Το φασκόμηλο αποτελεί άλλο ένα δώρο της φύσης για τον άνθρωπο. Οι πολύτιμες, φαρμακευτικές ιδιότητες του «ιερού» για τους Έλληνες, ευπροσάρμοστου βοτάνου, έκαναν τον κόσμο της αρχαιότητας να πιστεύει ότι δεν πρόκειται για ένα απλό βότανο, αλλά για πανάκεια.

Ο Ιπποκράτης, το χρησιμοποίησε για να αντιμετωπίσει τα τσιμπήματα των φιδιών και να τονώσει το μυαλό και το σώμα. Ο Διοσκουρίδης ως ενισχυτικό της γονιμότητας και στην αντιμετώπιση της αιμορραγίας. Ενώ, ο Ρωμαίος φυσιοδίφης Πλίνιος ο πρεσβύτερος, το εφάρμοσε ως τοπικό αναισθητικό, διουρητικό και στυπτικό. Το 800 π.Χ ο Καρλομάγνος, με διάταγμα έδωσε εντολή να φύεται και να καλλιεργείται το φασκόμηλο σε όλα τα βασιλικά κτήματα, γεγονός που βοήθησε να γίνει γνωστό σε κάθε γωνιά της γης.

Σήμερα το φασκόμηλο εξακολουθεί να κατέχει σπουδαία θέση στη ζωή μας και να χρησιμοποιείται εκτός από την κουζίνα, ως πηγή θρεπτικών συστατικών και ως ενισχυτικό γεύσης. Διαδεδομένη είναι επίσης και η χρήση του στην εναλλακτική και σύγχρονη ιατρική, αφού πλέον τα οφέλη του είναι και επιστημονικώς αποδεδειγμένα.

Διατροφική αξία

Στα 100 γραμμάρια αποξηραμένου φασκόμηλου, περιέχονται τα εξής θρεπτικά συστατικά ανά RDA:

  • Ενέργεια: 15,75%
  • Υδατάνθρακες: 47%
  • Πρωτεΐνες: 19%
  • Λιπαρά οξέα: 42,5%
  • Χοληστερίνη: 0%
  • Φυτικές ίνες: 106%

Βιταμίνες

  • Βιταμίνη Β1 (Θειαμίνη): 68,5%
  • Βιταμίνη Β2 (Ριβοφλαβίνη): 26%
  • Βιταμίνη Β3 (Νικοτινικό οξύ): 35.75%
  • Βιταμίνη Β6 (Πυριδοξίνη): 206%
  • Βιταμίνη Β9 (φυλλικό οξύ): 63%
  • Βιταμίνη Α: 196%
  • Βιταμίνη C: 54%
  • Βιταμίνη Ε: 50%
  • Βιταμίνη Κ:1429%

Ηλεκτρολύτες

  • Νάτριο: <1%
  • Κάλιο: 23%

Μέταλλα

  • Ασβέστιο: 165%
  • Χαλκός: 84%
  • Σίδερο: 351%
  • Μαγνήσιο: 107%
  • Μαγγάνιο: 136%
  • Ψευδάργυρος: 43%

Περιέχει επίσης, φυτοθρεπτικά συστατικά συμπεριλαμβανομένου του α-καροτένιου, β-καροτένιου, λουτεΐνης, ζεαξανθίνης και β-κρυπτοξανθίνης.

*RDΑ: Ποσοστό ημερήσιας συνιστώμενης δόσης

Οφέλη για την υγεία

Τα οφέλη και οι ιδιότητες του φασκόμηλου διαδραματίζουν σπουδαίο ρόλο στην διατήρηση της υγείας.

Πιο αναλυτικά:

Αντιφλεγμονώδες

Η υψηλά επίπεδα ουρσολικού οξέος, είναι αυτά που χαρίζουν στο φασκόμηλο τις ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Στοιχεία που αποτιμήθηκαν και από την σύγχρονη ιατρική, καθώς πολλές φαρμακοβιομηχανίες επιλέγουν να το χρησιμοποιήσουν ως βασικό συστατικό σε φάρμακα που προορίζονται για την θεραπεία φλεγμονωδών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της φλεγμονής του στόματος, του λάρυγγα κ.α. Παράλληλα, οι φαινολικές ενώσεις και τα πολύτιμα φλαβονοειδή, συμβάλλουν τόσο στην πρόληψη, όσο και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της αρθρίτιδας, της ουρικής αρθρίτιδας, των καρδιαγγειακών παθήσεων και της υψηλής αρτηριακή πίεσης.

