Το κεφίρ είναι ένα ελιξήριο μακροζωίας, που παράγεται και καταναλώνεται εδώ και χιλιάδες χρόνια στη Νοτιοδυτική Ασία και στις χώρες τις Ανατολικής Ευρώπης.

Πρόκειται για εναλλακτικό ρόφημα που παρασκευάζεται από την ανάμειξη γάλακτος με ζυμομύκητες και βακτήρια, τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με έναν πολυσακχαρίτη πρωτεΐνης. Στην πραγματικότητα, με την ένωση αυτή, πραγματοποιείται ζύμωση όπου τα βακτήρια γαλακτικού οξέος διασπούν τα σάκχαρα του γάλακτος (λακτόζη) και το μετατρέπουν σε γαλακτικό οξύ.

Το γεγονός ότι το κεφίρ είναι μία από τις ελάχιστες τροφές που δε περιέχουν λακτόζη, σε συνδυασμό με την υψηλή περιεκτικότητα σε προβιοτικά και άλλα πολύτιμα και θρεπτικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένου των 30 «καλών» βακτηρίων, το έχουν κατατάξει επάξια στη λίστα με τις πιο υγιεινές τροφές του 21ου αιώνα.

Τύποι κεφίρ

Υπάρχουν 2 τύποι:

  • Κεφίρ γάλακτος ή με γάλα καρύδας
  • Κεφίρ νερού ή με νερό καρύδας

Μπορεί το υγρό που χρησιμοποιείται για την παρασκευή κεφίρ να είναι διαφορετικό, ωστόσο και οι δύο τύποι εξακολουθούν να είναι κορυφαία πηγή προβιοτικών και να παρέχουν στον οργανισμό αμέτρητα οφέλη.

κεφίρ

Κεφίρ γάλακτος

Είναι το πιο διαδεδομένο είδος και παρασκευάζεται συνήθως από κατσικίσιο, αγελαδινό ή πρόβειο γάλα. Μπορούμε να το προμηθευτούμε από τα περισσότερα σούπερ μάρκετ και καταστήματα βιολογικών προϊόντων.

Όταν το κεφίρ υποστεί ζύμωση, αποκτά ξινή θα λέγαμε γεύση η οποία δεν είναι «αποδεκτή» από όλους. Για τον λόγο αυτό, πολλές εταιρίες παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων έχουν επιλέξει να το εμπλουτίσουν με εκχυλίσματα φρούτων, αρωματικές ουσίες…και φυσικά, ζάχαρη. Για να παραμείνει λοιπόν το κεφίρ μια υγιεινή και θρεπτική τροφή, επιλέγουμε το παραδοσιακό, λευκό κεφίρ και προσθέτουμε μόνοι μας μέλι, βιολογική στέβια ή κάποιο φρούτο. Μπορούμε επίσης, να το προσθέσουμε σε διάφορες συνταγές ως υποκατάστατο των γαλακτοκομικών προϊόντων συμπεριλαμβανομένου του γιαουρτιού, βουτύρου κ.α.

Κεφίρ με γάλα ή γάλα καρύδας

Το γάλα καρύδας προέρχεται από την ανάμειξη του νερού καρύδας και της λευκής σάρκας της. Τόσο το κεφίρ από γάλα καρύδας, όσο και από νερό καρύδας, θεωρούνται ιδιαίτερα θρεπτικά, διότι δεν περιέχουν κανένα συστατικό γάλακτος (π.χ λακτόζη), πάρα μόνο τους φυσικούς υδατάνθρακες (σάκχαρα), που χρειάζονται για την διαδικασία της ζύμωσης και την δημιουργία υγιών βακτηρίων. Η γεύση του, συγκριτικά με το κεφίρ γάλακτος, είναι ελαφρώς πιο γλυκιά και το άρωμα του, ελάχιστα πιο έντονο.

