρά: 14 g
  • Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα: 73 g
  • Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα: 11 g
  • Χοληστερόλη: 0 mg
  • Νάτριο: 2 mg
  • Κάλιο: 1 mg
  • Ασβέστιο: 1 mg
  • Σίδηρος: 0,6 mg
  • Βιταμίνη Ε: 14 mg
  • Βιταμίνη Κ: 60 mcg

Οφέλη

Τα οφέλη είναι αναρίθμητα και τα πιο σημαντικά περιλαμβάνουν:

Αντιμετώπιση των χρόνιων φλεγμονών

Συχνά, η παρουσία μιας φλεγμονής αντικατοπτρίζει την προσπάθεια του ανοσοποιητικού να καταπολεμήσει κάποια ασθένεια. Ωστόσο, υπάρχουν φορές που ο οργανισμός αδυνατεί να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την πάθηση με αποτέλεσμα η φλεγμονή να εξελίσσεται με τα χρόνια. Μια χρόνια φλεγμονή είναι ιδιαίτερα επιβλαβής για την υγεία, καθώς έχει άμεσο αντίκτυπο στο καρδιαγγειακό σύστημα, ενώ αποτελεί και την κύρια αιτία σοβαρών νοσημάτων. Τα ισχυρά αντιοξειδωτικά του ελαιολάδου, όπως επίσης και οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες του, συμβάλλουν στην πρόληψη των χρόνιων φλεγμονών και στην προστασία του οργανισμού από δυσάρεστες καταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των αυτοάνοσων νοσημάτων, της αρθρίτιδας και πολλών άλλων.

Συμβάλλει στην απώλεια βάρους

Μελέτες απέδειξαν ότι οι δίαιτες που περιέχουν τροφές πλούσιες σε μονοακόρεστα λιπαρά είναι πιο αποτελεσματικές όχι μόνο στην απώλεια βάρους, αλλά και στην διατήρηση του. Αυτό συμβαίνει διότι, η κατανάλωση υγιεινών λιπαρών περιορίζει την αίσθηση της πείνας και αυξάνει τα επίπεδα σεροτονίνης (ορμόνη της ευεξίας).

Κατά του καρκίνου

Το ελαιόλαδο, όπως και οι ελιές, περιέχουν στην σύνθεσή τους πολύτιμες ενώσεις συμπεριλαμβανομένου των τερπενοειδών, ουσίες που θεωρούνται ως κορυφαίοι αντικαρκινικοί παράγοντες. Ως εκ τούτου, η τακτική κατανάλωση τους συμβάλλει σημαντικά στην πρόληψη του καρκίνου και συγκεκριμένα του καρκίνου του μαστού.

Μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου

Στις χώρες του ανεπτυγμένου κόσμου, τα εγκεφαλικά επεισόδια είναι η δεύτερη αιτία θνησιμότητας. Εκδηλώνεται λόγω διαταραχής στη ροή του αίματος στον εγκέφαλο και μπορεί να προκαλέσει θρόμβωση ή αιμορραγία. Εξαιτίας της πλούσιας σύστασης του λαδιού σε ευεργετικά συστατικά, οι επιστήμονες θέλησαν να μελετήσουν την επίδρασή που έχει στην πρόληψη εγκεφαλικών επεισοδίων. Τα αποτελέσματα έδειξαν, ότι το ελαιόλαδο είναι η μοναδική πηγή μονοακόρεστων λιπαρών που εμποδίζει την εκδήλωση εγκεφαλικού επεισοδίου και άλλων καρδιακών παθήσεων.

Προστασία από τα καρδιοαγγειακά νοσήματα

Πριν από δεκαετίες, παρατηρητικές μελέτες έδειξαν ότι οι κάτοικοι των χωρών της Μεσογείου ήταν λιγότερο επιρρεπείς στις καρδιαγγειακές διαταραχές, σε σχέση με άλλους λαούς. Αυτό οδήγησε τους επιστήμονες στην λεπτομερή μελέτη της μεσογειακής διατροφής. Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν για άλλη μια φορά τα πολύτιμα οφέλη που παρέχει το ελαιόλαδο. Έτσι, η σύνδεση του με το χαμηλό ποσοστό των καρδιακών παθήσεων, ήταν αναπόφευκτη.

