Σήμερα θα αναφερθούμε στην κετογονική δίαιτα και θα αναλύσουμε τα υπέρ ή τα κατά. Μπορεί η επιστήμη της ιατρικής να έχει κάνει άλματα προόδου στην αντιμετώπιση σοβαρών ασθενειών, ωστόσο η παχυσαρκία εξακολουθεί να είναι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους που απειλούν στην υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων παγκοσμίως.

Στην προσπάθεια λοιπόν, να βρεθεί μια λύση στο πρόβλημα της παχυσαρκίας, πολλοί επιστήμονες διατροφολόγοι, έχουν δοκιμάσει κατά καιρούς να δημιουργήσουν προγράμματα διατροφής που έχουν ως κύριο στόχο την άμεση και αποτελεσματική απώλεια των περιττών κιλών και του επίμονου λίπους.

Ένα από αυτά, είναι και η κετογονική δίαιτα. Μία δίαιτα που περιλαμβάνει την κατανάλωση τροφίμων με μέτρια ή υψηλή περιεκτικότητα σε υγιή λιπαρά οξέα και πρωτεΐνες. Ενώ ένα ακόμη κύριο γνώρισμα της είναι πως η πρόσληψη υδατανθράκων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 50 γραμμάρια την ημέρα.

Η κετογονική δίαιτα δεν δημιουργήθηκε εξαρχής με σκοπό την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Κύριος στόχος της ήταν να καταπολεμήσει την επιληψία και τις νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Όμως, τα ευεργετικά και επιστημονικώς τεκμηριωμένα οφέλη ενάντια στην παχυσαρκία, άνοιξαν το δρόμο ώστε τα τελευταία χρόνια ο συγκεκριμένος τύπος διατροφής να γίνει ένα από τα πιο δημοφιλή προγράμματα για απώλεια βάρους.

Πως λειτουργεί η κετογονική δίαιτα

Ο οργανισμός μας για να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, χρειάζεται ενέργεια. Κύρια πηγή ενέργειας είναι το γλυκογόνο, μια ουσία που παράγεται στο ήπαρ μέσω του μεταβολισμού των υδατανθράκων.

Όταν λοιπόν ο οργανισμός μας, δεν καταναλώνει επαρκείς ποσότητες υδατανθράκων, αναγκάζεται να αναζητήσει εναλλακτικές πηγές ενέργειας. Μία από αυτές είναι οι κετόνες, οι οποίες  δημιουργούνται από τον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων.

Με απλά λόγια, επειδή ο οργανισμός δεν λαμβάνει αρκετή ποσότητα υδατανθράκων, αλλά καταναλώνει αντί αυτών, λιπαρά οξέα, το καύσιμο που χρησιμοποιεί δεν είναι το γλυκογόνο (υδατάνθρακες), αλλά οι κετόνες (λιπαρά οξέα).

Πως αντιδρά ο οργανισμός στην κέτωση

Η διαδικασία που περιγράψαμε παραπάνω, η μετατροπή δηλαδή των λιπαρών οξέων σε κετόνες, ονομάζεται κέτωση. Η κέτωση δεν είναι μία συνηθισμένη διαδικασία για τον οργανισμό. Ως εκ τούτου, είναι πολύ πιθανό να αντιδράσει.

Η αντίδραση αυτή, είναι γνωστή ως γρίπη κέτωσης, διαρκεί μερικές μέρες και μπορεί να συνοδεύεται από δυσάρεστα συμπτώματα μεταξύ των οποίων πονοκέφαλος, αδυναμία, διαταραχές στον ύπνο κ.α.

Επίσης, μερικές ακόμη παρενέργειες της κέτωσης περιλαμβάνουν δυσάρεστη αναπνοή, η οποία προκαλείται από το μεταβολισμό της ακετόνης – ένα είδος κετόνης-, διαταραχές στην πέψη (δυσκοιλιότητα) εξαιτίας της απουσίας των φυτικών ινών από την διατροφή, αρρυθμία λόγω της έλλειψης νατρίου και μυικές κράμπες ως συνέπεια της απουσίας ανόργανων συστατικών.

Οφέλη

Μέσα σε 3 με 4 μέρες τα δυσάρεστα συμπτώματα που συνοδεύουν τη γρίπη κέτωσης, εξαλείφονται και τα οφέλη της κετογονικής δίαιτας αρχίζουν να γίνονται αντιληπτά.

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, η κετογονική δίαιτα βοηθά στην απώλεια των περιττών κιλών και στη διαχείριση του διαβήτη.

Ωστόσο, τα οφέλη της δεν σταματούν εκεί. Περαιτέρω έρευνες έχουν αποδείξει πως η κετογονική δίαιτα μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα της χοληστερόλης και τις αρτηριακής πίεσης μειώνοντας σημαντικά τον κίνδυνο καρδειαγγειακών διαταραχών. Επιπλέον, μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών και στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ακμής.

Εκτός από θεραπεία των επιληψιών, η κετογονική δίαιτα μελετάται ως πιθανή θεραπεία διάφορων μορφών καρκίνου και νευροεκφυλιστικών διαταραχών συμπεριλαμβανομένου του Alzheimer και της νόσου Parkinson.

Εξαιτίας της απουσίας γλυκόζης από τον οργανισμό, η κετογονική δίαιτα βοηθά επίσης στη μείωση κινδύνου δημιουργίας φλεγμονής, στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας, στην ενίσχυση της λειτουργίας του εγκεφάλου και φυσικά στην καύση του λίπους και τη μειωμένη όρεξη για φαγητό.

