Ποια τροφή συνιστά κύριο συστατικό της σοκολάτας και διακρίνεται για τις ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ο λόγος για το κακάο, τον πολύτιμο καρπό ενός αειθαλούς τροπικού δέντρου που ευδοκιμεί στις ανατολικές περιοχές των Άνδεων, γνωστό και ως Κακαόδεντρο.

Η ιστορία του ξεκινά πολλούς αιώνες πριν, όταν οι αυτόχθονες λαοί της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής το καλλιεργούσαν τόσο για γαστρονομικούς, όσο και για φαρμακευτικούς σκοπούς. Ωστόσο, το κακάο δεν περιοριζόταν αποκλειστικά σε αυτές τις χρήσεις, οι ινδιάνοι το χρησιμοποιούσαν και ως συνάλλαγμα για τις οικονομικές συναλλαγές τους.

Γενικότερα, το κακάο κατείχε σπουδαία θέση στην ζωή των λαών της Αμερικής, καθώς επικρατούσε η πεποίθηση πως το ήταν δώρο του θεού. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως το όνομα του theobroma, στα αρχαία Ελληνικά σημαίνει «τροφή των θεών».

Τη σπουδαιότητα της τροφής μπορούμε να τη διακρίνουμε και μέσα από τα αρχαιολογικά ευρήματα (χειρόγραφα, αγγεία κ.α.) που καταγράφουν τη χρήση του σε τελετουργίες και σε γιορτές.

Στην Ευρώπη εισήχθη μέσω του Χριστόφορου Κολόμβου. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο διάσημος θαλασσοπόρος γνώριζε μόνο την χρήση του ως συνάλλαγμα, στάθηκε αιτία, οι μαγειρικές και θεραπευτικές του ιδιότητες να παραμείνουν για πολλά χρόνια άγνωστες.

Η δημοτικότητα του αυξήθηκε το έτος 1965 και έπειτα, όταν ένα κατάστημα ξεκίνησε να το πουλάει ως ρόφημα. Το ρόφημα κακάο ήταν τόσο ακριβό, που μόνοι οι πλούσιοι μπορούσαν να το καταναλώσουν.

Στις ημέρες μας, η ανάπτυξη της τεχνολογίας και η αύξηση της ζήτησης ήταν παράγοντες που διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην μείωση της τιμής του. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, το κακάο να κατακτήσει κάθε γωνία του κόσμου.

Σήμερα, καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες και είναι διαθέσιμο σε ποικίλες μορφές όπως σκόνη, ακατέργαστο και βουτυρο κακάο. Ωστόσο, το ακατέργαστο κακάο φαίνεται να είναι το πιο θρεπτικό από όλα, διότι δεν περιέχει πρόσθετα. Πάρα ταύτα, η δημοφιλία του έχει απήχηση σε όλες τις μορφές που διατίθενται στην αγορά.

Διατροφική αξία

Τα 100 γραμμάρια σκόνης κακάο περιέχουν περίπου:

  • Πρωτεΐνη: 40%*
  • Ασβέστιο: 12%*
  • Κάλιο: 43%*
  • Σίδηρος: 75%*
  • Βιταμίνη Β6: 5%*
  • Μαγνήσιο: 124%*
  • Χοληστερόλη: 0%
  • Διαιτητικές ίνες: 132%*

*Ποσοστό Ημερήσιας Συνιστώμενης Πρόσληψης

Οφέλη

Τα οφέλη που παρέχει το κακάο στον οργανισμό είναι πολλά και ιδιαίτερα εντυπωσιακά.

kakao-trofi-kakaodentro

Ορισμένα από τα πιο σπουδαία περιλαμβάνουν:

Βελτιώνει τη λειτουργία του μυικού και νευρικού συστήματος

Τα 100 γραμμάρια σκόνης κακάο περιέχουν περίπου 270 mg μαγνησίου. Αυτό σημαίνει πως συνιστά πλούσια πηγή του πολύτιμου μετάλλου και έναν εξαιρετικό τρόπο πρόσληψης της ημερήσιας συνιστώμενης δόσης.