Κεφίρ με νερό ή νερό καρύδας

Η διαδικασία παρασκευής κεφίρ με νερό είναι παρόμοια με αυτή του γάλακτος. Η μόνη διαφορά εντοπίζεται στο γεγονός της ζύμωσης, του πραγματοποιείται μέσα σε νερό που περιέχει ζάχαρη ή χυμό φρούτων. Για να είναι το κεφίρ νερού υγιεινό, πρέπει να έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και ο χυμός να είναι φυσικός και φρέσκος. Ως εκ τούτου, φροντίζουμε πάντοτε να συμβουλευόμαστε την ετικέτα του προϊόντος και να ενημερωνόμαστε σχετικά με τις ποσότητες και τα συστατικά.

Στο σημείο αυτό, αξίζει να αναφέρουμε ότι το κεφίρ με νερό ή άλλα υγρά εκτός του γάλακτος, υστερεί ως προς την διατροφική αξία.  Ωστόσο, μπορούμε να το ενισχύσουμε με την προσθήκη άλλων θρεπτικών συστατικών όπως είναι η βρώμη ή δημητριακά ολικής άλεσης. Επιπλέον, μπορούμε να το συνδυάσουμε με σόδα -πάντοτε χωρίς ζάχαρη- και να φτιάξουμε ένα υγιεινό ανθρακούχο ποτό.

Πως φτιάχνουμε σπιτικό κεφίρ

Αφού ανακαλύψαμε τα πολύτιμα οφέλη του «μαγικού» ροφήματος, τώρα θα μάθουμε τον τρόπο παρασκευής, ο οποίος εν τέλει, είναι πιο εύκολος από ό, τι περιμέναμε.

  1. Σε γυάλινο βάζο, βάζουμε 2 φλιτζάνια φρέσκο γάλα, 2 κουταλιές της σούπας σπόρους κεφίρ και ανακατεύουμε με ξύλινη κουτάλα.
  2. Στην συνέχεια, κλείνουμε αεροστεγώς το βάζο και το τοποθετούμε σε σκιερό μέρος με θερμοκρασία δωματίου.
  3. Εάν θέλουμε το ρόφημα να είναι πυκνό και να έχει έντονη γεύση, αφήνουμε 2 με 3 ημέρες. Εάν θέλουμε να είναι αραιό με ηπιότερη γεύση, 24 ώρες είναι αρκετές. Ουσιαστικά, η χρονική διάρκεια και η θερμοκρασία, είναι οι δύο παράγοντες που καθορίζουν τη ζύμωση.
  4. Σουρώνουμε το κεφίρ (το υγρό) σε ποτήρι και πίνουμε.
  5. Στο βάζο με τους σπόρους κεφίρ, προσθέτουμε ξανά γάλα και ακολουθούμε την διαδικασία από την αρχή.
  6. Το ρόφημα διατηρείται στο ψυγείο, έως 7 ημέρες.

Η συνιστώμενη δόση αντιστοιχεί σε 1-4 ποτήρια ημερησίως.

Μερικά μυστικά

  • Επιλέγουμε κατσικίσιο γάλα διότι έχει υψηλή διατροφική αξία, περιέχει λιγότερη καζεΐνη, λιγότερα λιπαρά και αφομοιώνεται καλύτερα από τον οργανισμό.
  • Αποφεύγουμε γάλατα υψηλής παστερίωσης ή μακράς διάρκειας (UHT), καθώς δυσκολεύουν την διαδικασία ζύμωσης.
  • Προσέχουμε τα σκεύη που χρησιμοποιούμε, να μην είναι μεταλλικά γιατί επηρεάζουν τη ζύμωση.

Διατροφική αξία

Η διατροφική αξία του, είναι μεγαλύτερη από οποιοδήποτε άλλο προβιοτικό, καθώς ένα φλιτζάνι κεφίρ έχει περίπου:

  • 160 θερμίδες
  • 8 gr λιπαρά οξέα
  • 10 gr πρωτεΐνες
  • 12 gr υδατάνθρακες
  • 500 IU βιταμίνη Α
  • 100 IU βιταμίνη D
  • 300 mg ασβέστιο

Περιέχει επίσης, υψηλά ποσοστά βιταμίνης Β12, Β7 και Β9, βιταμίνης Κ, μαγνησίου, ασβεστίου, ενζύμων και προβιοτικών ουσιών.