Πόσο διαρκεί;

Το διάστημα που πρέπει κάποιος να ακολουθήσει την κετογονική δίαιτα ορίζεται σαφώς από τον ιατρό ή από έναν ειδικό σε θέματα διατροφής και υγείας. Εν τούτοις, η μέση διάρκεια είναι περίπου 12 εβδομάδες.

Τροφές που πρέπει να αποφύγουμε

Στην κετογονική δίαιτα δεν πρέπει να καταναλώνουμε τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες όπως αναψυκτικά, γλυκά, χυμούς, ρύζι, ζυμαρικά, δημητριακά κ.α.

Επίσης, αποφεύγουμε το αλκοόλ και όλα τα φρούτα εκτός από μούρα και φράουλες, Εδώδιμες ρίζες όπως πατάτες, γλυκοπατάτες, καρότα κ.α, καθώς και μεταποιημένα φυτικά έλαια, καρυκεύματα και σάλτσες.

Τροφές που επιτρέπονται

Η κετογονική δίαιτα περιλαμβάνει κόκκινο κρέας, ζαμπόν, μπέικον, γαλοπούλα, κοτόπουλο και λουκάνικο.

Περιέχονται επίσης λιπαρά ψάρια όπως σολομός, πέστροφα, σκουμπρί και τόνο.  Αλλά και ζωικά παράγωγα όπως αυγά, βούτυρο, τυρί (τσένταρ, κατσικίσιο, ροκφορ).

Ξηρούς καρπούς και σπόρους  όπως αμύγδαλα, καρύδια, λιναρόσπορο, κολοκυθόσπορο κ.α. Και φυσικά υγιή λιπαρά μεταξύ των οποίων ελαιόλαδο, έλαιο καρύδας, αβοκάντο κ.λ.π

Όσον αφορά τα λαχανικά και τα μπαχαρικά να αναφέρουμε πως στην κετογονική δίαιτα επιτρέπονται αυτά που έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες. Για παράδειγμα, πράσινα λαχανικά, ντομάτες, κρεμμύδια, πιπεριές, αλάτι, πιπέρι κ.α.

Τυπικό εβδομαδιαίο μενού

Ακολουθεί ένα απλό εβδομαδιαίο μενού κετογονικής δίαιτας:

Δευτέρα

  • Πρωινό: Αυγά με μπέικον και ντομάτα.
  • Μεσημεριανό: Σαλάτα με λαχανικά τις επιλογής μας, κοτόπουλο, ελαιόλαδο και φέτα.
  • Βραδινό: Σολομό με σπαράγγια.

Τρίτη

  • Πρωινό: Ομελέτα με ντομάτα, βασιλικό και κατσικίσιο τυρί.
  • Μεσημεριανό: Milkshake*.
  • Βραδινό: Κεφτεδάκια με τυρί τσένταρ και λαχανικά της επιλογής μας.

Τετάρτη

  • Πρωινό: Milkshake*.
  • Μεσημεριανό: Γαρίδες με ελαιόλαδο και ένα αβοκάντο.
  • Βραδινό: Πανσέτα με μπρόκολο και παρμεζάνα.

Πέμπτη

  • Πρωινό: Ομελέτα με αβοκάντο, πιπεριές και κρεμμύδι.
  • Μεσημεριανό: Ξηρούς καρπούς και γκουακαμόλε.
  • Βραδινό: Κοτόπουλο με λαχανικά και τυρί κρέμα

Παρασκευή

  • Πρωινό: Γιαούρτι χωρίς ζάχαρη
  • Μεσημεριανό: Μοσχάρι με λαχανικά
  • Βραδινό: Μπέργκερ με μπέικον, αυγά και τυρί

Σάββατο

  • Πρωινό: Ομελέτα με τυρί, ζαμπόν και λαχανικά.
  • Μεσημεριανό: Ξηρούς καρπούς, τυρί και ζαμπόν.
  • Βραδινό: Λευκό ψάρι, αυγά και σπανάκι μαγειρεμένα σε λάδι καρύδας.

Κυριακή

  • Πρωινό: Τηγανητά αυγά με μπέικον και λαχανικά.
  • Μεσημεριανό: Τυρί και ζαμπόν, ξηρούς καρπούς.
  • Βραδινό: Μπριζόλα με λαχανικά.

*Για το milkshake θα χρειαστούμε:

  • 2 κ.σ. φυστικοβούτυρο
  • 1/2 κούπα γάλα καρύδας
  • 1 κούπα γάλα αμυγδάλου
  • 1 κ.γ. εκχύλισμα βανίλιας teaspoon pure vanilla extract
  • Παγάκια
  • 1/8 κ.γ. στέβια

Ρίχνουμε τα συστατικά στο μπλέντερ και τα αναμειγνύουμε μέχρι να αποκτήσουν κρεμώδη υφή.

Η κετογονική δίαιτα είναι καλή, αλλά όχι για όλους

Η κετογονική δίαιτα αντενδείκνυται για άτομα που υποφέρουν από επιληψίες, καθώς υπάρχει κίνδυνος να αναπτύξουν πέτρες στα νεφρά. Αντενδείκνυται επίσης για τις γυναίκες που θηλάζουν, για τους αθλητές που θέλουν να αυξήσουν τη μυική μάζα, και για όσους παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα χοληστερόλης.

Πριν ακολουθήσετε μια διατροφή με ιδιαίτερες διατροφικές απαιτήσεις να συμβουλεύεστε πάντοτε το γιατρό σας.