Αντιοξειδωτικό και αντικαταθλιπτικό

Είναι γεγονός, ότι τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη των νευροεκφυλιστικών ασθενειών είναι ραγδαία. Οι λανθασμένες διατροφικές επιλογές, καθώς και ο επιβαρυμένος τρόπος ζωής, είναι παράγοντες που πυροδοτούν τέτοιου είδους παθήσεις. Το πιο σημαντικό βήμα για να θωρακίσετε τον οργανισμό από αυτές τις εξουθενωτικές και επικίνδυνες καταστάσεις, είναι η κατανάλωση μιας υγιούς διατροφής, στην οποία το φασκόμηλο θα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι. Σύμφωνα με μελέτες, το ροσμαρικό οξύ, η απιγενίνη και η λουτεολίνη που βρίσκονται στο βότανο, εξουδετερώνουν τις ελεύθερες ρίζες και προλαμβάνουν την ανάπτυξη του οξειδωτικού στρες, την κύρια αιτία των διαταραχών της μνήμης. Επιπλέον, το χημικό στοιχείο β-thujone, ενισχύει τις γνωστικές λειτουργίες και βοηθά στην καταπολέμηση της κατάθλιψης.

Ανακουφίζει συμπτώματα εμμηνόπαυσης

Η μετεμμηνοπαυσιακή περίοδος είναι μία ιδιαίτερα επώδυνη φάση για τις γυναίκες και έχει ως κύριο χαρακτηριστικό τις ορμονικές ανισορροπίες (μειωμένα οιστρογόνα).. Συχνά, συνοδεύεται από εξάψεις, αϋπνία, νυχτερινή εφίδρωση, ταχυκαρδία, ζαλάδες, πονοκεφάλους κ.α. Σύμφωνα με έρευνες, η πρόσληψη του βοτάνου φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευεργετική, καθώς οι στυπτικές τανίνες μπορούν να καταπραΰνουν άμεσα τα δυσάρεστα συμπτώματα. Επιλέξτε την κατανάλωση τσαγιού από φασκόμηλο, σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Ασπίδα προστασίας κατά του διαβήτη

Ένα από τα πιο σημαντικά και πολύτιμα θα λέγαμε χαρακτηριστικά του φασκόμηλου, είναι η ισχυρή αντι-υπεργλυκαιμική του ιδιότητα. Το εκχύλισμα του βοτάνου έχει την μοναδική ιδιότητα να μειώνει τα επίπεδα της γλυκόζης στα αιμοφόρα αγγεία και ταυτόχρονα να εμποδίζει την συσσώρευση της στο ήπαρ. Παράλληλα βοηθά στην εξισορρόπηση των επιπέδων χοληστερόλης και τριγλυκεριδίων. Όλες αυτές οι δράσεις, είναι κατ’ εξοχήν επωφελείς για τον οργανισμό, αφού μειώνουν σε μεγάλο ποσοστό τον κίνδυνο εκδήλωσης διαβήτη τύπου 2.

Βελτιώνει την υγεία των δοντιών και των οστών

Όλοι αναγνωρίζετε πόσο χρήσιμη είναι η βιταμίνη Κ για τον οργανισμό, αφού συμβάλλει τα μέγιστα για την αύξηση της οστικής πυκνότητα και ενισχύει την υγεία των δοντιών. Ωστόσο, οι τροφές που την περιέχουν φυσικά είναι περιορισμένες, γεγονός που δυσκολεύει την πλήρη κάλυψη του ποσοστού της ημερήσιας δόσης. Ένα κουταλάκι του γλυκού αποξηραμένο φασκόμηλο, αποτελεί μία από τις ελάχιστες φυσικές πηγές, καθώς η περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ ξεπερνά το 27 % της συνιστώμενης πρόσληψης.

Υγιές και νεανικό δέρμα

Τα αντιοξειδωτικά, η βιταμίνη Α και το ασβέστιο, είναι δραστικά συστατικά του φασκόμηλου που απλώνουν στο δέρμα ένα πέπλο προστασίας κατά των επιβλαβών δράσεων των ελεύθερων ριζών και επιβραδύνουν την εμφάνιση σημείων γήρανσης όπως ρυτίδες, λεπτές γραμμές και κηλίδες. Επιπροσθέτως, οι αντιβακτηριακές και αντισηπτικές ιδιότητες του, εκτός από την πρόληψη λοιμώξεων, έχουν αξιοποιηθεί και για την θεραπεία δερματικών παθήσεων συμπεριλαμβανομένης της ακμής, της ψωρίασης και του εκζέματος.

