Από αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι και σήμερα, τα οστρακοειδή και ειδικότερα τα μύδια καταλαμβάνουν ένα σημαντικό μέρος στην ανθρώπινη διατροφική αλυσίδα. Η ευκολία με την οποία συλλέγονται, σε συνδυασμό με την αφθονία σε όλες σχεδόν τις θάλασσες του πλανήτη, οδήγησαν στην συστηματική καλλιέργεια των νόστιμων θαλασσινών, τροφοδοτώντας τον οργανισμό μας με μεγάλη ποικιλία θρεπτικών συστατικών.

Ας γνωρίσουμε λοιπόν τα μύδια λίγο καλύτερα….

Όπως αναφέραμε τα μύδια καταναλώνονται εδώ και αιώνες. Ωστόσο, η συστηματική εκτροφή ξεκίνησε τη δεκαετία του ’80 με την άνοδο της βιομηχανίας τροφίμων. Ο γρήγορος ρυθμός ανάπτυξής και τα τεράστια οικονομικά οφέλη που απέφερε το εμπόριο από τα μύδια, είχε ως αποτέλεσμα η φήμη τους να εκτοξευθεί.

Ταυτόχρονα, η πλήρης αποκωδικοποίηση στη σύνθεση τους, μας έδωσε να καταλάβουμε ότι τα μύδια δεν είναι μόνο μια νόστιμη τροφή και μια εύκολη καλλιέργεια, αλλά αποτελούν έναν διατροφικό θησαυρό που πρέπει οπωσδήποτε να συμπεριλάβουμε στη διατροφή μας.

Οφέλη

Τα μύδια περιέχουν στη σύνθεση τους πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, τα οποία διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του οργανισμού.

Αναλυτικότερα,

Πρωτεΐνες και χαμηλά λιπαρά: Τα θαλασσινά (κυρίως τα οστρακοειδή) είναι πλούσια σε πρωτεΐνες και χαμηλά σε λιπαρά. Γεγονός που τα καθιστά ιδανική τροφή για όσους θέλουν να διατηρήσουν το βάρος τους ή να χάσουν τα περιττά κιλά.

Σίδηρος: Το ποσοστό πρωτεϊνών και σιδήρου που περιέχουν είναι περίπου ανάλογο με αυτό που υπάρχει στο κόκκινο κρέας. Συνεπώς, τα νόστιμα οστρακοειδή συνιστούν εξαιρετική, εναλλακτική πηγή των δύο πολύτιμων θρεπτικών συστατικών.

Ο σίδηρος και η πρωτεΐνη, συμβάλλουν στην ενίσχυση των επιπέδων ενέργειας στο σώμα, βελτιώνουν τη διάθεση και βοηθούν στη δημιουργία ερυθρών αιμοσφαιρίων μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης αναιμίας. Συμβάλλουν επίσης στην ανοικοδόμηση των μυών και τονώνουν τους ιστούς της επιδερμίδας.

Βιταμίνες A & B12: Η βιταμίνη Α είναι μια σπουδαία μικροθρεπτική ουσία, απαραίτητη για την υγεία των ματιών, της επιδερμίδας και του ανοσοποιητικού συστήματος. Η βιταμίνη Β12 διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε πολλές λειτουργίες του σώματος. Ωστόσο, πρόκειται για μια χημική ένωση που ο οργανισμό αδυνατεί να παραγάγει από μόνος του, με αποτέλεσμα ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού να εμφανίζει ανεπάρκεια.

Δεδομένου ότι τα μύδια αποτελούν μια από τις ελάχιστες φυσικές πηγές βιταμίνης Β12, η κατανάλωση τους μια φορά την εβδομάδα, μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της συνολικής υγείας του οργανισμού.

Άλλες πηγές βιταμίνης Β12, εκτός από τα οστρακοειδή είναι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αυγά.

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα: Πρόκειται για σπουδαίες ενώσεις που διακρίνονται για την ικανότητα να βελτιώνουν την καρδιαγγειακή υγεία και να μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής προσβολής και εγκεφαλικού επεισοδίου.

