Το καρπούζι είναι ένα ζουμερό και νόστιμο φρούτο εποχής, που έχει κατακτήσει μικρούς και μεγάλους. Ωστόσο, εκτός από την υπέροχη γεύση, μπορεί να προσφέρει αμέτρητα οφέλη στην υγεία. Φορτωμένο με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, το καρπούζι συνιστά το μυστικό της.. μακροζωίας.

Πρόκειται για φρούτο και λαχανικό ταυτόχρονα, με μια μεγάλη ιστορία που χάνεται στο βάθος των αιώνων. Εκτιμάται ότι καλλιεργήθηκε για πρώτη φορά στην Αίγυπτο, και συγκεκριμένα στην κοιλάδα του Νείλου, το 2.οοο π.Χ. Για χιλιάδες χρόνια, το καρπούζι αποτελούσε μια από τις βασικές τροφές των κατοίκων της Αφρικής, οι οποίοι επωφελούνταν τόσο από τα γαστρονομικά όσο και από τα θεραπευτικά οφέλη του.

Βέβαια, θα ήταν αδιανόητο ένας τέτοιος πολύτιμος διατροφικός θησαυρός να μη αποκτήσει τη φήμη που του αρμόζει. Έτσι, μέχρι τον 10ο αιώνα μ.Χ., οι εξερευνητές της εποχής εκείνης, φρόντισαν ώστε η καλλιέργεια και η κατανάλωση καρπουζιού να εξαπλωθεί πρώτα στην Ινδία και την Κίνα και ύστερα σε ολόκληρη την Ευρώπη και την Αμερική.

Σήμερα, το καρπούζι αποτελεί ίσως το πιο αγαπημένο καλοκαιρινό φρούτο, αφού κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού φροντίζει να μας δροσίζει με τον καλύτερο τρόπο και παράλληλα, να υποστηρίζει τα επίπεδα ευεξίας στο σώμα.

Διατροφική αξία

Ένα φλιτζάνι καρπούζι κομμένο σε κύβους περιέχει περίπου:

 

karpoyzi-diatrofiki-axia

  • Θερμίδες: 46
  • Υδατάνθρακες: 11,5 gr
  • Πρωτεΐνες: 1 gr
  • Λιπαρά: 0,2 gr
  • Φυτικές ίνες: 0,6 gr
  • Βιταμίνη Α: 865 IU (17%)*
  • Βιταμίνη Β1: 0,1 mg (3%)*
  • Βιταμίνη Β5: 0,3 mg (3%)*
  • Βιταμίνη Β6: 0,1 mg (3%)*
  • Βιταμίνη C: 12,3 mg (21%)*
  • Χαλκό: 0,1 mg (3%)*
  • Μαγγάνιο: 0,1 mg (3%)*
  • Κάλιο: 170 mg (5%)*
  • Μαγνήσιο: 15,2 mg (4%)*

Οφέλη

Ορισμένα από τα πιο σπουδαία οφέλη του δροσερού φρούτου, περιλαμβάνουν:

karpoyzi

Ενισχύει το ανοσοποιητικό

Μελέτες δείχνουν ότι το καρπούζι μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα αργινίνης. Πρόκειται για ένα  σημαντικό αμινοξύ που χρησιμοποιείται για τη σύνθεση του μονοξειδίου του αζώτου, ενώ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο και στην τόνωση του κυκλοφορικού, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεση.

Το καρπούζι είναι επίσης πηγή βιταμίνης C. Ενός βασικού μικροθρεπτικού συστατικού, το οποίο έχει την ικανότητα να ενισχύει την υγεία του ανοσοποιητικού. Ταυτόχρονα οι ισχυρές αντιοξειδωτικές δράσεις της βιταμίνης βοηθούν στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών και στη μείωση της φλεγμονής, προστατεύοντας τα κύτταρα από τις επιπτώσεις της οξειδωτικής βλάβης και του στρες.

Βελτιώνει την υγεία της καρδιάς

Το καρπούζι περιέχει καλή ποσότητα καλίου και μαγνησίου. Δύο σημαντικά θρεπτικά συστατικά που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση των φυσιολογικών τιμών της αρτηριακής πίεσης. Ως εκ τούτου, η τακτική κατανάλωση καρπουζιού, θα μπορούσε να βελτιώσει τη λειτουργία της καρδιάς, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών διαταραχών.