Το μαγνήσιο είναι από τα πιο σπουδαία μέταλλα που χρειάζεται ο οργανισμός. Όπως έχει αποδειχθεί διαδραματίζει «ρόλο κλειδί» σε περισσότερες από 300 βιοχημικές αντιδράσεις του σώματος. Με τις πιο σπουδαίες να περιλαμβάνουν την ενίσχυση της λειτουργίας του μυικού και νευρικού συστήματος, τη βελτίωση της δομής των μυών και διατήρηση σταθερού καρδιακού παλμού.

Ενισχύει την προσπάθεια απώλειας των περιττών κιλών

Κι όμως, είναι γεγονός! Η τακτική κατανάλωση κακάο μπορεί να βοηθήσει να χάσουμε τα περιττά κιλά. Αρκεί βέβαια να τηρούμε το μέτρο.

Η αλήθεια είναι πως στη σύνθεση του περιέχονται υψηλά ποσοστά λιπαρών και θερμίδων. Διαθέτει όμως και μεγάλες ποσότητες φυτικών ινών, οι οποίες είναι γνωστό πως προάγουν το αίσθημα κορεσμού και αποτρέπουν την υπερκατανάλωση τροφής.

Επιπροσθέτως, οι φυτικές ίνες βελτιώνουν την λειτουργία του πεπτικού συστήματος και μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης στομαχικών διαταραχών, συμπεριλαμβανομένης της δυσκοιλιότητας.

Αποτρέπει την εμφάνιση Αναιμίας

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος στον οργανισμό διότι διεγείρει την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων. Η ανεπάρκεια συχνά οδηγεί σε κόπωση, ενώ η μακροχρόνια έλλειψη έχει συνδεθεί με εμφάνιση αναιμίας.

Συνεπώς η τακτική κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο, συμπεριλαμβανομένου του κακάο, είναι ένας τρόπος να προστατέψουμε τον οργανισμό από τις δυσάρεστες συνέπειες που προκαλεί η έλλειψη σιδήρου.

Προσοχή! Για να ενισχύσουμε την βιοδιαθεσιμότητα του σιδήρου, καλό είναι να καταναλώσουμε το κακάο μαζί με τροφές που είναι πλούσιες σε βιταμίνη C (π.χ εσπεριδοειδή κ.α.)

Μπορεί να μειώσει την υψηλή αρτηριακή πίεση

Το κακάο, τόσο σε μορφή σκόνης, όσο και σε μορφή μαύρης σοκολάτας, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Το φαινόμενο αυτό παρατηρήθηκε για πρώτη φορά στους κατοίκους της Κεντρικής Αμερικής που κατανάλωναν κακάο και είχαν χαμηλότερη αρτηριακή πίεση σε σχέση με όσους δεν κατανάλωναν την τροφή.

Μερικά χρόνια αργότερα, επιστημονικές μελέτες απέδειξαν πως τα φλαβονοειδή που υπάρχουν στη σύνθεση του βελτιώνουν τα επίπεδα μονοξειδίου του αζώτου στο αίμα. Γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τη λειτουργία των αιμοφόρων αγγείων και να μειώσει την αρτηριακή πίεση.

Βελτιώνει τη λειτουργία του εγκεφάλου

Αρκετές μελέτες έχουν βρει ότι οι πολυφαινόλες που απατώνται φυσικά και στο κακάο, έχουν την ικανότητα να τονώνουν τη κυκλοφορία του αίματος στο εγκέφαλο. Αυτό έχει ως συνέπεια να συμβάλλει στη βελτίωση της υγεία και να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης νευροεκφυλιστικών ασθενειών όπως το Alzheimer ή νόσος του Πάρκινσον.

Ωστόσο, οι έρευνες βρίσκονται σε πρώιμο στάδιο και απαιτούνται περισσότερες μελέτες πάνω στο θέμα.

Ενισχύει τη διάθεση

Το κακάο φαίνεται να επιδρά ευεργετικά στην τόνωση της διάθεσης (ακόμη και στα βρέφη) και να συμβάλλει επίσης στη μείωση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης.

Οι θετικές επιδράσεις στην ενίσχυση της διάθεσης ενδεχομένως να οφείλονται στις φλαβανόλες, στη μετατροπή της τρυπτοφάνης σε φυσική σεροτονίνη, στην περιεκτικότητα σε καφεΐνη ή απλώς στην αισθητική απόλαυση της κατανάλωσης σοκολάτας.

