Πονοκέφαλος – Αιτίες, συμπτώματα και θεραπείες

Πονοκέφαλος ορίζεται ο έντονος πόνος στο κεφάλι που είναι αποτέλεσμα διαφόρων καταστάσεων ή ασθενειών, συμπεριλαμβανομένου και της συναισθηματικής δυσφορίας. Είναι από τα πιο κοινά συμπτώματα που μπορεί να βιώσει ένα άτομο, με τους περισσότερους να το βιώνουν ακόμη και σε μικρή ηλικία. Φυσικά μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, ανεξαρτήτου φύλλου και ηλικίας.

Ο παγκόσμιος οργανισμός υγείας αναφέρει, ότι περίπου το 47% του ενήλικου πληθυσμού, έχουν βιώσει έντονο πονοκέφαλο εντός του τελευταίου έτους. Τα σύμπτωμα μπορεί να είναι καταστάσεις διαταραχών κεφαλαλγίας, μπορεί όμως να δημιουργούνται και από άλλες ασθένειες. Η εμφάνιση κατάθλιψης, είναι τρεις φορές πιο συχνή σε άτομα που πάσχουν από σοβαρές κεφαλαλγίες.

Τι είναι ο πονοκέφαλος;

Είναι ένας ευρύς όρος, που καλύπτει πολλές διαφορετικές καταστάσεις σε σχέση με τον πόνο που δημιουργείται στο κεφάλι. Πρόκειται για έντονες ενοχλήσεις που συμβαίνουν σε οποιαδήποτε περιοχή της κεφαλής. Μπορεί να συμβεί στα δύο ημισφαίρια ή να απομονωθεί σε συγκεκριμένο σημείο. Μπορεί να προκληθεί απότομα, να είναι παλλόμενος ή έντονος, να εμφανιστεί σταδιακά ή ξαφνικά και να έχει διάρκεια μιας ώρας έως αρκετών ημερών.

Διαβάστε επίσης: Τροφές που καταπολεμούν τον πονοκέφαλο

Τι τους προκαλεί;

Ο πονοκέφαλος μπορεί να καθοριστεί με διαφόρους μεθόδους. Η διεθνής εταιρία κεφαλαλγίας, κατηγοριοποιεί τους πονοκεφάλους σε πρωτογενή και δευτερογενή κεφαλαλγίες, ανάλογα με την αιτία που προκλήθηκαν.

Πρωτογενείς κεφαλαλγίες

Προκαλούνται από την έντονη καθημερινή δραστηριότητα και κούραση ή από προβλήματα σε δομές του εγκεφάλου που είναι ευαίσθητα στον πόνο. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνονται τα αιμοφόρα αγγεία, οι μύες και τα νεύρα του εγκεφάλου και του λαιμού, καθώς επίσης και η χημική δραστηριότητα που λαμβάνει χώρα στο εσωτερικό του.

Οι πρωτογενείς κεφαλαλγίες μπορεί να συμβούν, όταν δε λειτουργούν σωστά οι ευαίσθητες στον πόνο δομές του εγκεφάλου και δεν αποτελούν συμπτώματα άλλης ασθένειας.

Περιλαμβάνουν τις ημικρανίες, αθροιστική κεφαλαλγία (που είναι συνηθισμένη στους άνδρες και προκαλείται από το κάπνισμα την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ κ.α), και τους πονοκεφάλους τάσεως.

Υπάρχουν και άλλα είδη κεφαλαλγίας που θεωρούνται πρωτογενή. Αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι συμπτώματα μιας άλλης ασθένειας και ως εκ τούτου να ανήκουν στις δευτερογενείς. Οι πρωτογενείς πονοκέφαλοι μπορούν να κατηγοριοποιηθούν από τον τρόπο που προκαλούνται, ως εξής:

  • Φυσικά ερεθίσματα, όπως η εξωτερική θερμοκρασία και η πίεση.
  • Πόνος κοντά στο τριχωτό της κεφαλής (επικράνια).
  • Από έντονη σωματική δραστηριότητα.
  • Διάφορα άλλα είδη.