Επιπροσθέτως, το λυκοπένιο, ένα από τα καροτενοειδή που βρίσκεται σε αφθονία στο καρπούζι, μπορεί επίσης να βοηθήσει να κρατήσουμε την καρδιά μας υγιή και δυνατή, καθώς έχει την ιδιότητα να μειώνει τη φλεγμονή και να βελτιώνει τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα. Επίσης, μελέτες έχουν αποδείξει ότι το καρπούζι μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση της αρτηριακής δυσκαμψίας, στην εξισορρόπηση της χοληστερόλης και στη βελτίωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης σε ασθενείς με υπέρταση.

Ανακουφίζει τους μυϊκούς πόνους

Ένα από τα κορυφαία οφέλη του καρπουζιού είναι η ικανότητά να προάγει την ανάκτηση μυών και να καταπολεμήσει τους μυϊκούς πόνους των αθλητών.

Πιο συγκεκριμένα, η υψηλή περιεκτικότητα σε πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, συμπεριλαμβανομένης της βιταμίνης C, του μαγνησίου και του καλίου, προστατεύουν τους χόνδρους και τα οστά, βοηθούν στην αποκατάσταση του τένοντα και των συνδέσμων και συμβάλλουν στην άμεση επούλωση πληγών και τραυμάτων.

Πολύτιμη είναι επίσης και η συμβολή στην πρόληψη και ανακούφιση από μυικούς πόνους και κράμπες.

Ενισχύει τη φυσική διαδικασία αποτοξίνωσης του οργανισμού

Ένα από τα κορυφαία οφέλη στο καρπούζι είναι η υψηλή περιεκτικότητά σε νερό. Στην πραγματικότητα, το καρπούζι εκτιμάται ότι αποτελείται από περίπου 91% νερό, το οποίο μπορεί να βοηθήσει στην αποτοξίνωση του οργανισμού, καθώς και να μας απαλλάξει από την κατακράτηση υγρών που προκαλεί φούσκωμα και πρήξιμο.

Το κάλιο και το μαγνήσιο είναι επίσης δύο σημαντικά μέταλλα που βοηθούν στην αποτοξίνωση, καθώς δρουν ως ηλεκτρολύτες τονώνοντας το κυκλοφορικό και επιτρέποντας στο οξυγόνο να φτάσει στα κύτταρα.

Βοηθά στην καταπολέμηση των καρκινικών κυττάρων

Το καρπούζι είναι ένας μεγάλος «προμηθευτής» αντιοξειδωτικών, βιταμίνης C και βιταμίνης Α , ουσίες που βοηθούν στην καταπολέμηση της βλάβης των ελεύθερων ριζών και εμποδίζουν τη μετάλλαξη του DNA, αποτρέποντας το σχηματισμό καρκινικών κυττάρων.

Μελέτες έχουν δείξει ότι οι υψηλές δόσεις βιταμίνης C μπορούν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των αντικαρκινικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη χημειοθεραπεία και παράλληλα να μειώσουν τις παρενέργειες τους.

Προστατεύει την υγεία του δέρματος

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε αντιοξειδωτικές βιταμίνες Α και C, το καρπούζι έχει την ικανότητά να προστατεύει τα κύτταρα τις επιδερμίδας από βλάβες που προκαλούνται από τις υπεριώδεις ακτινοβολίες και τους περιβαλλοντικούς ρύπους.

Επιπροσθέτως, οι συγκεκριμένες ενώσεις διεγείρουν την παραγωγή κολλαγόνου, μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης σημείων πρόωρης γήρανσης όπως ρυτίδες, κηλίδες και λεπτές γραμμές.

Υποστηρίζει την υγεία των ματιών

Σημαντικά θρεπτικά συστατικά που υπάρχουν στο καρπούζι όπως το βήτα-καροτένιο , η βιταμίνη Α, η βιταμίνη C, η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη συμβάλλουν στην πρόληψη διαταραχών που σχετίζονται με την όραση συμπεριλαμβανομένης της εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Την κύρια αιτία τύφλωσης στους ηλικιωμένους.