Βελτιώνουν τη λειτουργία του εγκεφάλου: Τα μύδια βοηθούν στη τόνωση του κυκλοφορικού, βελτιώνοντας με αυτόν τον τρόπο τη λειτουργία του εγκεφάλου. Επιπλέον, οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τους, μπορούν να δράσουν κατά των φλεγμονών και να ανακουφίσουν τα επώδυνα συμπτώματα της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

Διατροφική αξία

85 γραμμάρια φρέσκα μύδια περιέχουν περίπου:

  • Θερμίδες: 146
  • Πρωτεΐνες: 20 g
  • Κορεσμένα λιπαρά οξέα: 1 g
  • Μονοακόρεστα λιπαρά οξέα: 1 g
  • Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα: 1 g

Βιταμίνες

  • Βιταμίνη Β1: 3 mg (17%)*
  • Βιταμίνη Β2: 4 mg (21%)*
  • Βιταμίνη Β3: 2,6 mg (13%)*
  • Βιταμίνη Β9: 64,6 mcg (16%)*
  • Βιταμίνη Β12: 20,4 mcg (340%)*
  • Βιταμίνη C : 11,6 mg (19%)*

Μέταλλα

  • Σίδηρο: 5,7 mg (32%)*
  • Φώσφορος: 242 mg (24%)*
  • Νάτριο: 314 mg (13%)*
  • Ψευδάργυρο: 2,3 mg (15%)*
  • Μαγγάνιο: 5,8 mg (289%)*
  • Σελήνιο: 76,2 mcg (109%)*

*Ποσοστό Ημερήσιας Συνιστώμενης Πρόσληψης

mydia-syntages

Τα μύδια στη γαστρονομία

Τα μύδια είναι ένα από τα πιο νόστιμα και θρεπτικά είδη οστρακοειδών. Συνεπώς, έχουμε κάθε λόγο για να συμπεριλάβουμε άμεσα στο εβδομαδιαίο διαιτολόγιο.

Η ήπια γεύση τους μας επιτρέπει να τα καταναλώσουμε ακόμη και ωμά. Ωστόσο, ο καλύτερος και ασφαλέστερος τρόπος να τα γευτούμε και να επωφεληθούμε από την υψηλή διατροφική τους αξία είναι να τα αχνίσουμε με λευκό κρασί και να τα πασπαλίσουμε με ντομάτα, ελαιόλαδο, σκόρδο και διάφορα μυρωδικά της επιλογής μας.

Τα μύδια ταιριάζουν ιδανικά με λευκό τυρί και μπορούν να προστεθούν ως συνοδευτικό σε διάφορα πιάτα. Στο σημείο αυτό είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι τα μύδια δεν πρέπει να μαγειρεύονται μαζί με σάλτσες ή άλλο φαγητό, διότι ο χρόνος που απαιτείται για να ετοιμαστούν είναι ελάχιστος. Σε αντίθετη περίπτωση, συρρικνώνονται, σκληραίνουν και χάνουν ένα μεγάλο ποσοστό της γεύσης και των θρεπτικών συστατικών του.

Ο μύθος για τα κλειστά μύδια

Υπάρχει ένας μύθος σχετικά με τα μύδια. Σίγουρα έχουμε ακούσει πως αν τα μύδια δεν ανοίξουν στο βράσιμο τότε πρέπει να τα πετάξουμε διότι είναι επικίνδυνα. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν επιβεβαιώνεται.

Σύμφωνα με τη γαστρονομική βιβλιογραφία μέχρι το 1973 δεν υπάρχει καμία αναφορά για επικίνδυνα μύδια που δεν ανοίγουν στο βράσιμο.

Ο μύθος ξεκίνησε από το βιβλίο μαγειρικής Fish Book της Jane Grigson, που εκδόθηκε το 1973 και αναφέρει κάτι σχετικό. Η προκατάληψη δεν άργησε να επικρατήσει, με αποτέλεσμα τη δεκαετία του ’90 να αναφέρεται σε όλα σχεδόν τα βιβλία μαγειρικής, χωρίς κανείς να διερωτάται γιατί ισχύει αυτό και με ποιον τρόπο έχει εξακριβωθεί.