Οποιαδήποτε κι αν είναι η αιτία, το σημαντικό είναι πως το κακάο είναι ένας τρόπος να ενισχύσουμε τη διάθεση μας και να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικά (και πάνω από όλα φυσικά) τα δυσάρεστα συμπτώματα την ψυχικών μεταπτώσεων.

Βελτιώνει τα συμπτώματα του διαβήτη τύπου 2

Αν και η κατανάλωση σοκολάτας δεν βοηθά στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Ωστόσο, το κακάο φαίνεται πως διαθέτει αντιδιαβητικές ιδιότητες.

Πιο συγκεκριμένα, μελέτες απέδειξαν ότι οι φλαβανόλες μπορούν να επιβραδύνουν στην πέψη και στην απορρόφηση των υδατανθράκων στο έντερο, να βελτιώσουν την έκκριση ινσουλίνης και να μειώσουν την πρόσληψη σακχάρου στο αίμα.

Επιπροσθέτως, μια ανασκόπηση μελετών έδειξε ότι η κατανάλωση μαύρης σοκολάτας ή κακάο πλούσιο σε φλαβανόλη, μπορεί να μειώσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, να βελτιώσει τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα και να ελαττώσει τη φλεγμονή, τόσο στα άτομα που πάσχουν από διαβήτη, όσο και στους υγιείς.

Αν και τα πρώτα αποτελέσματα είναι πολλά υποσχόμενα, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για να εξακριβωθούν πλήρως.

Μπορεί να έχει προστατευτικές ιδιότητες για τον καρκίνο

Τα φλαβονοειδή που υπάρχουν στο κακάο έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Όπως φαίνεται, οι πολύτιμες ενώσεις διαθέτουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες οι οποίες συμβάλλουν στην καταπολέμηση της φλεγμονής, αναστέλλουν την κυτταρική ανάπτυξη, εξοντώνουν τα καρκινικά κύτταρα και προλαμβάνουν την εξάπλωσης των καρκινικών κυττάρων.

kakao-trofi

Το κακάο στην γαστρονομία

Λαμβάνοντας υπόψη τα οφέλη που προσφέρει στην υγεία μας, είναι λογικό να αναζητήσουμε τρόπους για να το συμπεριλάβουμε στις διατροφικές μας επιλογές.

Στο εμπόριο είναι διαθέσιμο σε μορφή σοκολάτα, οι οποίες όμως δεν περιέχουν μόνο κακάο. Αντίθετα, είναι φορτωμένες με συντηρητικά, σάκχαρα και πολλές θερμίδες.

Έτσι, ο μοναδικός και ο πιο υγιεινός τρόπος είναι να προσθέσουμε σκόνη κακάο σε δικές μας παρασκευές.

Αρχικά να αναφέρουμε πως μια μικρή ποσότητα σκόνης κακάο, είναι αρκετή για να προσφέρει όλες τις πολύτιμες ενώσεις (φλαβονοειδή, αντιοξειδωτικά κ.α.) που έχει ανάγκη ο οργανισμός.

Βέβαια η γεύση του είναι πικρή και δε θα μπορούσε να συγκριθεί με τις σοκολάτες γάλακτος (παρότι συνιστά βασικό συστατικό τους). Γιαυτό ακολουθούν ορισμένες ιδέες που θα βοηθήσουν να το ενσωματώσουμε στη διατροφή μας, χωρίς να μας «ξενίζει» η πικρή γεύση του.

Κακάο σε smoothies

Η γλυκύτητα των smoothies έχει την ικανότητα να καλύπτει την πικρή γεύση του κακάο. Για να παρασκευάσουμε smoothie με κακάο, συνδυάζουμε τα αγαπημένα μας φρούτα ( φράουλες , μπανάνες ή βατόμουρα) με γιαούρτι και πάγο. Εκτοξεύουμε τη γεύση του smoothie προσθέτοντας 1 κ.γ. κακάο.

Πασπαλίζουμε την φρουτοσαλάτα μας

Η έντονη γεύση του συνδυάζεται τέλεια με τη φυσική γλυκύτητα των φρούτων. Αυτό κάνει το τέλειο υγιεινό επιδόρπιο για μικρούς και μεγάλους και ειδικότερα για αυτούς που θέλουν να διατηρήσουν το βάρος τους. Τεμαχίζουμε τα αγαπημένα μας φρούτα (ανανά, σμέουρα και μπανάνες) και πασπαλίζουμε 1 κ.γ. κακάο. Το σνακ συνιστά σημαντική πηγή αντιοξειδωτικών.