Βοηθά στην απώλεια βάρους

Παρά το γεγονός ότι είναι πλούσιο σε βιταμίνες και ανόργανα συστατικά, η περιεκτικότητα σε θερμίδες είναι πολύ μικρή. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι ένα φλιτζάνι κομμένο σε κύβους καρπούζι περιέχει μόλις 46 θερμίδες.

Για το λόγο αυτό, το καρπούζι βοηθά στην απώλεια βάρους προωθώντας την κορεσμό και τροφοδοτεί τον οργανισμό με όλες τις θρεπτικές ουσίες που χρειάζεται για να παραμείνει υγιής.

Ανακουφίζει από την παλινδρόμηση οξέος

Ένα από τα οφέλη του καρπουζιού είναι ότι βοηθά στη μείωση των συμπτωμάτων της παλινδρόμησης οξέος. Καθώς έχει την ικανότητα να καταπραΰνει τη γαστρεντερική οδό, να ρυθμίζει τα επίπεδα του pH και να μειώνει τη φλεγμονή και την παραγωγή οξέων σε όλο το σώμα.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι τα καρπούζια (μαζί με τα πεπόνια) αποτελούν μέρος της δίαιτας GAPS. Ενός διατροφικού προγράμματος που έχει σχεδιαστεί για την άμεση αντιμετώπιση των πεπτικών παθήσεων και την μείωση της φλεγμονής.

Φαρμακευτικές χρήσεις

Δεδομένης της υψηλής διατροφικής αξίας και των ισχυρών θεραπευτικών ιδιοτήτων του, θα ήταν παράλογο να μην βρίσκει εφαρμογή και στην παραδοσιακή ιατρική.

Αναλυτικότερα, στην ολιστική ιατρική τόσο η σάρκα, όσο και ο εξωτερικός φλοιός και οι σπόροι του, χρησιμοποιούνται για την πρόληψη και αντιμετώπιση διαφόρων προβλημάτων υγείας.

Ο συνδυασμός του με άλλα βότανα ή παρασκευή τσαγιού με το φλοιού του καρπουζιού, βοηθούν στην καταπολέμηση των ουρολοιμώξεων και του πυρετού, καθώς και στην ενίσχυση της υγείας της καρδιάς, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών.

Από την άλλη, στην ιατρική της Αγιουρβέδα , το καρπούζι χρησιμοποιείται ως αφροδιασιακό, για την τόνωση του κυκλοφορικού συστήματος και στη διατήρηση της υγείας του ήπατος.

Πως να επιλέξουμε το σωστό καρπούζι

Η επιλογή ενός ώριμου και γλυκού καρπουζιού με το μάτι είναι δύσκολη υπόθεση. Για τον λόγο αυτό, αποκαλύπτουμε μερικά μυστικά που θα βοηθήσουν να αγοράσουμε το πιο νόστιμο καρπούζι.

Τα σημεία που πρέπει να προσέξουμε περιλαμβάνουν:

  • Χρώμα. Πρέπει να είναι ομοιόμορφο, χωρίς κηλίδες. Το χρώμα στη βάση του καρπουζιού θα πρέπει να είναι ασπροκίτρινο.
  • Σχήμα. Συμμετρικό χωρίς χτυπήματα ή ρωγμές.
  • Κοτσάνι. Να είναι ξεραμένο. Το φρέσκο κοτσάνι είναι ένδειξη ότι κόπηκε νωρίς.
  • Καφέ σημάδια. Τα καφέ σημάδια στην επιφάνεια του καρπουζιού αποκαλύπτουν ότι οι μέλισσες αποικονίασαν το φυτό πολλές φορές. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το καρπούζι να είναι πιο γλυκό.
  • Μέγεθος και βάρος. Όσο πιο μεγάλο και βαρύ είναι το καρπούζι τόσο πιο νόστιμο είναι. Επιλέγουμε καρπούζια που το βάρος τους κυμαίνεται από 9 έως 12 κιλά.