Δευτερογενείς κεφαλαλγίες

Πρόκειται για πονοκεφάλους που έχουν συμπτώματα κάποιας ασθένειας όπως γρίπη, ιγμορίτιδα και διεγείρει τις ευαίσθητες περιοχές των νεύρων του εγκεφάλου. Υπάρχει ένας μεγάλος αριθμός διαφορετικών συνθηκών που μπορεί να προκαλέσει δευτερογενείς κεφαλαλγίες και κυμαίνονται από την υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, μέχρι όγκο στον εγκέφαλο.

Οι δευτερογενείς κεφαλαλγίες μπορεί να είναι αποτέλεσμα σοβαρών παθήσεων, όπως εγκεφαλικών επεισοδίων.Μπορεί επίσης να είναι συνέπεια κατανάλωσης παγωμένου φαγητού ή νερού, απότομα και γρήγορα.

Στη λίστα που ακολουθεί θα αναφέρουμε περισσότερα παραδείγματα για να απεικονίσουμε την ποικιλία των διαφορετικών περιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσουν δευτερογενείς πονοκεφάλους:

  • Θρόμβοι στο αίμα.
  • «Πάγωμα» του εγκεφάλου (από παγωτό για παράδειγμα ή παγωμένο νερό που ήπιαμε γρήγορα και απότομα).
  • Δηλητηρίαση από το μονοξείδιο του άνθρακα.
  • Εγκεφαλική διάσειση
  • Αφυδάτωση
  • Γλαύκωμα
  • Γρίπη
  • Κατάχρηση αναλγητικών φαρμάκων
  • Κρίσεις πανικού
  • Εγκεφαλικό επεισόδιο

Καθώς ο πονοκέφαλος μπορεί να είναι σύμπτωμα μιας σοβαρής κατάστασης, καλό είναι να ζητείτε ιατρική συμβουλή αν τα συμπτώματα διαρκούν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Σημάδια και συμπτώματα

Ένα άτομο μπορεί να βιώσει διαφορετικούς τύπους πονοκεφάλων που επηρεάζουν διάφορες περιοχές του εγκεφάλου με διαφορετικούς τρόπους, άλλη ένταση και διαφορετική χρονική διάρκεια. Ακολουθούν τα συμπτώματα που χαρακτηρίζουν μερικές από τις πιο γνωστές μορφές πονοκεφάλων:

Κεφαλαλγία τάσεως

Είναι η πιο κοινή μορφή πρωτογενούς κεφαλαλγίας και περιγράφεται ως αίσθηση μιας σφιχτής ζώνης γύρω από το κεφάλι, με σταθερό αμβλύ πόνο που γίνεται αισθητός και στις δυο πλευρές του εγκεφάλου. Μερικές φορές ο πόνος μπορεί να εξαπλωθεί προς το λαιμό, συνήθως αρχίζει αργά και σταδιακά κατά το μέσον της ημέρας.

Οι κεφαλαλγίες τάσεως μπορεί να είναι είτε παροδικές, είτε ακόμα και χρόνιες. Οι παροδικές διαρκούν μικρό χρονικό διάστημα, όμως δεν αποκλείεται να διαρκέσουν και για αρκετές ημέρες. Διαφορετικά τα συμπτώματα θεωρούνται συνεχή και συμβαίνουν για 15 ημέρες ή και περισσότερο μέσα στο μήνα, για χρονικό διάστημα έως 3 μηνών.

Ημικρανίες

Οι ημικρανίες είναι η δεύτερη πιο κοινή μορφή πρωτογενούς κεφαλαλγίας και κατατάσσεται ως η έβδομη αιτία πρόκλησης αναπηρίας. Δεν έχει συγκεκριμένη χρονική διάρκεια και μπορεί να διαρκέσει μερικές ώρες μέχρι και 2 – 3 ημέρες.

Οι ημικρανίες μπορεί να συνοδεύονται από θολή όραση, ζαλάδα και ναυτία.

Συνήθως προκαλεί ένα παλλόμενο έντονο «σφίξιμο» και πόνο, που προκύπτει σε κάποια από τις 2 πλευρές του εγκεφάλου. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από θολή όραση, ζαλάδα και ναυτία.