Επιλογή και αποθήκευση

mydia-axnistaΤα μύδια είναι διαθέσιμα στην αγορά είτε σε κονσέρβα, είτε φρέσκα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τα άγρια μύδια, αυτά δηλαδή που αλιεύονται από ωκεανούς, είναι διαθέσιμα τους μήνες Ιανουάριο, Μάιο, Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο.

Στην αγορά κονσερβοποιημένων μυδιών το μόνο που πρέπει να προσέξουμε είναι η ημερομηνία λήξης που αναγράφεται στη συσκευασία. Εάν πρόκειται να αγοράσουμε νωπά μύδια από ιχθυοπωλείο, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή.

Για να επιλέξουμε φρέσκα μύδια προσέχουμε να είναι επάνω στο στρώμα πάγου και όχι μέσα στον πάγο. Έπειτα, προσέχουμε το κέλυφος να είναι κλειστό ή να κλείνει εύκολα, ακόμη και με ένα ελαφρύ χτύπημα. Αποφεύγουμε μύδια με ανοιχτό ή σπασμένο κέλυφος. Τα όστρακα πρέπει να έχουν ευχάριστη οσμή και θαλασσινή μυρωδιά.

Τα φρέσκα μύδια πρέπει ιδανικά, να τα καταναλώνουμε την ίδια μέρα που τα αγοράσαμε. Σε περίπτωση που οι συνθήκες δεν επιτρέπουν την άμεση κατανάλωση τους, μπορούμε να τα τοποθετήσουμε σε ένα μπολ και να τα αποθηκεύσουμε στο ψυγείο για διάστημα μέχρι 2 ημερών.

Δείτε πως να πως να επιλέξετε φρέσκα ψάρια

Μύδια και ο μύθος της υψηλής χοληστερόλης

Επικρατεί η πεποίθηση ότι τα μύδια κρύβουν στην πολύτιμη -κατά τα άλλα- σύνθεση τους, υψηλά ποσοστά χοληστερίνης. Όμως η πραγματικότητα είναι κάπως.. διαφορετική. Πιο συγκεκριμένα, σε 100 γραμμάρια μύδια υπάρχουν περίπου 58 mgr χοληστερόλης. Την ίδια στιγμή που το λευκό τυρί περιέχει 70 mgr και ο κρόκος αυγού 1120 mgr.

Όπως αντιλαμβανόμαστε, η περιεκτικότητα χοληστερόλης στα μύδια είναι μικρότερη από άλλες τροφές που συνιστούν αναπόσπαστο κομμάτι στην καθημερινή διατροφή μας.

Παρενέργειες

Δεδομένης της ρύπανσης των θαλασσών, πολλά από τα μύδια που αλιεύονται είναι μολυσμένα. Τα μολυσμένα μύδια παράγουν μια τοξική ουσία που ονομάζεται mitilitossima, η οποία ωστόσο, χάνει ένα μεγάλο μέρος της δραστικότητας κατά το μαγείρεμα.

Τα μύδια που δεν έχουν μαγειρευτεί και πρόκειται να καταναλωθούν ωμά μπορούν να προκαλέσουν διάφορες στομαχικές διαταραχές όπως γαστρεντερίτιδα, διαρροϊκή και νευροτοξική δηλητηρίαση, ενώ σε ακραίες περιπτώσεις ακόμη και θάνατο.

Τα καλά νέα είναι πως τα τελευταία χρόνια, οι έλεγχοι που πραγματοποιούνται στα μύδια και λοιπές τροφές, είναι τόσο αυστηροί, που είναι απίθανο να φτάσει κάποια μολυσμένη τροφή στο πιάτο μας.

Επιπροσθέτως, υπάρχουν αναφορές που υποστηρίζουν ότι τα μύδια μπορούν να μεταφέρουν μολυσματικές ασθένειες. Ωστόσο, ο κίνδυνος αυτός μειώνεται όταν τα αφήσουμε σε καθαρό νερό για διάστημα 10 ημερών.