Το ελαιόλαδο είναι ένα από τα βασικά συστατικά της μεσογειακής διατροφής που συμβάλλει στην καρδιαγγειακή υγεία. Πιο συγκεκριμένα, εξισορροπεί τα επίπεδα χοληστερόλης, βελτιώνει την επένδυση των αιμοφόρων αγγείων, μειώνει την υψηλή αρτηριακή πίεσης και προλαμβάνει την υπερβολική πήξη του αίματος. Αν θέλετε λοιπόν, ένα υγιές καρδιαγγειακό σύστημα, δεν έχετε παρά να ενσωματώσετε στην καθημερινή σας διατροφή το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο.

Καταπολέμα το Αλτσχάιμερ

Σήμερα, το Αλτχάιμερ αποτελεί την νούμερο ένα, νευροεκφυλιστική νόσο. Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της πάθησης, είναι η συσσώρευση των β-αμυλοειδών στα κύτταρα του εγκεφάλου. Μελέτες έδειξαν, ότι το ελαιόλαδο περιέχει ενώσεις που πιθανόν συμβάλλουν στην απομάκρυνσή της πλάκας που δημιουργεί η βήτα αμυλωειδής πρωτεΐνη. Βέβαια, στο σημείο αυτό να αναφέρουμε, ότι οι έρευνες σχετικά με την δραστικότητα του ελαιόλαδου στις νευροεκφυλιστικές ασθένειες βρίσκονται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Παρόλα αυτά, οι πρώτες ενδείξεις είναι ενθαρρυντικές.

Κατά του διαβήτη

Το ελαιόλαδο φαίνεται να λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας ενάντια στον διαβήτη τύπου 2. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι μπορεί να ελέγξει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα και την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Σύμφωνα λοιπόν με μελέτες, μια διατροφή πλούσια σε ελαιόλαδο μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, μέχρι και 50%.

Συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ρευματοειδούς αρθρίτιδας

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι μια ασθένεια που προσβάλλει κυρίως ανθρώπους της τρίτης ηλικίας. Πρόκειται για μια επώδυνη κατάσταση που έχει ως κύριο χαρακτηριστικό την παραμόρφωση των αρθρώσεων. Η χρήση ελαιόλαδου φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετική, καθώς οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που παρέχει, καταπραΰνουν τον πόνο των αρθρώσεων και βελτιώνουν την πρωινή δυσκαμψία.

Αντιβακτηριακές δράσεις

Το ελικοβακτήριο του πυλωρού, είναι ένας οργανισμός που ζει στο στομάχι και συνδέεται με διάφορες στομαχικές διαταραχές όπως η γαστρεντερίτιδα, αλλά και με τον καρκίνο του στομάχου. Το ελαιόλαδο περιέχει συστατικά που θα μπορούσαν καταπολεμήσουν και να εξαλείψουν τα επιβλαβή βακτήρια σε μόλις 2 εβδομάδες.

Συνιστώμενη δόση

Η συνιστώμενη δόση εξαρτάται από τις διατροφικές ανάγκες του καθενός. Ωστόσο, η κατανάλωση 60 γραμμαρίων, θεωρείται ασφαλής και επαρκεί για να επωφεληθείτε όλα τα οφέλη του.

Παρενέργειες

Το ελαιόλαδο είναι το πιο υγιεινό λάδι και ες εκ τούτου η κατανάλωση θεωρείται ασφαλής. Ωστόσο, η υπερβολική κατανάλωση ενδεχομένως να οδηγήσει σε διάρροια. Επιπροσθέτως, άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για τον διαβήτη και την υψηλή αρτηριακή πίεση, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικά, καθώς το ελαιόλαδο έχει την ιδιότητα να μειώνει τα επίπεδα τόσο του σακχάρου όσο και της πίεσης.

Πηγές

medicalnewstoday.com

Healthyliving.gr