Μακρυά και λαμπερά μαλλιά

Η συμβολή της ανάμειξης φασκόμηλου με δεντρολίβανο, φαίνεται να είναι πολύτιμη για τα μαλλιά. Τα θρεπτικά στοιχεία τους διεγείρουν την κυκλοφορία του αίματος, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η τριχόπτωση και να επιταχύνεται η ανάπτυξη λαμπερών και υγιών μαλλιών. Αν θέλετε να αποκτήσετε αναζωογονημένα, πυκνά, όμορφα και μακρυά μαλλιά, βράστε σε νερό τα δύο βότανα και ξεπλύνετε τα μαλλιά σας, μετά το λούσιμο. Εφαρμόστε μία με δύο φορές την εβδομάδα.

Φτιάξτε αρωματικό έλαιο φασκόμηλου

Για να φτιάξετε αρωματικό έλαιο φασκόμηλου ακολουθείστε τα παρακάτω βήματα:

  1. Πλένετε καλά 3 με 4 φύλλα φασκόμηλου και στη συνέχεια τα στεγνώνετε με μία πετσέτα.
  2. Τα τοποθετείτε σε γυάλινο μπουκάλι χωρητικότητας ενός λίτρου, και συμπληρώνετε με ελαιόλαδο.
  3. Σφραγίζετε και αποθηκεύετε σε σκοτεινό και δροσερό περιβάλλον για 3 εβδομάδες.
  4. Ανακινήστε το δοχείο 2 φορές την ημέρα.

Χρησιμοποιήσετε το αρωματικό έλαιο για να κάνετε μασάζ.

Τα οφέλη των αιθέριων ελαίων

Τα αιθέρια ελαία του βοτάνου περιέχουν πτητικά έλαια με ισχυρές τονωτικές, στυπτικές, αγχολυτικές και καταπραϋντικές ιδιότητες που βοηθούν:

  • Στην ανακούφιση των συμπτωμάτων από ρευματισμούς.
  • Στη μείωση του άγχους.
  • Στην αντιμετώπιση της κεφαλαλγίας.
  • Στη μείωση του υψηλού πυρετού.
  • Στην θεραπεία ηπατικών, στομαχικών και νεφρικών διαταραχών.

Το φασκόμηλο στην κουζίνα

Εκτός από θεραπευτικό μέσο της παραδοσιακής ιατρικής, το φασκόμηλο βρίσκει εφαρμογή και στην κουζίνα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ενισχυτικό γεύσης σε πιάτα ψαριών ή κρέατος και ως καρύκευμα σε σάλτσες και ομελέτες. Εξαιτίας της ξεχωριστής γεύσης και του μοναδικού αρώματος, πολλοί επιλέγουν να το χρησιμοποιήσουν στην παρασκευή λικέρ και ξυδιού.

Μορφές

Εκτός από φαρμακευτικά παρασκευάσματα, το φασκόμηλο διατίθενται σε όλα τα φαρμακεία και καταστήματα βοτάνων σε μορφή τσαγιού, εκχυλίσματος, βάμματος, δισκίων και αιθέριου ελαίου, γεγονός που επιτρέπει την άμεση εφαρμογή του. Ωστόσο, η χρήση του πρέπει να γίνεται πάντοτε με μέτρο και ύστερα από σύμφωνη γνώμη ενός ειδικού, έτσι ώστε, να αποφευχθούν τυχόν παρενέργειες.

Παρενέργειες

Η κατανάλωση του χαρακτηρίζεται σε γενικές γραμμές ασφαλής. Ωστόσο, το φασκόμηλο που ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών μαζί με την μαντζουράνα, τον βασιλικό, το θυμάρι κ.α., συγκαταλέγεται στη λίστα με τα αλλεργιογόνα φυτά. Ως εκ τούτου, τα άτομα που είναι αλλεργικά στα βότανα της ίδιας οικογένειας, είναι πιθανό να εμφανίσουν παρόμοιες ή και τις ίδιες αλλεργικές αντιδράσεις. Επίσης, η υπερβολική κατανάλωση είναι πιθανό να προκαλέσει δηλητηρίαση, επιληπτικές κρίσεις και βλάβες στο συκώτι και το νευρικό σύστημα. Τέλος, οι εμμηναγωγές δράσεις του βοτάνου το καθιστούν απαγορευτικό για τις εγκύους, διότι υπάρχει περίπτωση να οδηγήσει σε αποβολή. Η χρήση φασκόμηλου σε μικρά παιδιά και γυναίκες που θηλάζουν θα πρέπει να γίνεται μόνον υπό την καθοδήγηση γιατρού.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να αντικαταστήσει την διάγνωση του γιατρού σας. Πάντοτε, πριν κάνετε χρήση των βοτάνων να συμβουλεύεστε ένα ειδικό σε θέματα υγείας.