Μια γρήγορη ματιά σχετικά με τους πονοκεφάλους

Βασικά σημεία που χρήζουν προσοχής:

  • Ο πονοκέφαλος μπορεί να είναι σύμπτωμα κάποιας ασθένειες.
  • Ανάλογα με τον τύπο, μπορεί να διαρκέσει για μικρό χρονικό διάστημα και μεταξύ λίγων ωρών ή μεγάλη διάρκεια αρκετών εβδομάδων.
  • Οι πρωτογενείς κεφαλαλγίες προκαλούνται από δυσλειτουργία ή υπερδραστηριότητα στις ευαίσθητες στον πόνο δομές του εγκεφάλου.
  • Η πιο κοινή μορφή πονοκεφάλου, είναι οι κεφαλαλγία τάσης.
  • Οι συνθήκες που προκαλούν δευτερογενής πονοκεφάλους είναι ποικίλες.
  • Ο γιατρός θα κάνει τη διαγνώσει με βάση το ιστορικό και την περιγραφή των συμπτωμάτων.
  • Η πιο συνηθισμένη και προτεινόμενη θεραπεία, είναι η ξεκούραση και η αναλγητική αγωγή.
  • Η κατάχρηση παυσίπονων μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ημικρανιών.
  • Εκτιμάται ότι πάνω από 50% των ατόμων που βιώνουν αυτές τις καταστάσεις, «αυτοθεραπεύονται» αντί να επισκεφτούν έναν ειδικό ιατρό.

Πονοκέφαλος – θεραπεία και πρόληψη

Οι πιο κοινές μέθοδοι που συνίστανται για τη θεραπεία των πονοκεφάλων, είναι η ξεκούραση και η αναλγητική αγωγή. Είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις συμβουλές των ιατρών σχετικά με την αγωγή των αναλγητικών, διαφορετικά μπορεί να δημιουργηθούν εκ νέου κεφαλαλγίες.

Η επανεμφάνιση τους για να θεραπευθεί, χρειάζεται μείωση ή διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής. Σε ακραίες περιπτώσεις η σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο, μπορεί να κρίνεται απαραίτητη για να διαχειριστείτε με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα τη θεραπεία της κεφαλαλγίας.

Θεραπεία στο σπίτι

Υπάρχουν μερικά βήματα που μπορείτε να ακολουθήσετε για να απαλύνετε και να μειώσετε τον πόνο:

  • Εφαρμόστε κρύα θερμοφόρα στο κεφάλι ή το λαιμό σας (αποφύγετε τις πολύ ακραίες θερμοκρασίες).
  • Προσπαθήστε να αποβάλλετε τους στρεσογόνους παράγοντες και αναπτύξετε στρατηγικές αντιμετώπισης του στρες.
  • Να τρώτε τακτικά γεύματα, φροντίζοντας να διατηρείτε σταθερά τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
  • Συχνή σωματική άσκηση.
  • Κοιμηθείτε αναπαυτικά.
  • Κάντε ένα ζεστό ντους (αν και υπάρχει μια σπάνια περίπτωση ο πονοκέφαλος να προκληθεί από την έκθεση σε ζεστό νερό).

Σε ορισμένες περιπτώσεις ο πονοκέφαλος μπορεί να προκύψει ως αποτέλεσμα έλλειψης ενός συγκεκριμένου θρεπτικού συστατικού, κυρίως από μαγνήσιο και ορισμένες βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Οι ελλείψεις θρεπτικών συστατικών μπορεί να προκληθούν από κακής ποιότητας διατροφή.

Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό για κάποιον που έχει ανεπάρκεια θρεπτικών ουσιών να απευθυνθεί σε έναν ειδικό. Ο Π.Ο.Υ. αναφέρει ότι το 50% των ατόμων με πονοκέφαλο, αυτο-θεραπεύονται, αυτό σημαίνει πως αρκετά άτομα που αναπτύσσουν διαταραχές κεφαλαλγίας, δεν λαμβάνουν την κατάλληλη φροντίδα.