Οφέλη

Ως κορυφαίο προβιοτικό, παρέχει στον οργανισμό πολλά οφέλη, με τα πιο σημαντικά να περιλαμβάνουν:

Ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό

Πλούσιο σε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, όπως είναι η βιοτίνη και το φυλλικό οξύ, διαδραματίζει σπουδαίο ρόλο στην διατήρηση της υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος. Θεωρείται καλή πηγή προβιοτικών και προστατεύει τον οργανισμό από την ανάπτυξη επιβλαβών βακτηρίων όπως η σαλμονέλα και το E.coli.

Ενδυναμώνει τα οστά

Η οστεοπόρωση είναι μία συχνή και επώδυνη κατάσταση που ταλαιπωρεί χιλιάδες ανθρώπους και κυρίως τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια ασθένεια που επηρεάζει τα οστά, όταν αυτά, δεν λαμβάνουν επαρκείς ποσότητες ασβεστίου. Δεδομένου λοιπόν, ότι το κεφίρ παρασκευάζεται από γάλα (πλούσια πηγή ασβεστίου) και περιέχει βιοδραστικές ουσίες που συμβάλλουν στη σωστή απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό, η συχνή κατανάλωση του χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα επωφελής για την ενδυνάμωση των οστών.

Υγιές γαστρεντερικό σύστημα

Ως κορυφαίο προβιοτικό, είναι ευεργετικό για την πρόληψη και τη θεραπεία γαστρεντερικών διαταραχών όπως είναι η κοκκιωματώδης κολίτιδα (νόσος Crohn) και το έλκος. Ταυτόχρονα, η τακτική κατανάλωση συμβάλλει στην αποκατάσταση της χλωρίδας του εντέρου και στην βελτίωση της πέψης.

Θεωρείται επίσης, ιδανική επιλογή για όσους πάσχουν από δυσανεξία στη λακτόζη, καθώς, όπως αναφέραμε ήδη, περιέχει βακτήρια που μπορούν και διασπούν τη ζάχαρη του γάλακτος. Ωστόσο, επειδή ένα μικρό ποσοστό καταναλωτών έχει αναφέρει παρενέργειες, ύστερα από πρόσληψη κεφίρ από κατσικίσιο γάλα, όσοι έχουν δυσανεξία πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό τους πριν το εντάξουν στην διατροφή τους.

Άλλα οφέλη

Εκτός από τα οφέλη που αναφέραμε, η συχνή κατανάλωση φαίνεται να βοηθά και στα εξής:

  • Έχει ισχυρές αντιβακτηριακές δράσεις.
  • Προλαμβάνει τον καρκίνο.
  • Αντιμετωπίζει φυσικά τις αλλεργικές αντιδράσεις.
  • Μειώνει τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης (LDL).
  • Μειώνει την υψηλή αρτηριακή πίεση.

Παρενέργειες

Η τακτική λήψη, εκτός από θρεπτική θεωρείται και ασφαλής, καθώς βοηθά τον οργανισμό να ανακάμψει από πολλές δυσάρεστες καταστάσεις. Ωστόσο, υπάρχουν οργανισμοί που δεν έχουν εξοικειωθεί με τη κατανάλωση του. Για τον λόγο αυτό, είναι πιθανό κάποιος που δοκιμάζει για πρώτη φορά, να αντιμετωπίσει εντερικές κράμπες και δυσκοιλιότητα. Επιπλέον, η ύπαρξη βακτηρίων και ζυμομυκήτων στην σύσταση του κεφίρ, το καθιστά απαγορευτικό για τις εγκύους, τις θηλάζουσες και για όσους έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, διότι υπάρχει κίνδυνος, να εμφανίσουν λοιμώξεις.