Σε περίπτωση που δεν βρήκαμε καρπούζι που να πληρεί τις παραπάνω προϋποθέσεις και το φρούτο που επιλέξαμε είναι άγουρο, μπορούμε προτού το κόψουμε να το αφήσουμε για μερικές ημέρες σε θερμοκρασία δωματίου, έως ότου ωριμάσει.

Τα χαρακτηριστικά που θα μας βοηθήσουν να καταλάβουμε αν το καρπούζι έχει ωριμάσει:

  • Η φλούδα. Αν γρατζουνίσουμε με το νύχι μας την φλούδα του φρούτου και αυτή αφαιρείται με ευκολία τότε το καρπούζι είναι ώριμο.
  • Ο ήχος. Χτυπάμε ελαφρώς στην επιφάνεια του καρπουζιού. Ο «κούφιος» ήχος αποτελεί ένδειξη ότι το καρπούζι έχει ωριμάσει.

Κάτι σημαντικό… Γνωρίζατε ότι τα καρπούζια που φυλάσσονται σε θερμοκρασία δωματίου περιέχουν στη σύνθεση τους περισσότερα θρεπτικά συστατικά από τα καρπούζια που διατηρούνται στο ψυγείο ή έχουν μόλις κοπεί από το χωράφι;

Αποθήκευση

Το ολόκληρο καρπούζι έχει διάρκεια ζωής 2 με 3 εβδομάδες. Το κομμένο διατηρείται στο ψυγείο για μερικές μέρες.

karpoyzi-feta

Τρόποι να εντάξουμε το καρπούζι στη διατροφή μας

Το καρπούζι είναι ένα φρούτο με υψηλή διατροφική αξία, υπέροχη γεύση και λιγοστές θερμίδες. Συνεπώς, οι τρόποι να το εντάξουμε στη διατροφή μας, είναι πολλοί.

Μπορούμε να το προσθέσουμε σε ποτά, smoothies ή ροφήματα που βοηθούν στην απώλεια των περιττών κιλών. Μπορούμε επίσης να το χρησιμοποιήσουμε για να παρασκευάσουμε έναν αναζωογονητικό χυμό. Να το καταψύξουμε και να φτιάξουμε μια δροσερή γρανίτα.

Ένας άλλος δημοφιλής τρόπος για να το το απολαύσουμε είναι να το συνδυάσουμε με φέτα φτιάχνοντας ένα νόστιμο και υγιεινό σνακ. Επιπλέον, να το προσθέσουμε σε φρουτοσαλάτες ή να το χρησιμοποιήσουμε ως συνοδευτικό ή γαρνιτούρα σε επιδόρπια.

Καλοκαιρινή λιχουδιά: «πίτσα» με καρπούζι

Είναι οι σπόροι του καρπουζιού βρώσιμοι;

Πολύς λόγος γίνεται για το αν οι σπόροι (κουκούτσια) του καρπουζιού είναι βρώσιμοι. Η απάντηση είναι πως οι σπόροι του καρπουζιού δεν είναι απλά ασφαλείς για κατανάλωση, αλλά μπορούν να καταναλωθούν ως ένα πλήρες γεύμα, αφού η περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά είναι εξαιρετικά υψηλή.

Παρενέργειες – Προφυλάξεις

Στο καρπούζι, τα επίπεδα υδατανθράκων και ζάχαρης είναι υψηλά. Ως εκ τούτου, η κατανάλωση μεγάλης ποσότητας ενδέχεται να αυξήσει αρκετά γρήγορα τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.

Όσοι παρουσιάζουν μια μορφή αντίστασης στην ινσουλίνη (προ-διαβητικοί ή διαβητικοί), καλό είναι να επιλέγετε φρούτα όπως είναι τα μούρα. Τα μούρα, ενώ έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη, είναι εξίσου ωφέλιμα όπως το καρπούζι.

Εναλλακτικά, μπορείτε να συνδυάσετε το καρπούζι με άλλα τρόφιμα που αποτελούν πηγές πρωτεΐνης, φυτικών ινών και υγιών λιπαρών οξέων. Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρετε να επιβραδύνετε την επίδραση της ζάχαρης στο αίμα.

Επίσης, όσοι πάσχουν από γλαύκωμα, πρέπει να αποφεύγουν την κατανάλωση του, καθώς αυξάνει την ενδοφθάλμια πίεση.