Σμέουρα: τα οφέλη, οι ιδιότητες και οι χρήσεις τους

Φτιάχνουμε νόστιμα και υγιεινά brownies

Παίρνουμε οποιαδήποτε συνταγή brownie και αντικαθιστούμε με ακατέργαστη σκόνη κακάο, την ποσότητα σοκολάτας που απαιτεί η παρασκευή. Καλό είναι επίσης, να ελαχιστοποιήσουμε την ποσότητα ζάχαρης ή να την αντικαταστήσουμε με καστανή ακατέργαστη.

Σπιτικές μπάρες

Και μόνο η ιδέα να παρασκευάσουμε μόνοι μας μπάρες δημητριακών μπορεί να μας τρομάξει. Δεν πρέπει όμως να αποθαρρυνθούμε. Στην πραγματικότητα είναι πολύ πιο εύκολο να φτιάξουμε σπιτικές μπάρες δημητριακών.

Επιπλέον, οι σπιτικές μπάρες τείνουν να περιέχουν λιγότερη ζάχαρη και περισσότερες θρεπτικές ουσίες, σε σχέση με τις μπάρες του εμπορίου.

Βρώμη και βιολογικό βούτυρο είναι μια καλή βάση για τέλειες σπιτικές μπάρες. Μπορούμε να προσθέσουμε μέλι, που θα χαρίσει στις μπάρες τη γλυκύτητα που αναζητάμε. Τα καρύδια, οι ολόκληροι σπόροι, τα αποξηραμένα φρούτα και 1 κ.γ. σκόνη κακάο, θα προσφέρουν όλη τη νοστιμιά και τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται ο οργανισμός μας.

Σπιτικές τρούφες

Οι τρούφες είναι ένα νόστιμο επιδόρπιο. Η διαδικασία παρασκευής είναι αρκετά εύκολη και απαιτούνται απλά και ιδιαίτερα θρεπτικά υλικά.

Αναμειγνύουμε σε ένα μπολ τεμαχισμένη καρύδα, μέλι, γάλα καρύδας, βούτυρο αμυγδάλου και ακατέργαστη σκόνη κακάο και φτιάχνουμε μικρές μπάλες που τις κυλάμε σε σκόνη κακάο.

Για μια πλήρη συνταγή για νηστίσιμες τρούφες σοκολάτας με σκόνη κακάο, ελέγξτε εδώ.

Παρενέργειες – Προφυλάξεις

Αν και περιέχει μεγάλη ποικιλία θρεπτικών συστατικών που παρέχουν στον οργανισμό πολλαπλά οφέλη. Ωστόσο, δεδομένου ότι συνιστά πηγή καφεΐνης, ενδέχεται η υπερβολική λήψη να προκαλέσει ορισμένες παρενέργειες μεταξύ των οποίων αυξημένη ούρηση, αϋπνία και ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό.

Μπορεί επίσης, να επιδεινώσει τα δυσάρεστα συμπτώματα τα οποία αποτελούν συνέπεια διαταραχών άγχους και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.

Αν και συνιστά πηγή ασβεστίου, η ταυτόχρονη πρόσληψη με τροφές που περιέχουν ασβέστιο, εμποδίζει τη βιοδιαθεσιμότητα του μετάλλου. Έτσι δικαιολογείται και το γεγονός ότι οι σοκολάτες γάλακτος, δεν είναι υγιεινές.

Σημείωση! Άτομα που πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση πρέπει να αποφύγουν την κατανάλωση του. Όπως έχει αποδειχθεί ενδέχεται να επηρεάσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Θηλασμός

Η κατανάλωση κακάο κατά τη διάρκεια του θηλασμού, αντενδείκνυται. Όπως έχει αποδειχθεί μπορεί να προκαλέσει κοιλιακή δυσφορία στα βρέφη.

Αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα

Ενδέχεται να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που χορηγούνται για την αντιμετώπιση του άσθματος, της κατάθλιψης και του διαβήτη. Επίσης, η καφεΐνη που υπάρχει στη σύνθεση του, μπορεί να επηρεάσει τις επιδράσεις ορισμένων φαρμάκων για την καρδιά.

Αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, συμβουλευτείτε το γιατρό σας πριν καταναλώσετε κακάο.